Thứ Hai, 12 tháng 10, 2026

Tại sao Yeltsin trao nước Nga cho một người chỉ có tỷ lệ ủng hộ 2%!

Tại sao Yeltsin trao nước Nga cho một người chỉ có tỷ lệ ủng hộ 2%!
Mùa hè năm 1999, điều người Nga quan tâm nhất không phải là ai sẽ làm thủ tướng, mà là ngày mai họ sẽ kiếm bánh mì ở đâu?
Cuộc khủng hoảng tài chính tháng 8 năm 1998 vừa trôi qua được một năm. Đồng ruble mất giá 70%, tiền người dân gửi trong ngân hàng mất giá đến mức chẳng khác nào giấy vụn, tiền lương không được trả, tình trạng nợ lương hưu trở thành chuyện thường ngày. Trong khi đó, các lực lượng ly khai Chechnya lại đang rục rịch ở phía nam… Cả đất nước giống như một con tàu đang bị thủng, và tất cả mọi người đều đặt câu hỏi: Sau Yeltsin, ai sẽ cầm lái?

HOA KỲ GIÀU CÓ VÌ ĐƯỢC THIÊN NHIÊN ƯU ĐÃI ?

HOA KỲ GIÀU CÓ VÌ ĐƯỢC THIÊN NHIÊN ƯU ĐÃI, HAY VÌ ĐÃ TẠO RA NHỮNG LỢI THẾ CỦA CHÍNH MÌNH?
Khi giải thích sự trỗi dậy của Hoa Kỳ, người ta thường nhấn mạnh những ưu thế địa lý: lãnh thổ rộng lớn, tài nguyên phong phú, hai đại dương bảo vệ hai sườn, đất đai màu mỡ và khoảng cách an toàn với các trung tâm chiến tranh ở châu Âu. Tôi vừa đăng 1 bài viết của blog Thiên Nhai Bổ Đao (天涯补刀) cũng thiên về yếu tố địa lý. 
Theo tôi, những ưu thế địa lý của Mỹ rõ ràng có ý nghĩa quan trọng. Nhưng nếu coi chúng là lời giải thích chủ yếu, thậm chí mang tính quyết định, cho sự giàu có của Hoa Kỳ ngày nay, thì tôi đánh giá chúng ta đã bỏ qua phần quan trọng nhất của lịch sử: những lợi thế mà Hoa Kỳ đang sở hữu không hoàn toàn là món quà có sẵn của tự nhiên, mà còn là kết quả của một quá trình lịch sử lâu dài, trong đó có cả sáng tạo, tích lũy, chiến tranh và chiếm đoạt.

Nguồn gốc của bá quyền Mỹ không xuất phát từ thể chế và văn hóa Mỹ

Blog Trung Quốc giải thích nguồn gốc của bá quyền Mỹ không xuất phát từ thể chế và văn hóa Mỹ
Tác giả: Thiên Nhai Bổ Đao (天涯补刀) - Năm 1900, đúng vào năm Liên quân tám nước tiến vào Bắc Kinh, rất ít người chú ý đến một sự kiện tưởng như không đáng kể: GDP của Mỹ đã âm thầm vươn lên đứng đầu thế giới!
Khi ấy, Mỹ chưa có bá quyền đồng USD, chưa có các căn cứ quân sự trên toàn cầu, chưa có Thung lũng Silicon cũng chưa có Hollywood, thậm chí còn chưa có tiếng nói đáng kể trên trường quốc tế. Mỹ cũng không xuất khẩu thể chế hay quảng bá các giá trị của mình, mà chỉ đóng cửa làm nông, khai mỏ, xây dựng nhà máy, âm thầm phát triển kinh tế và kiếm tiền.

AI HAY NHÂN LOẠI QUYẾT ĐỊNH SỐ PHẬN CỦA CON NGƯỜI ?

AI SẼ DẪN DẮT TƯƠNG LAI, HAY NHÂN LOẠI VẪN TỰ QUYẾT ĐỊNH SỐ PHẬN CỦA MÌNH?
Chưa bao giờ trong lịch sử, con người đứng trước một nghịch lý lớn như hiện nay: chính con người đang tạo ra một công nghệ có khả năng làm thay đổi sâu sắc thế giới, nhưng càng phát triển công nghệ ấy, con người càng phải đối diện với câu hỏi liệu mình có còn kiểm soát được những thay đổi do chính mình tạo ra hay không.
Trí tuệ nhân tạo (AI) không đơn thuần là một cuộc cách mạng công nghệ. Nó có thể làm thay đổi cách con người học tập, lao động, sáng tạo, tổ chức sản xuất và quản lý xã hội. AI có thể giúp chúng ta giải quyết những vấn đề mà trước đây cần hàng nghìn chuyên gia làm việc trong nhiều năm. Nó có thể thúc đẩy những đột phá trong y học, giáo dục, khoa học và quản trị kinh tế. Nhưng cũng chính công nghệ ấy có thể làm biến đổi thị trường lao động, tập trung của cải và quyền lực vào một số ít chủ thể, đồng thời khiến hàng tỷ người ngày càng phụ thuộc vào những hệ thống mà họ không hiểu đầy đủ và không có khả năng kiểm soát.

QUỐC TẾ CÔNG NHẬN HAY GIẢI QUYẾT NHỮNG VẤN ĐỀ CỦA ĐẤT NƯỚC?

KHOA HỌC KINH TẾ: ĐỂ ĐƯỢC QUỐC TẾ CÔNG NHẬN HAY ĐỂ GIẢI QUYẾT NHỮNG VẤN ĐỀ CỦA ĐẤT NƯỚC?
Uy tín quốc tế là điều đáng theo đuổi, nhưng không thể trở thành thước đo duy nhất của giá trị khoa học. Một nền khoa học kinh tế trưởng thành phải vừa vươn tới những đỉnh cao tri thức của thế giới, vừa bám rễ sâu vào những vấn đề cấp thiết của đất nước. Đây là điều tôi vẫn luôn luôn tâm đắc.
Khi giảng bài hay nói chuyện với các nghiên cứu sinh về định hướng nghiên cứu, tôi thường nhấn mạnh nghiên cứu khoa học vừa phải “đứng trên đỉnh cao”, vừa phải “bám chặt mặt đất”, và quan trọng nhất là phải hướng tới "phục vụ đất nước, phục vụ nhân dân". Vì thế chúng ta không nên chỉ chạy theo việc công bố những bài báo nổi tiếng trên các tạp chí quốc tế hàng đầu. Giá trị của nghiên cứu khoa học còn phải được nhìn nhận qua những kết quả thực tế: kết quả nghiên cứu nào được ứng dụng, nó đã mang lại lợi ích gì, chi phí nào được giảm xuống và bao nhiêu người dân thực sự được hưởng lợi.

Chủ Nhật, 11 tháng 10, 2026

CHÚNG TA NÊN CHỌN CUỘC SỐNG HƯU TRÍ NHƯ THẾ NÀO?

CHÚNG TA NÊN CHỌN CUỘC SỐNG HƯU TRÍ NHƯ THẾ NÀO?
Tiền bạc tích lũy cả đời rốt cuộc là để dành cho con cháu, hay để giúp chính mình sống những năm tháng cuối đời một cách khỏe mạnh, tự do và có phẩm giá?
Suốt mấy chục năm tuổi trẻ, phần lớn chúng ta đều sống trong một guồng quay quen thuộc: đi làm, kiếm tiền, mua nhà, nuôi con, chăm sóc cha mẹ già và cố gắng dành dụm một khoản phòng khi trái gió trở trời. Có người làm việc trong cơ quan nhà nước, có người gắn bó với doanh nghiệp, có người buôn bán tự do, có người cả đời làm ruộng hoặc lao động phổ thông. Hoàn cảnh khác nhau, nhưng nỗi lo thường giống nhau: làm thế nào để gia đình có cuộc sống tốt hơn và tuổi già không trở thành gánh nặng cho con cái?

Trump: Đã đến lúc Ukraine cần một tổng thống mới.

Trump: Đã đến lúc Ukraine cần một tổng thống mới.
1. Theo Fox News, vào ngày 10 tháng 10 theo giờ địa phương, Tổng thống Mỹ Trump đã cảnh báo Tổng thống Ukraine Zelenskyy, yêu cầu ông ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga. Ông Trump cũng tuyên bố rằng đã đến lúc Ukraine cần một tổng thống mới.
Trước khi lên đường đến một cuộc mít tinh của đảng Cộng hòa ở Tennessee ngày hôm đó, Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng: "Đã đến lúc Ukraine cần một tổng thống mới."

Vì sao UNESCO cho phép Việt Nam tái dựng Hoàng Thành Tăng Long ?

Vì sao UNESCO cho phép Việt Nam tái dựng Hoàng Thành Tăng Long ?
Bài dưới đây trên mạng Trung Quốc đáng chú ý vì nó không chỉ nói về việc Việt Nam phục dựng điện Kính Thiên ở Hoàng thành Thăng Long, mà còn đặt ra một vấn đề rộng hơn: một di sản lịch sử có nên được phục dựng bằng cách tháo dỡ những công trình được xây dựng ở các thời kỳ sau hay không? Đây là câu chuyện về khảo cổ học, bảo tồn di sản, ký ức thuộc địa và cả cách một quốc gia diễn giải lịch sử của chính mình.
Một điểm cần phân biệt ngay từ đầu: UNESCO chấp thuận có điều kiện việc tháo dỡ một số công trình và triển khai giai đoạn đầu phục dựng điện Kính Thiên không đồng nghĩa với việc cho phép Việt Nam tùy ý tái dựng toàn bộ Hoàng thành theo hình dung về quá khứ. Dưới đây là nội dung bài viết.

Thứ Sáu, 9 tháng 10, 2026

Báo Trung Quốc: Một tuyến đường sắt đã giúp Lào “mở khóa” như t

Báo Trung Quốc: Một tuyến đường sắt đã giúp Lào “mở khóa” như thế nào?
Tác giả: Hạo Thi Nam (郝诗楠), Phó Giáo sư Khoa Chính trị học, Trường Quan hệ quốc tế và Công vụ, Đại học Ngoại ngữ Thượng Hải.
PHẦN I: BÀI CỦA HẠO THI NAM

THẤY GÌ KHI VIỆT NAM ĐỨNG THỨ HAI TRONG DANH SÁCH...

THẤY GÌ KHI VIỆT NAM ĐỨNG THỨ HAI TRONG DANH SÁCH NHỮNG NỀN KINH TẾ PHỤ THUỘC NHIỀU NHẤT VÀO THƯƠNG MẠI VỚI MỸ
Theo Visual Capitalist, “Mapped: Economies Most Exposed to Trade with the U.S.” (https://www.visualcapitalist.com/mapped-economies-most-exposed-to-trade-with-us/ ), năm 2025, tổng kim ngạch thương mại hàng hóa giữa Mexico và Mỹ tương đương 47,8% GDP của Mexico, trong khi tỷ lệ này ở Việt Nam là 43,9%. Cả hai đều cao hơn rất nhiều so với mức bình quân toàn cầu 6,5%, tức hơn sáu lần. 
Theo tôi, điều đáng suy nghĩ nhất không đơn thuần là Việt Nam đứng thứ hai, sau Mexico, mà là vị trí này phản ánh đồng thời là thành công của chiến lược hội nhập kinh tế quốc tế nhưng cũng là một điểm dễ tổn thương trong mô hình tăng trưởng của Việt Nam. Muốn hiểu đúng vấn đề, cần nhìn nó từ cả hai phía.

Muốn con đi xa, phải biết thắp đèn

Muốn con đi xa, phải biết thắp đèn
Bác Giang Công Thế viết bài dưới đây hay, tôi rất tán thành cách nhìn của bác: "muốn thay đổi tương lai của con, phải đầu tư vào con trước khi nhìn thấy kết quả". Đây là điều tôi rất tâm niệm nên tôi luôn luôn dành hết mọi quan tâm cho các con. Tôi thường nói nếu con muốn học lên cao bao nhiêu, kể cả muốn học thành tiến sĩ, tôi luôn sẵn sàng tài trợ, giúp đỡ để chúng thành công; khó nhất là chúng có muốn không.
Tuy nhiên cũng phải thông cảm với hoàn cảnh của người Việt Nam hiện nay. Không phải cha mẹ nào cũng không biết điều đó, thậm chí hầu hết các cha mẹ đều biết điều đó. Cha ông ta từ nghìn năm nay cũng biết điều đó. Có điều lực bất tòng tâm. Đa số người dân Việt Nam bây giờ vẫn rất nghèo, tiền ăn còn thiếu nói gì tới đầu tư bạc tỷ cho các con. Muốn lo cho con ăn học ở Âu Mỹ rất khó; còn học ở Việt Nam, xin lỗi, chương trình, phong cách giáo dục... đều rất bảo thủ và lạc hậu, thầy và trò đều như ếch ngồi đáy giếng dạy bảo nhau.

Thứ Tư, 7 tháng 10, 2026

K CỦA TRUNG QUỐC?

K CỦA TRUNG QUỐC?
Đây là trích đoạn một nghiên cứu của Trung Quốc, tôi có bổ sung và giải thích rõ hơn để bạn đọc Việt Nam dễ hiểu. Bài này phân tích quá trình từ “thịnh vượng và suy thoái cùng tồn tại” đến khung chẩn đoán kinh tế từ K đến Q của kinh tế học cộng sinh và áp dụng cho trường hợp Trung Quốc, nhưng có thể vận dụng cho Việt Nam. Ở đây, K được hiểu là năng lực tạo ra giá trị kinh tế, trong khi Q là chất lượng, là giá trị và sức sống của đời sống được tạo ra từ giá trị kinh tế đó, hay nói cách khác Q là “Giá trị mà nền kinh tế tạo ra cuối cùng được chuyển hóa thành bao nhiêu giá trị thực trong đời sống con người và xã hội?”.
“Sự phân hóa hình chữ K” đang trở thành một cách nói phổ biến để giải thích sự phân hóa cơ cấu của nền kinh tế Trung Quốc: cung tăng nhưng cầu yếu; xuất khẩu tăng nhưng nhu cầu trong nước không đủ; sản xuất công nghệ cao mở rộng trong khi các ngành công nghiệp truyền thống thu hẹp. Hai nhóm đường cong, một tăng và một giảm, vì thế được vẽ thành hình chữ “K”.

MẤT FACEBOOK, CŨNG CHẲNG SAO

MẤT FACEBOOK, CŨNG CHẲNG SAO
Tôi liên tục bị mất Facebook. Cách đây khoảng một năm, một người bạn cho tôi một tài khoản FB mới, rồi cũng chẳng ngờ nó phát triển khá nhanh: khoảng 5.000 bạn bè và hơn 18.000 người theo dõi. Tôi lại quen với việc mỗi ngày viết vài điều mình nghĩ, chia sẻ một số bài báo, trao đổi với bạn bè và những người cùng quan tâm đến kinh tế, xã hội. Tôi cũng có thêm khá nhiều người quen mà nếu không có Facebook, có lẽ chẳng bao giờ gặp.
Thế rồi đầu tháng 9 vừa rồi, Facebook lại khóa tài khoản của tôi. Tôi khiếu nại nhưng không được. Cuối cùng Facebook thông báo tài khoản bị khóa vĩnh viễn và tôi không còn quyền khiếu nại nữa.

AI SẼ LÀ NGƯỜI RA ĐI?

Đọc tin dưới đây tôi thấy mừng vì mấy đồng nghiệp cũ ở cơ quan công tác trước của tôi nay đang làm bí thư hoặc chủ tịch các tỉnh thành Thái Nguyên, Hải Phòng, An Giang và Hà Nội đều có tăng trưởng GDP 3 quý đầu năm trên 10%, với đà này, cả năm nay các anh chắc chắn sẽ hoàn thành mục tiêu KPI. Có hai anh ở Quảng Ngãi và Phú Thọ tăng trưởng GDP 9 tháng chưa đạt 10%, nhưng cũng gần 10%, nên tôi tin là các anh cũng sẽ hoàn thành mục tiêu KPI cả năm. Xin chúc mừng các anh. Lưu ý: Theo ảnh thì tăng trưởng trên chỉ là quý 3/2026.
AI SẼ LÀ NGƯỜI RA ĐI?
“Kiên quyết thay thế cán bộ yếu kém, đùn đẩy, thiếu trách nhiệm!” là thông điệp của ông Lê Minh Hưng khi ông tuyên bố Chính phủ sẽ áp dụng KPI cho các bộ ngành lẫn địa phương.
Đã bước sang Quý IV năm 2026, đã đủ 3 quý chấm điểm KPI phát triển linh tế xã hội (chỉ số GDP) và khoa học công nghệ (chỉ số PII). Không rõ ai sẽ là người ra đi…

MỘT THẾ GIỚI CỦA THẦN KINH

Đọc thấy kinh. Việt Nam đã và đang có quá nhiều bất cập, nhất là không biết sử dụng các nguồn lực khan hiếm vào những việc hữu ích nhất... Bài trên FB Nguyễn Ngọc Thuần. https://www.facebook.com/nguyenngocthuan1972
-------------------------
MỘT THẾ GIỚI CỦA THẦN KINH
Trong những ngày này, khi tâm điểm nhìn về phía bệnh viện Chợ Rẫy, tôi nhìn thấy mình trong đó. Một kẻ đang trong dòng chảy cuồn cuộn, giữa người và người, suốt tuần qua.
Có chứng kiến một đêm mưa như trút như đêm qua, hoặc một ngày nối đêm nối ngày trong hành lang tầng trệt, lẫn hành lang các tầng của bệnh viện, hoặc các phòng bệnh, bạn mới cảm nhận thật sự sự kinh hoàng của nó. Người và người đan kín các lối đi, lấp đầy tất cả các khoảng không gian. Người ta nằm ngồi ngủ trên các chiếc ghế, trải chiếu trên các sàn gạch, các ngóc ngách bệnh viện, bất cứ chỗ nào vừa tấm lưng. Vừa ngủ vừa bị chiếc băng ca kéo sượt qua đầu đánh thức. Hoặc bị bảo vệ đập dậy yêu cầu đi qua chỗ khác ngủ để nhường lối cho các băng ca cấp cứu chở bệnh nhân đi qua. Những con bệnh lẫn người nuôi bệnh vẫn ngủ mê vì kiệt sức. Như một tác phẩm xắp đặt khó lường.