Hôm qua tôi đăng bài về GS Ngô Bảo Châu, ông đã và đang giảng dạy tại Đại học Chicago từ năm 2010, nhưng cho biết đang có "nhiều việc xảy ra tại Mỹ mà tôi không thích". Ông nói "Các trường đại học Mỹ luôn là những định chế rất vĩ đại, nơi mà tri thức, khám phá và học thuật được trân trọng. Truyền thống này đã kéo dài 400 năm. Chỉ cần mọi người ủng hộ tầm nhìn về học thuật và tri thức, bất kể sắc tộc nào, họ đều nên được đối xử tốt. Nhưng về phương diện thị thực, đối với sinh viên, đang có những điều gây nản lòng xảy ra". Rồi ông bày tỏ: "Tôi hy vọng được ở một nơi mà không phải đối mặt hay nghe thấy những điều mình không thích."Tôi đăng bài đó với ngầm ý: Chỉ mấy câu đó thôi, chúng ta đã thấy hai điều tôi nhận thấy từ khi ông D. Trump thò tay can thiệp bài giảng và tài chính của các trường đại học. Một là ông không tôn trọng học thuật, tri thức và bất kể sắc tộc nào; đặc biệt không đối xử tốt với giới trí thức. Hai là ông lợi dụng những phát biểu trong lớp học hay ở bất cứ đâu bị coi là không chuẩn mực theo tiêu chuẩn của ông để trừng trị hoặc trục xuất giảng viên, sinh viên. GS Châu có thể không bị trục xuất vì giáo sư quá nổi tiếng, nhưng những giáo sư khác và bạn bè của GS Châu hoàn toàn có thể trục xuất. Chính vì vậy ai có điều kiện thì nên bỏ Mỹ mà đi, tránh bị mang tiếng là bị trục xuất do có những phát ngôn, hành động không vừa mắt ông D. Trump. Bài dưới đây phản ánh đúng suy nghĩ của tôi. Nước Mỹ và châu Âu bây giờ khác xa với trong các thập niên 1980 và1990, thậm chí đến năm 2010. Khi người lãnh đạo không coi trọng trí thức thì làm gì có đổi mới sáng tạo, làm gì có tăng trưởng. Tăng trưởng 1-2% của các nước Âu Mỹ bây giờ chủ yếu dựa vào đầu tư sang các nước đang phát triển và vào hợp tác kinh tế và trao đổi thương mại bất bình đẳng.
Nỗi lo mất 'tự do học thuật' tại Mỹ
17/03/2026 Hệ thống giáo dục đại học Mỹ đang đối mặt với những biến động sâu sắc khi các giáo sư buộc phải tự kiểm duyệt bài giảng, thay đổi đề cương và thu hẹp các mục tiêu nghiên cứu để tránh sự trừng phạt từ chính quyền liên bang. Nhà Trắng khẳng định các chiến dịch này là cần thiết để xóa bỏ sự cố chấp và xây dựng lại niềm tin của công chúng vào một hệ thống học thuật mà phe bảo thủ cho là đang bị lệch lạc. Tuy nhiên, đối với nhiều người khác, sự cứng rắn này không khác gì một nỗ lực áp đặt tư tưởng và đàn áp tự do tư tưởng.
Đại học Columbia ở New York, Mỹ. Ảnh: REUTERS/TTXVN
