Tiền tỷ ào ào rơi lên đầu Nga từ khủng hoảng Eo biển Hormuz
Tiếp sau việc "kích nổ" giá dầu, cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động chống lại Iran đã làm trầm trọng thêm tình trạng gián đoạn cung ứng phân bón toàn cầu, khiến giá cả tăng vọt. Báo cáo của tờ Financial Times (Anh) ngày 25 chỉ ra rằng, nhờ dự trữ tài nguyên dồi dào, Nga đang chiếm vị thế có lợi trong đợt biến động thị trường năng lượng và nông nghiệp này, doanh thu xuất khẩu liên quan cũng phần nào giảm bớt áp lực từ các lệnh trừng phạt của phương Tây.
Khi các quốc gia sản xuất phân bón chính ở Trung Đông rơi vào tình trạng ngừng sản xuất hoặc vận chuyển bị cản trở do lệnh phong tỏa eo biển Hormuz, giá phân bón đã tăng đáng kể. Giá urê chuẩn toàn cầu đã tăng vọt 44% kể từ khi chiến tranh bùng phát, vượt ngưỡng 670 USD/tấn. Nga được hưởng lợi do các tuyến đường xuất khẩu không bị ảnh hưởng bởi lệnh phong tỏa, ngoài ra mỗi ngày nước này còn thu thêm tới 150 triệu USD doanh thu tài chính từ việc bán dầu.
Thứ Ba tuần này, Nga đã tạm dừng xuất khẩu amoni nitrat để ưu tiên đảm bảo nhu cầu của các nhà sản xuất trong nước, động thái này càng làm nổi bật tầm ảnh hưởng của Moscow đối với thị trường đang biến động. Nga sản xuất 1/4 lượng amoni nitrat toàn cầu.
"Là một cường quốc sản xuất hàng hóa cơ bản, Nga là một trong những bên hưởng lợi chính từ cuộc chiến này, sự thật là vậy — không chỉ dầu mỏ và khí đốt, mà phân bón cũng thế," Andrey Sizov, giám đốc điều hành công ty tư vấn ngũ cốc SovEcon, cho biết. "Nhìn xuống chuỗi ngành nông sản, giá các sản phẩm liên quan cũng đang tăng, mà Nga thì sở hữu lượng dự trữ đáng kể."
Financial Times cũng đề cập rằng sự hỗn loạn của chuỗi cung ứng toàn cầu đang khiến tiếng nói đòi nới lỏng hạn chế xuất khẩu đối với Nga ngay trong nội bộ phương Tây ngày càng tăng cao. Đối mặt với áp lực tăng giá thực phẩm do thiếu hụt phân bón, các quốc gia EU đã tỏ thái độ thân thiện với Nga như Hungary đã đề xuất với Brussels về việc nới lỏng các hạn chế liên quan đến phân bón Nga.
Bộ trưởng Nông nghiệp Hungary István Nagy hôm thứ Hai đã gửi thư cho Ủy ban Châu Âu, cảnh báo rằng việc hạn chế nhập khẩu phân bón giá rẻ có thể dẫn đến sụt giảm sản lượng cây trồng, tăng giá thực phẩm, tác động đặc biệt rõ rệt đối với các quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu phân lân và phân kali.
Hiện tại, EU vẫn cấm nhập khẩu phân kali từ Belarus và áp thuế bổ sung đối với phân đạm từ cả Nga và Belarus. Mặc dù lượng xuất khẩu có sụt giảm sau khi áp thuế mới, nhưng năm ngoái kim ngạch xuất khẩu phân bón của Nga sang EU vẫn đạt khoảng 2 tỷ Euro.
Chris Lawson, trưởng bộ phận phân bón của công ty tư vấn CRU, nói với tờ Financial Times rằng hiện chưa có dấu hiệu cho thấy EU sẵn lòng nới lỏng các hạn chế liên quan.
Ông đồng thời chỉ ra rằng, ngay cả khi sản lượng phân bón của Nga tăng lên trong năm nay, cũng khó có thể bù đắp hoàn toàn khoảng trống do sự gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông để lại. Dự kiến năm nay lượng urê xuất khẩu của Nga khoảng 9,5 triệu tấn, chiếm 15% đến 16% lượng thương mại toàn cầu, trong khi nguồn cung từ các nhà sản xuất vùng Vịnh chiếm gần 1/3 tổng lượng thương mại toàn cầu.
Sizov từ SovEcon bổ sung thêm các cơ sở sản xuất phân bón trong nội địa Nga còn đối mặt với thách thức kép từ các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái của Ukraine và tình trạng công suất đã gần ngưỡng bão hòa.
Tuy nhiên, phân tích từ truyền thông Anh cho rằng, Moscow hoàn toàn có khả năng biến lợi thế thị trường này thành quân bài chính trị, từ đó làm suy yếu hiệu quả trừng phạt của phương Tây, đồng thời tranh thủ sự ủng hộ của các nước mới nổi để thúc đẩy tan băng quan hệ ngoại giao.
Alexandra Prokopenko, nghiên cứu viên tại Trung tâm Á-Âu Carnegie Nga ở Berlin, cho biết trong trung hạn, tác động của chiến tranh đối với thị trường nông nghiệp toàn cầu sẽ nghiêng theo hướng có lợi cho Nga hơn nữa.
"Một quan chức từ quốc gia châu Á hoặc châu Phi nếu cần urê trước khi mùa mưa đến, ông ta sẽ không đề cập đến vấn đề Ukraine. Ông ta sẽ gọi điện trực tiếp cho Điện Kremlin, và Điện Kremlin cũng sẽ nhấc máy." bà nói, "Nga có thể chuyển hóa ảnh hưởng thị trường thành lợi ích chính trị, thông qua việc xây dựng hình ảnh nhà cung cấp không thể thay thế để thu về lợi nhuận địa chính trị."
Báo cáo cũng chỉ ra Điện Kremlin đang coi cuộc khủng hoảng thị trường hàng hóa cơ bản lần này là thời cơ để phá vỡ sự cô lập từ các lệnh trừng phạt và quay trở lại cộng đồng quốc tế.
Đại diện đặc biệt của Tổng thống Nga về đầu tư nước ngoài và hợp tác kinh tế Kirill Dmitriev ngày 24/3 đã đăng trên mạng xã hội X: "Là quốc gia có trữ lượng tài nguyên thiên nhiên lớn nhất thế giới, đồng thời là nhà sản xuất trong top 3 của đại đa số các loại hàng hóa cơ bản, Nga đã chuẩn bị đầy đủ cho thời đại khan hiếm cực độ có thể dự đoán trước và đang đến gần."
Ông dự đoán cùng với việc chuỗi cung ứng toàn cầu đứt gãy, "dù là đối tác hay đối thủ của Nga, đều sẽ nhận thức rõ hơn vai trò then chốt của nước Nga với tư cách là quốc gia xuất khẩu".
Đáng chú ý là trước đó ông cũng từng đăng bài tuyên bố rằng EU và Anh sẽ gặp khủng hoảng nhiên liệu trong vòng hai đến ba tuần tới, sẽ buộc phải thực hiện chế độ phân phối định mức để kiểm soát nguồn cung, và "thực tế rất tàn khốc".
Khi đó, ông còn đặc biệt đính kèm một bức ảnh chụp chung Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Von der Leyen và Đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại và an ninh của EU Kallas cùng những người khác, viết rằng: "Khi xếp hàng tại trạm xăng, đừng quên những người này."
https://www.ft.com/content/615309d5-5aa1-42a7-bb34-09d7f29c7d79?syn-25a6b1a6=1
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét