Tình thế khó xử của “Thiếu gia châu Âu”

Tình thế khó xử của “Thiếu gia châu Âu”

Châu Âu từng quen đứng trên bục giảng để dạy thế giới về dân chủ, nhân quyền và trật tự quốc tế. Nhưng khi sức mạnh kinh tế suy giảm, an ninh phụ thuộc vào Mỹ, còn đời sống người dân ngày càng khó khăn, lục địa này buộc phải đối diện với một câu hỏi khó chịu: liệu họ còn đủ năng lực để tự quyết định tương lai của chính mình?

Nỗi buồn của nghề giáo thời nay

Nỗi buồn của nghề giáo thời nay

Lúc sinh thời, cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng từng nói: “Nghề dạy học là nghề cao quý bậc nhất trong những nghề cao quý”. Câu nói ấy đã trở thành một giá trị tinh thần quen thuộc của nhiều thế hệ người Việt Nam, thể hiện sự kính trọng đối với những người làm nghề dạy học. Nhưng mỗi khi nghĩ đến câu nói ấy, tôi lại có một nỗi buồn khó tả. Phải chăng, trong xã hội hôm nay, nghề giáo đang dần đánh mất vị thế mà nó từng có? Và đáng buồn hơn, phải chăng chính chúng ta đang dần quên mất vì sao nghề dạy học từng được coi là cao quý?

Nhớ Paris xưa: Từ Douce France ngược về Il est cinq heures, Paris s’éveille

Nhớ Paris xưa: Từ Douce France ngược về Il est cinq heures, Paris s’éveille

1. Tôi rất thương tiếc Paris.
Đọc những tin tức từ nước Pháp ngày 19/10/2026, nhìn những chiếc ô tô cháy đen, những cửa hàng bị đập phá, những con đường ngập mảnh kính vỡ và những tòa nhà bốc cháy, lòng tôi bỗng trĩu xuống. Một cụ già Paris 78 tuổi đứng bên chướng ngại vật cháy đen, nói với phóng viên rằng thành phố của ông trông chẳng khác nào vừa trải qua một cuộc chiến tranh. Câu nói ấy khiến tôi không khỏi xót xa.

Tôi đã từng học tập ở Paris những năm 1980. Đó là một Paris khác hẳn những hình ảnh đang xuất hiện hôm nay: êm đềm, xinh đẹp, thơ mộng và có sức quyến rũ khó diễn tả bằng lời. Với tôi, Paris không chỉ là một thành phố của nước Pháp. Đó còn là một phần tuổi trẻ, một miền ký ức mà càng đi xa, người ta càng thấy quý giá.

Khoảng 2.400 người bị bắt, nước Pháp đang xảy ra chuyện gì?

Khoảng 2.400 người bị bắt, nước Pháp đang xảy ra chuyện gì?

AFP đưa tin ngày 19/10, theo lời kể với phóng viên AFP ngày 18/10 theo giờ địa phương, ông Mohammed Ouzeddine, một cư dân Paris 78 tuổi, đứng bên một chướng ngại vật cháy đen và mô tả cảnh tượng trước mắt mình: “Cứ như vừa trải qua một cuộc chiến tranh vậy.”.

Ảnh: Ngày thứ Bảy, 17/10, một chiếc ô tô bị đốt cháy tại quảng trường Cộng hòa ở Paris trong cuộc biểu tình phản đối chi phí sinh hoạt tăng cao. Nguồn ảnh: AP.

Truyền thông Mỹ: "Mỹ thực sự đang đứng về phía Nga"

Truyền thông Mỹ: "Mỹ thực sự đang đứng về phía Nga"

"Hoa Kỳ giờ đây đã trở thành đồng minh của Nga." Vào ngày 18 tháng 10, theo giờ địa phương, tạp chí The Atlantic đã đăng một bài bình luận với tiêu đề này, khẳng định rằng Tổng thống Mỹ Trump đang công khai giúp đỡ Nga và từ bỏ trật tự an ninh phương Tây mà Hoa Kỳ từ lâu đã thống trị.

Bài viết được chấp bút bởi Tom Nichols, cộng tác viên của tạp chí The Atlantic và là nhà bình luận về các vấn đề an ninh quốc gia của Hoa Kỳ.

Mỹ có còn coi Ukraine là đồng minh?

Mỹ có còn coi Ukraine là đồng minh? 

1. Washington đang bắt đầu thay đổi cách đối xử với Kyiv. Nhiều nhà quan sát bắt đầu đặt ra câu hỏi: Mỹ có còn coi Ukraine là đồng minh? 

Có những thay đổi lớn trong quan hệ quốc tế không được công bố bằng một tuyên bố long trọng, mà bộc lộ qua những câu hỏi rất đơn giản mà một quan chức cấp cao nhất quyết không trả lời trực tiếp. Cuộc phỏng vấn Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent trên chương trình Meet the Press của NBC ngày 18/10 là một trường hợp như vậy.

Tiền của chúng ta đã đi đâu hết rồi?

Tiền của chúng ta đã đi đâu hết rồi?

Việt Nam đã trải qua gần 40 năm Đổi mới, tạo nên một kỳ tích tăng trưởng kinh tế đáng ghi nhận. Từ một nền kinh tế nghèo nàn, thiếu thốn, chúng ta đã trở thành một nước có thu nhập trung bình, tham gia sâu rộng vào thương mại quốc tế, xây dựng được hệ thống hạ tầng ngày càng hiện đại và cải thiện đáng kể đời sống vật chất của hàng chục triệu người.

Nhưng có một nghịch lý ngày càng khiến nhiều người phải suy nghĩ: Nền kinh tế tăng trưởng, đất nước có thêm của cải, GDP ngày càng lớn, vậy tại sao không ít người dân vẫn cảm thấy mình nghèo đi, làm việc vất vả hơn và ngày càng khó tích lũy tài sản?

Nga – Ukraine: Ai được, ai mất và vì sao chiến tranh chưa thể kết thúc?

Gần năm năm xung đột Nga – Ukraine: Ai được, ai mất và vì sao chiến tranh chưa thể kết thúc?

Đã khá lâu, từ đầu tháng 9 vừa qua khi bị khóa mất trang fb cũ, tôi không viết về cuộc xung đột Nga – Ukraine. Những tranh cãi mới đây giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky khiến tôi chú ý trở lại diễn biến trên chiến trường và những tính toán chiến lược đằng sau cuộc chiến này.

Nhìn tổng thể, cục diện chiến trường vẫn trong trạng thái giằng co, nhưng Nga đang nắm lợi thế tương đối. Ukraine thỉnh thoảng vẫn tổ chức được những đợt phản công, song chưa có khả năng đảo ngược tương quan lực lượng để giành lại những vùng lãnh thổ đã mất. Hai bên tiếp tục sử dụng rộng rãi máy bay không người lái, tên lửa và các phương tiện tấn công tầm xa nhằm vào mục tiêu quân sự, cơ sở hậu cần, công nghiệp và hạ tầng năng lượng của đối phương. Cái giá về sinh mạng, kinh tế và nguồn lực mà cả hai phải trả đều rất lớn.

SỰ THẬT VÀ LOGIC: ĐỪNG CHỈ TIN NHỮNG GÌ MÌNH NHÌN THẤY

SỰ THẬT VÀ LOGIC: ĐỪNG CHỈ TIN NHỮNG GÌ MÌNH NHÌN THẤY

Từ lâu tôi đã hình thành một quan niệm những gì chúng ta trực tiếp nhìn thấy chưa chắc đã phản ánh đầy đủ sự thật; nhưng dù không thể quan sát toàn bộ sự việc, nếu chúng ta có thể dùng logic, bằng chứng gián tiếp và hiểu biết về cơ chế vận hành để suy luận, thì cũng có thể đoán là phần còn lại của sự việc. Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi nhìn nhận các vấn đề kinh tế, xã hội và quản trị ở Việt Nam.

Có một nghịch lý trong đời sống: con người thường tin vào những gì mình tận mắt chứng kiến, nhưng lại dễ bỏ qua những điều quan trọng nhất nằm ngoài tầm mắt. Chúng ta nhìn thấy một hiện tượng, nhưng chưa chắc hiểu được bản chất của nó. Chúng ta nghe một lời giải thích có vẻ hợp lý, nhưng chưa chắc lời giải thích ấy phản ánh đúng sự thật.

Tại sao Ấn Độ lại có quá ít nhà khoa học đoạt giải Nobel?

Tại sao Ấn Độ lại có quá ít nhà khoa học đoạt giải Nobel?

Khi giải Nobel năm 2026 được công bố, số lượng các nhà khoa học Ấn Độ vẫn sẽ rất ít ỏi, làm dấy lên cuộc tranh luận công khai về giải Nobel. 

Kamini Walia, một nhà khoa học cấp cao tại Khoa Dịch tễ học và Bệnh truyền nhiễm thuộc Hội đồng Nghiên cứu Y học Ấn Độ (ICMR), đã viết một bài báo trên tờ The Indian Express phản ánh tình hình, cho rằng Ấn Độ không thiếu nhân tài, mà là thiếu ưu tiên, đầu tư nghiên cứu và phát triển không đủ, sự tham gia của doanh nghiệp thấp, nghiên cứu cơ bản bị lấn át bởi các kết quả ngắn hạn, và một hệ thống đánh giá thiển cận.

Chiến thắng của Putin (?)

Chiến thắng của Putin (?)

Kể từ đầu tháng 10, Donald Trump một lần nữa chứng minh rằng hình ảnh của ông trên chính trường thế giới quả thực không sai: một “con ngựa bất kham” thất thường, hoàn toàn khó đoán, có thể bất cứ lúc nào đưa ra những quyết định phá vỡ thông lệ và gây tranh cãi sâu sắc.

1. Động thái bất ngờ

Nerobefehl Nation - My fears for the next two years

Nỗi lo sợ của tôi về hai năm tới

Tác giả bài viết dưới đây là Paul Krugman đăng trên trang Substack chính thức của ông vào ngày 14 tháng 10/2026. Ông là giáo sư kinh tế người Mỹ và là giáo sư của các vị giáo sư kinh tế nổi tiếng như Richard Baldwin, Gordon Hanson, Matthew Slaughter… Giáo sư Krugman từng giảng dạy tại các trường đại học nổi tiếng ở Mỹ như Princeton University, MIT, Yale University… Ông từng nhận được các giải thưởng cao quý cho những đóng góp của mình vào nền kinh tế thế giới, trong đó có giải Nobel Kinh tế năm 2008.

Tôi đánh giá bài viết dưới đây đáng đọc như một lời cảnh báo về quyền lực cá nhân có thể gây tai họa khủng khiếp cho một quốc gia. Krugman mở đầu bằng Sắc lệnh Nero ngày 19/3/1945. Khi nước Đức Quốc xã đứng trước thất bại quân sự, Hitler ra lệnh phá hủy các cơ sở hạ tầng trên lãnh thổ Đức, nhằm ngăn quân Đồng minh sử dụng chúng. Sắc lệnh này thường được xem là biểu hiện cực đoan của việc đặt ý chí của nhà lãnh đạo lên trên sự tồn tại của quốc gia. 

Nhật Bản tụt hạng kinh tế: Từ sự suy giảm tương đối đến thách thức tăng trưởng dài hạn

Nhật Bản tụt hạng kinh tế: Từ sự suy giảm tương đối đến thách thức tăng trưởng dài hạn

1. Thứ hạng GDP thay đổi và dấu hiệu dịch chuyển của kinh tế thế giới
Theo các báo cáo được Nikkei và TBS dẫn lại, dự báo Triển vọng Kinh tế Thế giới tháng 10/2026 của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho thấy Nhật Bản có thể mất vị trí nền kinh tế lớn thứ tư thế giới vào năm 2027, nhường chỗ cho Ấn Độ và Vương quốc Anh, qua đó tụt xuống thứ sáu trong bảng xếp hạng GDP danh nghĩa tính bằng đô la Mỹ.

Theo các con số được công bố, GDP danh nghĩa của Nhật Bản năm 2026 dự kiến đạt khoảng 4.341,9 tỷ USD, so với 4.268,4 tỷ USD của Anh và 4.060,2 tỷ USD của Ấn Độ. Tuy nhiên, đến năm 2027, thứ tự dự báo sẽ thay đổi: GDP của Ấn Độ đạt khoảng 4.521,1 tỷ USD, Anh đạt 4.488,9 tỷ USD, còn Nhật Bản đạt 4.467,6 tỷ USD. Nếu các dự báo này trở thành hiện thực, Ấn Độ sẽ đứng thứ tư, Anh thứ năm và Nhật Bản thứ sáu thế giới.

Nobel Hòa bình: Khi tham vọng cá nhân đối đầu với thế giới

Trump và giải Nobel Hòa bình: Khi tham vọng cá nhân đối đầu với thế giới

Giải Nobel Hòa bình năm 2026 đã được công bố, và Donald Trump một lần nữa không giành được giải thưởng mà ông mong muốn. Kết quả này có lẽ không khiến nhiều người ngạc nhiên. Điều đáng chú ý hơn là phản ứng của chính Trump: chỉ trích Ủy ban Nobel, bày tỏ sự bất bình với Na Uy và tiếp tục nhắm vào Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC). Câu hỏi đặt ra là liệu đây chỉ là một màn trình diễn chính trị nhằm thu hút sự chú ý, hay Trump thực sự tin rằng mình xứng đáng hơn bất kỳ ai khác với giải thưởng danh giá này?

LOGIC LỊCH SỬ CỦA ĐO LƯỜNG KINH TẾ

LOGIC LỊCH SỬ CỦA ĐO LƯỜNG KINH TẾ

Lịch sử tạo ra của cải của nhân loại lâu đời hơn rất nhiều so với lịch sử đo lường của cải. Một hạt giống rơi xuống đất, dưới sự tương tác giữa ánh nắng, mưa, đất đai và sức lao động của con người, sẽ mọc thành cây lương thực. Cây lương thực nuôi sống con người; con người lại dùng sức lao động, tri thức và năng lực sáng tạo của mình để thay đổi đất đai và cuộc sống. Trong quá trình ấy có sự tiêu hao, có sự hình thành, có được và mất, có sự tiếp nối của sự sống, cũng có những thay đổi trong các mối quan hệ tự nhiên và xã hội.

Hoạt động kinh tế đã xuất hiện từ lâu, nhưng sổ sách của kinh tế học chỉ ra đời về sau. Khi xã hội loài người dần hình thành thị trường, nhà nước, tiền tệ, các ngành công nghiệp và những tổ chức xã hội phức tạp, đo lường trở thành điều kiện quan trọng để nhận thức kinh tế, tổ chức sản xuất và hoạch định chính sách. Không có đo lường, rất khó quan sát, so sánh và phối hợp sự vận hành tổng thể của nền kinh tế hiện đại. Tuy nhiên, đối tượng, phương pháp và hệ quy chiếu của phép đo lại tác động ngược trở lại hành vi kinh tế. Một chiếc thước đo có thể giúp con người nhận thức thế giới, nhưng cũng có thể làm thay đổi cách con người nhìn nhận thế giới.