Nerobefehl Nation - My fears for the next two years

Nỗi lo sợ của tôi về hai năm tới

Tác giả bài viết dưới đây là Paul Krugman đăng trên trang Substack chính thức của ông vào ngày 14 tháng 10/2026. Ông là giáo sư kinh tế người Mỹ và là giáo sư của các vị giáo sư kinh tế nổi tiếng như Richard Baldwin, Gordon Hanson, Matthew Slaughter… Giáo sư Krugman từng giảng dạy tại các trường đại học nổi tiếng ở Mỹ như Princeton University, MIT, Yale University… Ông từng nhận được các giải thưởng cao quý cho những đóng góp của mình vào nền kinh tế thế giới, trong đó có giải Nobel Kinh tế năm 2008.

Tôi đánh giá bài viết dưới đây đáng đọc như một lời cảnh báo về quyền lực cá nhân có thể gây tai họa khủng khiếp cho một quốc gia. Krugman mở đầu bằng Sắc lệnh Nero ngày 19/3/1945. Khi nước Đức Quốc xã đứng trước thất bại quân sự, Hitler ra lệnh phá hủy các cơ sở hạ tầng trên lãnh thổ Đức, nhằm ngăn quân Đồng minh sử dụng chúng. Sắc lệnh này thường được xem là biểu hiện cực đoan của việc đặt ý chí của nhà lãnh đạo lên trên sự tồn tại của quốc gia. 

Nhật Bản tụt hạng kinh tế: Từ sự suy giảm tương đối đến thách thức tăng trưởng dài hạn

Nhật Bản tụt hạng kinh tế: Từ sự suy giảm tương đối đến thách thức tăng trưởng dài hạn

1. Thứ hạng GDP thay đổi và dấu hiệu dịch chuyển của kinh tế thế giới
Theo các báo cáo được Nikkei và TBS dẫn lại, dự báo Triển vọng Kinh tế Thế giới tháng 10/2026 của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho thấy Nhật Bản có thể mất vị trí nền kinh tế lớn thứ tư thế giới vào năm 2027, nhường chỗ cho Ấn Độ và Vương quốc Anh, qua đó tụt xuống thứ sáu trong bảng xếp hạng GDP danh nghĩa tính bằng đô la Mỹ.

Theo các con số được công bố, GDP danh nghĩa của Nhật Bản năm 2026 dự kiến đạt khoảng 4.341,9 tỷ USD, so với 4.268,4 tỷ USD của Anh và 4.060,2 tỷ USD của Ấn Độ. Tuy nhiên, đến năm 2027, thứ tự dự báo sẽ thay đổi: GDP của Ấn Độ đạt khoảng 4.521,1 tỷ USD, Anh đạt 4.488,9 tỷ USD, còn Nhật Bản đạt 4.467,6 tỷ USD. Nếu các dự báo này trở thành hiện thực, Ấn Độ sẽ đứng thứ tư, Anh thứ năm và Nhật Bản thứ sáu thế giới.

Nobel Hòa bình: Khi tham vọng cá nhân đối đầu với thế giới

Trump và giải Nobel Hòa bình: Khi tham vọng cá nhân đối đầu với thế giới

Giải Nobel Hòa bình năm 2026 đã được công bố, và Donald Trump một lần nữa không giành được giải thưởng mà ông mong muốn. Kết quả này có lẽ không khiến nhiều người ngạc nhiên. Điều đáng chú ý hơn là phản ứng của chính Trump: chỉ trích Ủy ban Nobel, bày tỏ sự bất bình với Na Uy và tiếp tục nhắm vào Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC). Câu hỏi đặt ra là liệu đây chỉ là một màn trình diễn chính trị nhằm thu hút sự chú ý, hay Trump thực sự tin rằng mình xứng đáng hơn bất kỳ ai khác với giải thưởng danh giá này?

LOGIC LỊCH SỬ CỦA ĐO LƯỜNG KINH TẾ

LOGIC LỊCH SỬ CỦA ĐO LƯỜNG KINH TẾ

Lịch sử tạo ra của cải của nhân loại lâu đời hơn rất nhiều so với lịch sử đo lường của cải. Một hạt giống rơi xuống đất, dưới sự tương tác giữa ánh nắng, mưa, đất đai và sức lao động của con người, sẽ mọc thành cây lương thực. Cây lương thực nuôi sống con người; con người lại dùng sức lao động, tri thức và năng lực sáng tạo của mình để thay đổi đất đai và cuộc sống. Trong quá trình ấy có sự tiêu hao, có sự hình thành, có được và mất, có sự tiếp nối của sự sống, cũng có những thay đổi trong các mối quan hệ tự nhiên và xã hội.

Hoạt động kinh tế đã xuất hiện từ lâu, nhưng sổ sách của kinh tế học chỉ ra đời về sau. Khi xã hội loài người dần hình thành thị trường, nhà nước, tiền tệ, các ngành công nghiệp và những tổ chức xã hội phức tạp, đo lường trở thành điều kiện quan trọng để nhận thức kinh tế, tổ chức sản xuất và hoạch định chính sách. Không có đo lường, rất khó quan sát, so sánh và phối hợp sự vận hành tổng thể của nền kinh tế hiện đại. Tuy nhiên, đối tượng, phương pháp và hệ quy chiếu của phép đo lại tác động ngược trở lại hành vi kinh tế. Một chiếc thước đo có thể giúp con người nhận thức thế giới, nhưng cũng có thể làm thay đổi cách con người nhìn nhận thế giới.

“Học thuyết chiến thắng” của Trump đang đẩy Zelensky vào địa ngục

“Học thuyết chiến thắng” của Trump đang đẩy Zelensky vào địa ngục

1. Tuyên bố cực sốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump
Những tương tác giữa Nga và Mỹ mấy hôm nay đang nóng lên theo một cách khiến nhiều người không ngờ tới. Ngày 9 tháng 10, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng ông vừa hoàn tất cuộc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin. 

Hai bên đã đạt được thỏa thuận về cái gọi là “giao dịch năng lượng”: Nga sẽ ngay lập tức cung cấp hơn 300.000 tấn dầu diesel cho Mỹ và thị trường toàn cầu, đến tháng 11 cung cấp thêm 500.000 tấn, sau đó bổ sung 1 triệu tấn, rồi trong ngắn hạn sẽ tiếp tục cung cấp thêm 3 triệu tấn, tùy thuộc vào tình trạng các nhà máy lọc dầu của Nga.

IMF NÂNG DỰ BÁO TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ THẾ GIỚI LÊN 3,1%

IMF NÂNG DỰ BÁO TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ THẾ GIỚI LÊN 3,1%

IMF NÂNG DỰ BÁO TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ THẾ GIỚI LÊN 3,1%: LÀN SÓNG AI BÙ ĐẮP CÚ SỐC NĂNG LƯỢNG, NHƯNG RỦI RO VẪN GIA TĂNG

Ngày 13/10/2026 - Theo CNBC, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã nâng dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 lên 3,1%, từ mức 3,0% đưa ra hồi tháng 7, nhờ làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) giúp bù đắp một phần tác động tiêu cực của giá năng lượng tăng cao và xung đột tại Trung Đông. Tuy nhiên, mức tăng trưởng dự kiến vẫn thấp hơn đáng kể so với 3,5% của năm 2025. Theo thông tin CNBC công bố ngày 12/10, IMF giữ nguyên dự báo tăng trưởng năm 2027 ở mức 3,4%.

IMF dự báo lạm phát toàn cầu năm 2026 ở mức 4,7%, trước khi giảm xuống 4,1% vào năm 2027. Những con số này cho thấy kinh tế thế giới vẫn duy trì được sức chống chịu, nhưng đang phải đối mặt với sự kết hợp bất lợi giữa chi phí năng lượng cao, áp lực lạm phát, lãi suất và gánh nặng nợ công.

THẾ GIỚI ĐA DẠNG NHƯNG TƯ DUY PHÁT TRIỂN LẠI ĐƠN ĐIỆU

NOBEL KINH TẾ HỌC: KHI THẾ GIỚI ĐA DẠNG NHƯNG TƯ DUY PHÁT TRIỂN LẠI ĐƠN ĐIỆU

Câu hỏi của tôi: Vì sao những lý thuyết được tôn vinh ở phương Tây, được giải thưởng Nobel, nhưng chưa giúp các nước nghèo tìm được con đường phát triển của chính mình?

Giải Nobel Kinh tế năm 2026 được trao cho hai nhà kinh tế Mỹ, Robert E. Hall và Michael Woodford, vì những đóng góp về nền tảng kinh tế vi mô của chính sách ổn định kinh tế vĩ mô. Đây là những công trình có ảnh hưởng lớn đến tư duy và hoạt động của các ngân hàng trung ương, chính phủ các nước phát triển.

Tin tặc tấn công hàng trăm siêu thị tại Pháp

Tin tặc tấn công hàng trăm siêu thị tại Pháp

Đọc tin tin tặc tấn công hàng trăm siêu thị tại Pháp, làm nhiệt độ tủ lạnh tăng vọt lên 50 độ, thực phẩm hư hỏng, thiết bị bốc cháy, mình thấy hơi sợ. Tủ lạnh và tủ đá chỉ có chức năng làm lạnh và làm đá, làm gì có chức năng lò sưởi; vậy mà tin tặc có thể nâng nhiệt độ tủ lạnh tăng vọt lên 50 độ thì khiếp thật. 

Bây giờ không chỉ tủ lạnh mà nhiều thiết bị gia dụng khác trong nhà dân như tivi, máy điều hòa, máy lau nhà và máy giặt... đều có thể kết nối internet và được điều khiển bằng chương trình! Nếu tin tặc tấn công cả các gia đình thì không biết hậu quả sẽ thế nào, cháy nổ sẽ xảy ra trên diện rộng chăng, vì các gia đình làm gì có công cụ bảo vệ.

NOBEL KINH TẾ 2026: TỪ HÀNH VI CÁ NHÂN ĐẾN SỰ ỔN ĐỊNH CỦA NỀN KINH TẾ

NOBEL KINH TẾ 2026: TỪ HÀNH VI CÁ NHÂN ĐẾN SỰ ỔN ĐỊNH CỦA NỀN KINH TẾ

Nhìn lại mười năm phát triển của kinh tế học hiện đại

Ngày 12/10/2026, Giải thưởng Khoa học Kinh tế tưởng nhớ Alfred Nobel được trao cho hai nhà kinh tế học Mỹ Robert E. Hall và Michael Woodford, nhằm ghi nhận những đóng góp của họ về “nền tảng kinh tế vi mô của sự ổn định kinh tế vĩ mô”. Công trình của hai ông góp phần xây dựng cơ sở lý thuyết cho các mô hình kinh tế vĩ mô hiện đại, giúp chính phủ và ngân hàng trung ương đánh giá tốt hơn tác động của chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa và kỳ vọng của các chủ thể kinh tế đối với chu kỳ kinh doanh.

Giải thưởng năm nay không chỉ tôn vinh hai nhà khoa học có ảnh hưởng lớn đến kinh tế học đương đại, mà còn gợi mở một vấn đề căn bản: Làm thế nào giải thích được những biến động của toàn bộ nền kinh tế từ các quyết định của hàng triệu hộ gia đình và doanh nghiệp? Nhìn lại mười kỳ trao giải từ năm 2017 đến năm 2026, chúng ta có thể nhận ra một xu hướng đáng chú ý: kinh tế học ngày càng đi sâu vào hành vi con người, cơ chế vận hành của các tổ chức và những điều kiện quyết định sự thịnh vượng lâu dài.

Từ chiếc trống kêu oan đến một quy trình giải quyết khiếu nại, tố cáo vận hành hiệu quả

Từ chiếc trống kêu oan đến một quy trình giải quyết khiếu nại, tố cáo vận hành hiệu quả

Trong xã hội cổ đại, khi người dân bị oan khuất mà không biết tìm đến đâu, chiếc trống kêu oan trước công đường là một biểu tượng của hy vọng. Chỉ cần đánh trống, tiếng kêu của người dân có thể đến được tai người có quyền lực cao hơn. Nhưng phía sau biểu tượng ấy là một câu hỏi đã tồn tại hàng nghìn năm: Làm thế nào để một người dân bình thường có thể đưa nỗi oan của mình đến đúng nơi, được lắng nghe và nhận được một phán quyết công bằng?

Ngày nay, chúng ta không còn trông đợi công lý được thực hiện bằng một chiếc trống. Các quốc gia hiện đại đã xây dựng hệ thống pháp luật, cơ quan tiếp nhận khiếu nại, cơ chế giải quyết tranh chấp và nhiều cấp xem xét lại quyết định hành chính. Trên phương diện pháp lý, người dân có những quyền mà tổ tiên họ khó có thể hình dung. Tuy nhiên, sự tồn tại của các quyền trên giấy tờ chưa đủ để bảo đảm rằng mọi người đều có khả năng thực hiện những quyền ấy trong thực tế.

Hoan hô Nga miễn visa 30 ngày cho công dân Việt Nam

Hoan hô Nga miễn visa 30 ngày cho công dân Việt Nam

Những năm gần đây, đặc biệt từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine, tôi rất muốn trở lại Nga để du lịch và tìm hiểu cuộc sống hiện nay của người Nga như thế nào. Rất tiếc là vẫn ham hố làm việc nên chưa thu xếp được thời gian cho chuyến đi có thể sẽ kéo dài hàng chục ngày. Tuy nhiên, đọc được tin dưới đây, tôi rất vui và cám ơn Tổng thống Nga. Thời đi làm, tôi đến Nga toàn bằng hộ chiếu công vụ và hộ chiếu ngoại giao nên không phải xin visa; bây giờ phải xin visa tôi rất ngại.

Tổng thống Nga Putin. (Nguồn: Reuters)

Vì sao nền kinh tế Nga khó sụp đổ như phương Tây kỳ vọng?

Vì sao nền kinh tế Nga khó sụp đổ như phương Tây kỳ vọng?

Một sai lầm trong phân tích kinh tế chiến tranh là cho rằng bên có GDP lớn hơn tất yếu sẽ chiến thắng trong một cuộc chiến tiêu hao. Quy mô GDP phản ánh tiềm lực kinh tế tổng thể, nhưng không trực tiếp quyết định một quốc gia có thể duy trì chiến tranh trong bao lâu, huy động được bao nhiêu nguồn lực và đối phương sẽ phải trả giá như thế nào để tiếp tục cuộc chiến.

Sau hơn bốn năm chiến tranh toàn diện tại Ukraine, nền kinh tế Nga vẫn vận hành được bất chấp các biện pháp trừng phạt chưa từng có của phương Tây. Điều đó không có nghĩa Nga không chịu tổn thất, càng không có nghĩa nền kinh tế Nga không có những điểm yếu nghiêm trọng. Nhưng nó cho thấy một thực tế: khả năng chống chịu của một nền kinh tế lớn hơn nhiều so với những gì có thể suy ra từ quy mô GDP hoặc những dự báo ban đầu về tác động của trừng phạt.

Tại sao Yeltsin trao nước Nga cho một người chỉ có tỷ lệ ủng hộ 2%!

Tại sao Yeltsin trao nước Nga cho một người chỉ có tỷ lệ ủng hộ 2%!

Mùa hè năm 1999, điều người Nga quan tâm nhất không phải là ai sẽ làm thủ tướng, mà là ngày mai họ sẽ kiếm bánh mì ở đâu?

Cuộc khủng hoảng tài chính tháng 8 năm 1998 vừa trôi qua được một năm. Đồng ruble mất giá 70%, tiền người dân gửi trong ngân hàng mất giá đến mức chẳng khác nào giấy vụn, tiền lương không được trả, tình trạng nợ lương hưu trở thành chuyện thường ngày. Trong khi đó, các lực lượng ly khai Chechnya lại đang rục rịch ở phía nam… Cả đất nước giống như một con tàu đang bị thủng, và tất cả mọi người đều đặt câu hỏi: Sau Yeltsin, ai sẽ cầm lái?

HOA KỲ GIÀU CÓ VÌ ĐƯỢC THIÊN NHIÊN ƯU ĐÃI ?

HOA KỲ GIÀU CÓ VÌ ĐƯỢC THIÊN NHIÊN ƯU ĐÃI, HAY VÌ ĐÃ TẠO RA NHỮNG LỢI THẾ CỦA CHÍNH MÌNH?

Khi giải thích sự trỗi dậy của Hoa Kỳ, người ta thường nhấn mạnh những ưu thế địa lý: lãnh thổ rộng lớn, tài nguyên phong phú, hai đại dương bảo vệ hai sườn, đất đai màu mỡ và khoảng cách an toàn với các trung tâm chiến tranh ở châu Âu. Tôi vừa đăng 1 bài viết của blog Thiên Nhai Bổ Đao (天涯补刀) cũng thiên về yếu tố địa lý. 

Theo tôi, những ưu thế địa lý của Mỹ rõ ràng có ý nghĩa quan trọng. Nhưng nếu coi chúng là lời giải thích chủ yếu, thậm chí mang tính quyết định, cho sự giàu có của Hoa Kỳ ngày nay, thì tôi đánh giá chúng ta đã bỏ qua phần quan trọng nhất của lịch sử: những lợi thế mà Hoa Kỳ đang sở hữu không hoàn toàn là món quà có sẵn của tự nhiên, mà còn là kết quả của một quá trình lịch sử lâu dài, trong đó có cả sáng tạo, tích lũy, chiến tranh và chiếm đoạt.

Nguồn gốc của bá quyền Mỹ không xuất phát từ thể chế và văn hóa Mỹ

Blog Trung Quốc giải thích nguồn gốc của bá quyền Mỹ không xuất phát từ thể chế và văn hóa Mỹ

Tác giả: Thiên Nhai Bổ Đao (天涯补刀) - Năm 1900, đúng vào năm Liên quân tám nước tiến vào Bắc Kinh, rất ít người chú ý đến một sự kiện tưởng như không đáng kể: GDP của Mỹ đã âm thầm vươn lên đứng đầu thế giới!

Khi ấy, Mỹ chưa có bá quyền đồng USD, chưa có các căn cứ quân sự trên toàn cầu, chưa có Thung lũng Silicon cũng chưa có Hollywood, thậm chí còn chưa có tiếng nói đáng kể trên trường quốc tế. Mỹ cũng không xuất khẩu thể chế hay quảng bá các giá trị của mình, mà chỉ đóng cửa làm nông, khai mỏ, xây dựng nhà máy, âm thầm phát triển kinh tế và kiếm tiền.