Dự trữ không trụ nổi một tháng! Việt Nam khát dầu, Nhật - Hàn khó cứu

Dự trữ không trụ nổi một tháng! Việt Nam khát dầu, Nhật - Hàn khó cứu

Tờ báo Times Weekly Trung Quốc đăng bài dưới đây, đăng lại để các bạn tham khảo.  Theo các bạn Trung Quốc, đây là cơ hội để Việt Nam dứt khoát bỏ xe xăng Nhật Hàn, chuyển sang dùng xe điện Trung Quốc, hehehe...

Liệu tốc độ tăng trưởng kinh tế của Việt Nam năm nay có còn duy trì được mức 8% như năm 2025 ? Kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự chống lại Iran vào ngày 28/2, giá dầu quốc tế đã tăng lũy kế hơn 40%. Chuỗi cung ứng năng lượng thế giới đang chấn động dữ dội, khu vực Đông Nam Á vốn phụ thuộc nặng nề vào năng lượng Trung Đông là nơi chịu ảnh hưởng đầu tiên.

Ví dụ như Việt Nam, quốc gia sản xuất mới nổi này sắp phải đối mặt với nỗi lo "đói dầu". 87% dầu thô của Việt Nam được nhập khẩu từ khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, khác với Nhật Bản (có dự trữ chiến lược đủ dùng trong 254 ngày) hay Hàn Quốc (208 ngày), Việt Nam vẫn chưa thiết lập được hệ thống dự trữ dầu mỏ chiến lược hoàn thiện. Hiện tại, lượng dự trữ dầu trong nước chỉ có thể duy trì nhu cầu năng lượng từ 20-30 ngày.

Cơn sốt "đói dầu" có thể sẽ gây ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế. Chính phủ Việt Nam vốn lên kế hoạch giữ tốc độ tăng trưởng GDP năm nay trên 8%, và là một trong những quốc gia tăng trưởng nhanh nhất châu Á. Tuy nhiên gần đây, các tổ chức trong nước của Việt Nam dự báo nếu xung đột Trung Đông kéo dài 3 tháng, GDP của Việt Nam năm nay sẽ giảm từ 0,1-0,2 điểm phần trăm; nếu kéo dài trên nửa năm, mức giảm sẽ từ 0,4-0,8 điểm phần trăm. Khi đó, mục tiêu mà Chính phủ Việt Nam đặt ra từ đầu năm e rằng khó thực hiện được.

Trong cuộc khủng hoảng năng lượng, Việt Nam chỉ còn cách cầu cứu các quốc gia khác. Ngày 16/3, Bộ Công Thương Việt Nam cho biết trước tình trạng gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu do chiến tranh Iran, Việt Nam đã đề nghị Nhật Bản và Hàn Quốc hỗ trợ tăng cường các kênh cung ứng dầu. Ngày 17/3, Thủ tướng Việt Nam Phạm Minh Chính đã tiếp Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki tại Hà Nội và cho biết đã gửi thư tới Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae, hy vọng nhận được sự hỗ trợ từ kho dự trữ dầu mà Nhật Bản giải phóng.

Dù Nhật Bản và Hàn Quốc có dự trữ dầu chiến lược, nhưng hiện tại chính họ cũng đang đối mặt với áp lực cung ứng năng lượng, nói gì đến việc giúp đỡ Việt Nam?

Những bình xăng đổ không đầy

Chịu ảnh hưởng từ khói lửa chiến tranh Trung Đông, giá dầu toàn cầu tăng vọt, các cây xăng ở Hà Nội, Việt Nam gần đây mỗi ngày đều có hàng dài người xếp hàng.

Nguyễn Thu Huyền mỗi ngày đều đi làm bằng xe máy. Nhưng gần đây, sau khi xếp hàng gần 30 phút tại cây xăng, cô chỉ có thể đổ được 50.000 đồng tiền xăng, tức là chỉ bằng 1/3 bình xăng xe máy, đủ để duy trì nhu cầu đi lại trong hai ngày.

Cùng xếp hàng đổ xăng còn có tài xế xe ôm Huỳnh Văn Thắng. "Trước đây đổ xăng chỉ mất 5 phút, giờ phải đợi ít nhất nửa tiếng," anh Thắng than phiền. Trong tuần qua, chi phí xăng dầu hàng ngày của anh đã tăng khoảng 20%.

Do nguồn cung năng lượng căng thẳng, nhiều cây xăng tại Việt Nam đã buộc phải treo biển hạn chế mua: xe máy mỗi lần hạn chế từ 30.000-50.000 đồng, ô tô tùy loại xe hạn chế từ 300.000-500.000 đồng; lượng xăng đổ xong thậm chí chưa đầy nửa bình (để đổ đầy cần khoảng 1,3 triệu đồng).

(Ảnh: Xe máy trên đường phố Việt Nam)

Không chỉ hạn chế số lượng mà giá cả còn tăng. Theo dữ liệu từ Petrolimex, kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự chống lại Iran, giá dầu trong nước Việt Nam tăng chóng mặt, trong đó xăng tăng 32%, dầu diesel tăng 56%, dầu hỏa tăng 80%.

Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội thuộc Sở Công Thương Hà Nội thông báo có 14 cửa hàng xăng dầu tạm dừng hoạt động, 7 cửa hàng hạn chế bán ra. Đại diện chi cục này cho biết nếu không bán hạn chế, chỉ trong vài giờ xăng tại các trạm sẽ cạn kiệt. Quản lý một cây xăng địa phương cho biết những ngày qua doanh nghiệp rơi vào tình cảnh khó xử vì nguồn hàng từ các đơn vị đầu mối phân phối cho đại lý bán lẻ rất hạn chế. "Bình thường mỗi cửa hàng nhập 3-4 xe bồn mỗi tuần, giờ chỉ được phân phối 1 xe," ông nói.

Tốc độ tăng trưởng GDP sẽ sụt giảm?

Trong bối cảnh giá dầu tăng vọt và thiếu hụt nguồn cung, Chính phủ Việt Nam buộc phải áp dụng các biện pháp khẩn cấp.

Về nội đối, để ổn định thị trường, Chính phủ Việt Nam đã ban hành nghị định vào ngày 9/3, giảm thuế nhập khẩu xăng từ 10% xuống 0%, thuế nhập khẩu dầu diesel, dầu Mazut, xăng máy bay và dầu hỏa cũng giảm từ 7% xuống 0%. Chính sách này sẽ kéo dài đến ngày 30/4. Bộ Công Thương Việt Nam cũng ra thông báo kêu gọi các doanh nghiệp địa phương khuyến khích nhân viên làm việc tại nhà để giảm tiêu thụ nhiên liệu. Đồng thời, Chính phủ Việt Nam đang huy động mọi nguồn lực ngoại giao có thể để cải thiện nguồn cung dầu thô.

Ngày 9/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã điện đàm khẩn cấp với các nhà lãnh đạo Kuwait, Qatar và UAE nhằm tích cực đảm bảo nguồn cung dầu thô và nhiên liệu. Ngày 16/3, Việt Nam đề nghị Nhật Bản và Hàn Quốc giúp đỡ tăng cường kênh cung ứng dầu. Một ngày sau đó, vào 17/3, trong buổi tiếp Đại sứ Nhật Bản Ito Naoki, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết đã gửi thư tới Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae, hy vọng nhận được một phần dự trữ dầu mà Chính phủ Nhật Bản giải phóng. Thủ tướng Phạm Minh Chính nói hy vọng Nhật Bản sẽ hỗ trợ Việt Nam trong lĩnh vực năng lượng để cùng nhau vượt qua khó khăn.

Đối với đề nghị của Thủ tướng Phạm Minh Chính, Đại sứ Nhật Bản Ito Naoki vẫn chưa đưa ra câu trả lời trực tiếp, chỉ cho biết đang tích cực thảo luận với các bộ ngành liên quan của Việt Nam về hợp tác song phương, bao gồm chia sẻ và hợp tác trong lĩnh vực năng lượng. Ông Ito Naoki cho biết sẽ báo cáo các đề xuất của Thủ tướng về việc hỗ trợ an ninh năng lượng Việt Nam lên Chính phủ Nhật Bản và các cơ quan hữu quan.

Theo Tân Hoa Xã, từ ngày 16/3, Chính phủ Nhật Bản đã bắt đầu xả kho dự trữ dầu với quy mô khoảng 80 triệu thùng. Con số này chỉ tương đương với 45 ngày nhu cầu dầu của Nhật Bản, nhưng đã là đợt giải phóng dự trữ lớn nhất từ trước đến nay của nước này. Ngoài Nhật Bản, Hàn Quốc cũng đang xả kho dự trữ dầu. Ngày 17/3, Chính phủ Hàn Quốc họp và đồng ý giải phóng tổng cộng 22,46 triệu thùng dầu dự trữ chiến lược trong 3 tháng tới nhằm hạ nhiệt giá dầu do căng thẳng Trung Đông.

Tuy nhiên, đề nghị từ phía Việt Nam có thể khó nhận được hồi đáp. Hiện nay, nhiều nơi tại Nhật Bản đã bắt đầu xuất hiện tình trạng thiếu hụt nhiên liệu, ảnh hưởng đến giao thông công cộng và nhiều khía cạnh của sản xuất nông nghiệp. Theo báo chí đưa tin, do tập đoàn lọc dầu lớn Idemitsu Kosan bắt đầu cắt giảm nguồn cung cho khách hàng trong tuần này, giá xăng tại Nhật Bản đã tăng vọt 18% trong tuần qua, chạm mức cao nhất trong 36 năm. Một số nông dân Nhật Bản cho biết trước thềm mùa gieo hạt (thường bắt đầu vào tháng 4), họ rất khó mua được dầu diesel cho máy kéo và các thiết bị khác. Nhiều đại lý địa phương vì vậy đã hạn chế lượng bán và bắt đầu tìm kiếm nguồn cung thay thế. Tuy nhiên, nhiều nhà cung cấp đều cho biết không còn hàng tồn kho để giao.

Phía Hàn Quốc cũng không mấy lạc quan. Theo Tân Hoa Xã, để ứng phó với khả năng gián đoạn nguồn cung dầu thô do căng thẳng kéo dài tại Trung Đông, Chính phủ Hàn Quốc ngày 18/3 tuyên bố nâng mức cảnh báo khủng hoảng an ninh tài nguyên. Các cơ quan liên quan đang cân nhắc xây dựng các biện pháp tiết kiệm năng lượng như hạn chế lưu thông xe cộ, khi cần thiết sẽ thực hiện quy định xe đi ngày chẵn - lẻ để giảm tiêu thụ năng lượng.

Ngoài ra, Thứ trưởng Bộ Công nghiệp, Thương mại và Năng lượng Hàn Quốc trong một cuộc phỏng vấn ngày 20/3 cho biết nước này vẫn đang trong "tình trạng khẩn cấp" về cung ứng dầu thô, đồng thời tiết lộ Chính phủ có thể điều chỉnh việc cung ứng sản phẩm dầu từ các nhà máy lọc dầu hoặc áp đặt các hạn chế xuất khẩu đối với các sản phẩm liên quan.

Tuần này, Chính phủ Hàn Quốc đã ra tay tăng cường ứng phó an ninh năng lượng, nâng mức cảnh báo khủng hoảng an ninh tài nguyên từ mức thấp nhất "Quan tâm" lên mức "Chú ý" trong hệ thống 4 cấp độ. Sau khi nâng cấp cảnh báo, Hàn Quốc sẽ tăng cường kiểm soát cung cầu dầu mỏ, thực hiện quyền ưu tiên mua đối với lượng dầu dự trữ quốc tế nắm giữ chung, đồng thời bố trí các kênh cung ứng năng lượng thay thế né tránh eo biển Hormuz. Không chỉ vậy, Hàn Quốc còn tung thêm động thái ứng phó khi tuyên bố nhập khẩu bổ sung 18 triệu thùng dầu thô từ UAE để bù đắp tình trạng khẩn cấp năng lượng hiện tại.

Là một trong những quốc gia có tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh nhất châu Á năm ngoái, các hoạt động kinh tế của Việt Nam gần như phụ thuộc hoàn toàn vào dầu nhập khẩu. Tình trạng "đói dầu" không chỉ ảnh hưởng đến túi tiền người tiêu dùng mà còn giáng đòn mạnh vào ngành sản xuất, giao thông và logistics của Việt Nam.

Các tổ chức của Việt Nam dự báo nếu xung đột tiếp diễn và dự trữ dầu báo động, tăng trưởng GDP của Việt Nam năm nay khó vượt mức 8%. Ban điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế TP.HCM cho biết nếu xung đột Trung Đông kéo dài, tác động đối với kinh tế Việt Nam có thể xuất hiện theo hai kịch bản:

Kịch bản 1: Nếu xung đột kết thúc trong vòng 3 tháng và chiến sự không lan rộng: Dù phí bảo hiểm, cước vận tải và các loại phí logistics sẽ tăng, nhưng eo biển Hormuz cuối cùng vẫn mở cửa, khi đó chi phí tăng cao chỉ ảnh hưởng đến kinh tế Việt Nam trong ngắn hoặc trung hạn. Dù vậy, GDP năm nay của Việt Nam vẫn sẽ bị điều chỉnh giảm 0,1 đến 0,2 điểm phần trăm, tăng trưởng xuất khẩu giảm 0,5 đến 1,5 điểm phần trăm.

Kịch bản 2: Nếu xung đột kéo dài, thậm chí vượt quá nửa năm: Mức cước vận tải và phí bảo hiểm cơ bản sẽ tăng cao, gia tăng áp lực chi phí cho nhà xuất khẩu, doanh nghiệp buộc phải tìm kiếm tuyến đường thay thế, lợi nhuận bị thu hẹp thêm. GDP Việt Nam có thể bị điều chỉnh giảm 0,4 đến 0,8 điểm phần trăm, tăng trưởng xuất khẩu giảm 2 đến 5 điểm phần trăm.

Năm 2025, kinh tế Việt Nam đạt mức tăng trưởng đột phá với GDP tăng 8,02%, đứng vào hàng ngũ các nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á. Nhưng sang năm 2026, nếu không thể vượt qua cửa ải năng lượng, tốc độ tăng trưởng của Việt Nam e rằng khó "giữ mức 8%".

Phóng viên: Mã Hoan 

Biên tập: Lương Lệ 

Vận hành: Trương Tân Vũ 

Hiệu đính: Lư Tây

储备撑不过一个月！越南油荒，日韩难救

记录大时代，读懂全商业。10小时前

越南今年的经济增速还能维持8%吗？

自2月28日美以对伊朗发起军事行动以来，国际油价已累计上涨超过40%。

世界能源供应链在剧烈震荡，高度依赖中东能源的东南亚地区首当其冲。

比如越南，这个新兴制造业国家，即将面临油荒的困扰。

越南87%的原油进口自中东地区，但与拥有石油战略储备，能支撑254天的日本和208天的韩国等不同，越南并未建立完善的石油战略储备体系，目前其国内的石油储备，仅能支撑20-30天的能源需求。

油荒的困扰，或将对其经济增长带来影响。

越南政府本计划今年GDP增速继续保持在8%以上，成为亚洲经济增长最快的国家之一。但近期，越南国内机构预测，若中东冲突持续3个月，越南今年的GDP增速要降0.1-0.2个百分点，若持续半年以上，则要降0.4-0.8个百分点。届时，越南政府年初定的目标恐怕难以实现。

能源危机之下，越南只能求助于其他国家。

3月16日，越南贸易部表示，鉴于伊朗战争引发的全球石油供应中断，越南已请求日本和韩国帮助增加其石油供应渠道。3月17日，越南总理范明政在河内会见了日本驻越大使伊藤直树，并表示，已致函日本首相高市早苗，盼能获得日本释放的石油储备。

日韩两国虽有石油战略储备，但当前自身能源供应已面临压力，更何况帮助越南？

受中东战火的影响，全球油价飙涨，越南河内的加油站最近每天都大排长龙。

阮秋玄每天都骑着摩托车上下班。但最近，在加油站排了近30分钟的队后，她却只能加到5万越南盾的汽油——刚到摩托车油箱的三分之一，勉强维持两天的通勤需求。

同样排队加油的还有摩的司机黄文胜。“以前加油只需要等5分钟，现在要等至少半个小时。”黄文胜抱怨道，过去一个星期，他每天花在加油上的开支已经增加了约20%。

由于能源供应紧张，越南的许多加油站已经被迫挂出限购告示：摩托车每次限加3万-5万越南盾，汽车根据车型每次限加30万-50万越南盾——加完油量甚至不足油箱的一半（加满需要130万越南盾左右）。

不仅限量，而且涨价。根据越南燃料贸易商Petrolimex的数据，自美国、以色列对伊朗发起军事行动以来，越南国内油价涨幅惊人，其中汽油上涨32%，柴油上涨56%，煤油上涨80%。

河内工贸厅下属河内市场管理分局通报，有14家加油站暂停营业，7家加油站限制销售。该分局有关负责人表示，如果不限量销售，几小时内加油站的油就会售罄。

当地加油站经理则表示，这些天来，企业两头为难，因为批发商配给零售企业的货源非常有限。“平常一家门店每周能进3-4辆油罐车，现在只给配1辆。”他说。

GDP增速要降了？

在油价飙涨与供应短缺的情况下，越南政府不得不采取紧急措施。

对内，为了稳定市场，越南政府已于3月9日颁布法令，将汽油的进口关税从10%降至0%，柴油、燃料油、航空煤油和煤油的进口关税也从7%降至0%。该政策将持续至4月30日。

越南贸易部还发布声明，呼吁当地企业鼓励员工居家办公，以减少燃油消耗。

同时，越南政府正尽可能调动一切外交资源，改善原油供应。

3月9日，范明政紧急致电科威特、卡塔尔与阿拉伯联合酋长国的领袖，积极确保原油与燃料供应。

3月16日，越南又请求日本和韩国帮助增加其石油供应渠道，并在一天后的3月17日，范明政于会见日本驻越大使伊藤直树时表示，已致函日本首相高市早苗，盼能获得一些日本政府释放的石油储备。

范明政说，希望日本在能源领域向越南提供支持，以共同克服困难。

对于范明政的请求，日本驻越南大使伊藤直树尚未给出直接回答，只表示正积极与越南有关部门讨论双边合作，包括能源领域的分享与合作。伊藤直树说，他将向日本政府及相关机构报告范明政关于支持越南能源安全的各项提议。

据新华社报道，从3月16日起，日本政府已开始释放石油储备，规模约8000万桶，这一数目仅相当于日本45天所需的石油供应，但已经是日本有史以来最大的一次石油储备释放了。

除了日本，韩国也在释放石油储备。3月17日，韩国政府召开会议，同意在未来三个月释放总计2246万桶战略石油储备，以缓解由中东局势紧张引发的油价上涨。

但越南方面的请求，可能难以得到回应。

目前，日本的各地陆续开始出现燃料短缺的情况，影响到公共交通及农业生产的多个方面。

据媒体报道，由于大型炼油企业伊德米茨科桑公司本周开始减少对客户的供应量，导致日本的汽油价格在过去一周内飙升了18%，达到了36年来的最高水平。

一些日本农民表示，在播种季（通常在4月开始）来临之前，他们很难买到用于拖拉机和其他设备的柴油。不少当地经销商因此限制了销售量，并开始寻找替代供应源。但多家供应商都表示没有库存可供配送。

韩国方面也不容乐观。

据新华社报道，为应对中东紧张局势持续可能造成的原油供应中断，韩国政府3月18日宣布上调该国资源安全危机预警级别。相关部门正考虑制定车辆限行等节能措施，必要时将实施车辆单双号限行以减少能源消耗。

此外，韩国产业通商资源部副部长3月20日在接受采访时称，该国在原油供应方面仍处于“紧急状况”，并指出政府可能会调整炼油厂的石油产品供应或对相关产品实施出口限制。

本周，韩国政府出手加码能源安全应对，将资源安全危机预警级别从四级中的最低档“关注”上调至“注意”。预警升级后，韩国将加强石油供需管控，对联合持有的国际石油储备行使优先购买权，同时布局绕开霍尔木兹海峡的替代能源供应通道。

不仅如此，韩国还再释应对动作，宣布从阿联酋额外引进1800万桶原油，对冲当前的能源紧急状况。

作为去年经济增速最快的亚洲国家之一，越南的经济活动几乎完全仰赖石油进口，油荒不仅将影响消费者的钱包，更会冲击越南的制造业、交通及物流。

越南的机构预测，若冲突持续，石油储备告急，越南今年GDP增长难过8%。

胡志明市国际金融中心执行委员会表示，中东冲突若持续下去，对越南经济的影响可能会出现下面两种情况：

第一种，若3个月内结束冲突且战火未蔓延：虽然保险费、运费及各类物流费用会上涨，但霍尔木兹海峡最终还是开放，那么成本上涨只影响越南短期或中期的经济。即便如此，越南今年的GDP依旧将下调0.1至0.2个百分点，出口增长下调0.5至1.5个百分点。

第二种，若冲突延长，甚至超过半年：运费及保险费基准调高，加剧出口商成本压力，企业被迫寻找替代航线，利润进一步压缩。越南GDP可能下调0.4至0.8个百分点，出口增长下调2至5个百分点。

2025年，越南经济实现突破性增长，GDP增速达8.02%，跻身东南亚增长最快的经济体之列。但在2026年，若无法渡过能源难关，越南增速恐难“保8”。

记者丨马 欢
编辑丨梁 励
运营丨张新宇
校对丨卢 西