Tiền của chúng ta đã đi đâu hết rồi?

Tiền của chúng ta đã đi đâu hết rồi?

Việt Nam đã trải qua gần 40 năm Đổi mới, tạo nên một kỳ tích tăng trưởng kinh tế đáng ghi nhận. Từ một nền kinh tế nghèo nàn, thiếu thốn, chúng ta đã trở thành một nước có thu nhập trung bình, tham gia sâu rộng vào thương mại quốc tế, xây dựng được hệ thống hạ tầng ngày càng hiện đại và cải thiện đáng kể đời sống vật chất của hàng chục triệu người.

Nhưng có một nghịch lý ngày càng khiến nhiều người phải suy nghĩ: Nền kinh tế tăng trưởng, đất nước có thêm của cải, GDP ngày càng lớn, vậy tại sao không ít người dân vẫn cảm thấy mình nghèo đi, làm việc vất vả hơn và ngày càng khó tích lũy tài sản?

Nga – Ukraine: Ai được, ai mất và vì sao chiến tranh chưa thể kết thúc?

Gần năm năm xung đột Nga – Ukraine: Ai được, ai mất và vì sao chiến tranh chưa thể kết thúc?

Đã khá lâu, từ đầu tháng 9 vừa qua khi bị khóa mất trang fb cũ, tôi không viết về cuộc xung đột Nga – Ukraine. Những tranh cãi mới đây giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky khiến tôi chú ý trở lại diễn biến trên chiến trường và những tính toán chiến lược đằng sau cuộc chiến này.

Nhìn tổng thể, cục diện chiến trường vẫn trong trạng thái giằng co, nhưng Nga đang nắm lợi thế tương đối. Ukraine thỉnh thoảng vẫn tổ chức được những đợt phản công, song chưa có khả năng đảo ngược tương quan lực lượng để giành lại những vùng lãnh thổ đã mất. Hai bên tiếp tục sử dụng rộng rãi máy bay không người lái, tên lửa và các phương tiện tấn công tầm xa nhằm vào mục tiêu quân sự, cơ sở hậu cần, công nghiệp và hạ tầng năng lượng của đối phương. Cái giá về sinh mạng, kinh tế và nguồn lực mà cả hai phải trả đều rất lớn.

SỰ THẬT VÀ LOGIC: ĐỪNG CHỈ TIN NHỮNG GÌ MÌNH NHÌN THẤY

SỰ THẬT VÀ LOGIC: ĐỪNG CHỈ TIN NHỮNG GÌ MÌNH NHÌN THẤY

Từ lâu tôi đã hình thành một quan niệm những gì chúng ta trực tiếp nhìn thấy chưa chắc đã phản ánh đầy đủ sự thật; nhưng dù không thể quan sát toàn bộ sự việc, nếu chúng ta có thể dùng logic, bằng chứng gián tiếp và hiểu biết về cơ chế vận hành để suy luận, thì cũng có thể đoán là phần còn lại của sự việc. Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi nhìn nhận các vấn đề kinh tế, xã hội và quản trị ở Việt Nam.

Có một nghịch lý trong đời sống: con người thường tin vào những gì mình tận mắt chứng kiến, nhưng lại dễ bỏ qua những điều quan trọng nhất nằm ngoài tầm mắt. Chúng ta nhìn thấy một hiện tượng, nhưng chưa chắc hiểu được bản chất của nó. Chúng ta nghe một lời giải thích có vẻ hợp lý, nhưng chưa chắc lời giải thích ấy phản ánh đúng sự thật.

Tại sao Ấn Độ lại có quá ít nhà khoa học đoạt giải Nobel?

Tại sao Ấn Độ lại có quá ít nhà khoa học đoạt giải Nobel?

Khi giải Nobel năm 2026 được công bố, số lượng các nhà khoa học Ấn Độ vẫn sẽ rất ít ỏi, làm dấy lên cuộc tranh luận công khai về giải Nobel. 

Kamini Walia, một nhà khoa học cấp cao tại Khoa Dịch tễ học và Bệnh truyền nhiễm thuộc Hội đồng Nghiên cứu Y học Ấn Độ (ICMR), đã viết một bài báo trên tờ The Indian Express phản ánh tình hình, cho rằng Ấn Độ không thiếu nhân tài, mà là thiếu ưu tiên, đầu tư nghiên cứu và phát triển không đủ, sự tham gia của doanh nghiệp thấp, nghiên cứu cơ bản bị lấn át bởi các kết quả ngắn hạn, và một hệ thống đánh giá thiển cận.

Chiến thắng của Putin (?)

Chiến thắng của Putin (?)

Kể từ đầu tháng 10, Donald Trump một lần nữa chứng minh rằng hình ảnh của ông trên chính trường thế giới quả thực không sai: một “con ngựa bất kham” thất thường, hoàn toàn khó đoán, có thể bất cứ lúc nào đưa ra những quyết định phá vỡ thông lệ và gây tranh cãi sâu sắc.

1. Động thái bất ngờ

Nerobefehl Nation - My fears for the next two years

Nỗi lo sợ của tôi về hai năm tới

Tác giả bài viết dưới đây là Paul Krugman đăng trên trang Substack chính thức của ông vào ngày 14 tháng 10/2026. Ông là giáo sư kinh tế người Mỹ và là giáo sư của các vị giáo sư kinh tế nổi tiếng như Richard Baldwin, Gordon Hanson, Matthew Slaughter… Giáo sư Krugman từng giảng dạy tại các trường đại học nổi tiếng ở Mỹ như Princeton University, MIT, Yale University… Ông từng nhận được các giải thưởng cao quý cho những đóng góp của mình vào nền kinh tế thế giới, trong đó có giải Nobel Kinh tế năm 2008.

Tôi đánh giá bài viết dưới đây đáng đọc như một lời cảnh báo về quyền lực cá nhân có thể gây tai họa khủng khiếp cho một quốc gia. Krugman mở đầu bằng Sắc lệnh Nero ngày 19/3/1945. Khi nước Đức Quốc xã đứng trước thất bại quân sự, Hitler ra lệnh phá hủy các cơ sở hạ tầng trên lãnh thổ Đức, nhằm ngăn quân Đồng minh sử dụng chúng. Sắc lệnh này thường được xem là biểu hiện cực đoan của việc đặt ý chí của nhà lãnh đạo lên trên sự tồn tại của quốc gia. 

Nhật Bản tụt hạng kinh tế: Từ sự suy giảm tương đối đến thách thức tăng trưởng dài hạn

Nhật Bản tụt hạng kinh tế: Từ sự suy giảm tương đối đến thách thức tăng trưởng dài hạn

1. Thứ hạng GDP thay đổi và dấu hiệu dịch chuyển của kinh tế thế giới
Theo các báo cáo được Nikkei và TBS dẫn lại, dự báo Triển vọng Kinh tế Thế giới tháng 10/2026 của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho thấy Nhật Bản có thể mất vị trí nền kinh tế lớn thứ tư thế giới vào năm 2027, nhường chỗ cho Ấn Độ và Vương quốc Anh, qua đó tụt xuống thứ sáu trong bảng xếp hạng GDP danh nghĩa tính bằng đô la Mỹ.

Theo các con số được công bố, GDP danh nghĩa của Nhật Bản năm 2026 dự kiến đạt khoảng 4.341,9 tỷ USD, so với 4.268,4 tỷ USD của Anh và 4.060,2 tỷ USD của Ấn Độ. Tuy nhiên, đến năm 2027, thứ tự dự báo sẽ thay đổi: GDP của Ấn Độ đạt khoảng 4.521,1 tỷ USD, Anh đạt 4.488,9 tỷ USD, còn Nhật Bản đạt 4.467,6 tỷ USD. Nếu các dự báo này trở thành hiện thực, Ấn Độ sẽ đứng thứ tư, Anh thứ năm và Nhật Bản thứ sáu thế giới.

Nobel Hòa bình: Khi tham vọng cá nhân đối đầu với thế giới

Trump và giải Nobel Hòa bình: Khi tham vọng cá nhân đối đầu với thế giới

Giải Nobel Hòa bình năm 2026 đã được công bố, và Donald Trump một lần nữa không giành được giải thưởng mà ông mong muốn. Kết quả này có lẽ không khiến nhiều người ngạc nhiên. Điều đáng chú ý hơn là phản ứng của chính Trump: chỉ trích Ủy ban Nobel, bày tỏ sự bất bình với Na Uy và tiếp tục nhắm vào Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC). Câu hỏi đặt ra là liệu đây chỉ là một màn trình diễn chính trị nhằm thu hút sự chú ý, hay Trump thực sự tin rằng mình xứng đáng hơn bất kỳ ai khác với giải thưởng danh giá này?

LOGIC LỊCH SỬ CỦA ĐO LƯỜNG KINH TẾ

LOGIC LỊCH SỬ CỦA ĐO LƯỜNG KINH TẾ

Lịch sử tạo ra của cải của nhân loại lâu đời hơn rất nhiều so với lịch sử đo lường của cải. Một hạt giống rơi xuống đất, dưới sự tương tác giữa ánh nắng, mưa, đất đai và sức lao động của con người, sẽ mọc thành cây lương thực. Cây lương thực nuôi sống con người; con người lại dùng sức lao động, tri thức và năng lực sáng tạo của mình để thay đổi đất đai và cuộc sống. Trong quá trình ấy có sự tiêu hao, có sự hình thành, có được và mất, có sự tiếp nối của sự sống, cũng có những thay đổi trong các mối quan hệ tự nhiên và xã hội.

Hoạt động kinh tế đã xuất hiện từ lâu, nhưng sổ sách của kinh tế học chỉ ra đời về sau. Khi xã hội loài người dần hình thành thị trường, nhà nước, tiền tệ, các ngành công nghiệp và những tổ chức xã hội phức tạp, đo lường trở thành điều kiện quan trọng để nhận thức kinh tế, tổ chức sản xuất và hoạch định chính sách. Không có đo lường, rất khó quan sát, so sánh và phối hợp sự vận hành tổng thể của nền kinh tế hiện đại. Tuy nhiên, đối tượng, phương pháp và hệ quy chiếu của phép đo lại tác động ngược trở lại hành vi kinh tế. Một chiếc thước đo có thể giúp con người nhận thức thế giới, nhưng cũng có thể làm thay đổi cách con người nhìn nhận thế giới.

“Học thuyết chiến thắng” của Trump đang đẩy Zelensky vào địa ngục

“Học thuyết chiến thắng” của Trump đang đẩy Zelensky vào địa ngục

1. Tuyên bố cực sốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump
Những tương tác giữa Nga và Mỹ mấy hôm nay đang nóng lên theo một cách khiến nhiều người không ngờ tới. Ngày 9 tháng 10, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng ông vừa hoàn tất cuộc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin. 

Hai bên đã đạt được thỏa thuận về cái gọi là “giao dịch năng lượng”: Nga sẽ ngay lập tức cung cấp hơn 300.000 tấn dầu diesel cho Mỹ và thị trường toàn cầu, đến tháng 11 cung cấp thêm 500.000 tấn, sau đó bổ sung 1 triệu tấn, rồi trong ngắn hạn sẽ tiếp tục cung cấp thêm 3 triệu tấn, tùy thuộc vào tình trạng các nhà máy lọc dầu của Nga.

IMF NÂNG DỰ BÁO TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ THẾ GIỚI LÊN 3,1%

IMF NÂNG DỰ BÁO TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ THẾ GIỚI LÊN 3,1%

IMF NÂNG DỰ BÁO TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ THẾ GIỚI LÊN 3,1%: LÀN SÓNG AI BÙ ĐẮP CÚ SỐC NĂNG LƯỢNG, NHƯNG RỦI RO VẪN GIA TĂNG

Ngày 13/10/2026 - Theo CNBC, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã nâng dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 lên 3,1%, từ mức 3,0% đưa ra hồi tháng 7, nhờ làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) giúp bù đắp một phần tác động tiêu cực của giá năng lượng tăng cao và xung đột tại Trung Đông. Tuy nhiên, mức tăng trưởng dự kiến vẫn thấp hơn đáng kể so với 3,5% của năm 2025. Theo thông tin CNBC công bố ngày 12/10, IMF giữ nguyên dự báo tăng trưởng năm 2027 ở mức 3,4%.

IMF dự báo lạm phát toàn cầu năm 2026 ở mức 4,7%, trước khi giảm xuống 4,1% vào năm 2027. Những con số này cho thấy kinh tế thế giới vẫn duy trì được sức chống chịu, nhưng đang phải đối mặt với sự kết hợp bất lợi giữa chi phí năng lượng cao, áp lực lạm phát, lãi suất và gánh nặng nợ công.

THẾ GIỚI ĐA DẠNG NHƯNG TƯ DUY PHÁT TRIỂN LẠI ĐƠN ĐIỆU

NOBEL KINH TẾ HỌC: KHI THẾ GIỚI ĐA DẠNG NHƯNG TƯ DUY PHÁT TRIỂN LẠI ĐƠN ĐIỆU

Câu hỏi của tôi: Vì sao những lý thuyết được tôn vinh ở phương Tây, được giải thưởng Nobel, nhưng chưa giúp các nước nghèo tìm được con đường phát triển của chính mình?

Giải Nobel Kinh tế năm 2026 được trao cho hai nhà kinh tế Mỹ, Robert E. Hall và Michael Woodford, vì những đóng góp về nền tảng kinh tế vi mô của chính sách ổn định kinh tế vĩ mô. Đây là những công trình có ảnh hưởng lớn đến tư duy và hoạt động của các ngân hàng trung ương, chính phủ các nước phát triển.

Tin tặc tấn công hàng trăm siêu thị tại Pháp

Tin tặc tấn công hàng trăm siêu thị tại Pháp

Đọc tin tin tặc tấn công hàng trăm siêu thị tại Pháp, làm nhiệt độ tủ lạnh tăng vọt lên 50 độ, thực phẩm hư hỏng, thiết bị bốc cháy, mình thấy hơi sợ. Tủ lạnh và tủ đá chỉ có chức năng làm lạnh và làm đá, làm gì có chức năng lò sưởi; vậy mà tin tặc có thể nâng nhiệt độ tủ lạnh tăng vọt lên 50 độ thì khiếp thật. 

Bây giờ không chỉ tủ lạnh mà nhiều thiết bị gia dụng khác trong nhà dân như tivi, máy điều hòa, máy lau nhà và máy giặt... đều có thể kết nối internet và được điều khiển bằng chương trình! Nếu tin tặc tấn công cả các gia đình thì không biết hậu quả sẽ thế nào, cháy nổ sẽ xảy ra trên diện rộng chăng, vì các gia đình làm gì có công cụ bảo vệ.

NOBEL KINH TẾ 2026: TỪ HÀNH VI CÁ NHÂN ĐẾN SỰ ỔN ĐỊNH CỦA NỀN KINH TẾ

NOBEL KINH TẾ 2026: TỪ HÀNH VI CÁ NHÂN ĐẾN SỰ ỔN ĐỊNH CỦA NỀN KINH TẾ

Nhìn lại mười năm phát triển của kinh tế học hiện đại

Ngày 12/10/2026, Giải thưởng Khoa học Kinh tế tưởng nhớ Alfred Nobel được trao cho hai nhà kinh tế học Mỹ Robert E. Hall và Michael Woodford, nhằm ghi nhận những đóng góp của họ về “nền tảng kinh tế vi mô của sự ổn định kinh tế vĩ mô”. Công trình của hai ông góp phần xây dựng cơ sở lý thuyết cho các mô hình kinh tế vĩ mô hiện đại, giúp chính phủ và ngân hàng trung ương đánh giá tốt hơn tác động của chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa và kỳ vọng của các chủ thể kinh tế đối với chu kỳ kinh doanh.

Giải thưởng năm nay không chỉ tôn vinh hai nhà khoa học có ảnh hưởng lớn đến kinh tế học đương đại, mà còn gợi mở một vấn đề căn bản: Làm thế nào giải thích được những biến động của toàn bộ nền kinh tế từ các quyết định của hàng triệu hộ gia đình và doanh nghiệp? Nhìn lại mười kỳ trao giải từ năm 2017 đến năm 2026, chúng ta có thể nhận ra một xu hướng đáng chú ý: kinh tế học ngày càng đi sâu vào hành vi con người, cơ chế vận hành của các tổ chức và những điều kiện quyết định sự thịnh vượng lâu dài.

Từ chiếc trống kêu oan đến một quy trình giải quyết khiếu nại, tố cáo vận hành hiệu quả

Từ chiếc trống kêu oan đến một quy trình giải quyết khiếu nại, tố cáo vận hành hiệu quả

Trong xã hội cổ đại, khi người dân bị oan khuất mà không biết tìm đến đâu, chiếc trống kêu oan trước công đường là một biểu tượng của hy vọng. Chỉ cần đánh trống, tiếng kêu của người dân có thể đến được tai người có quyền lực cao hơn. Nhưng phía sau biểu tượng ấy là một câu hỏi đã tồn tại hàng nghìn năm: Làm thế nào để một người dân bình thường có thể đưa nỗi oan của mình đến đúng nơi, được lắng nghe và nhận được một phán quyết công bằng?

Ngày nay, chúng ta không còn trông đợi công lý được thực hiện bằng một chiếc trống. Các quốc gia hiện đại đã xây dựng hệ thống pháp luật, cơ quan tiếp nhận khiếu nại, cơ chế giải quyết tranh chấp và nhiều cấp xem xét lại quyết định hành chính. Trên phương diện pháp lý, người dân có những quyền mà tổ tiên họ khó có thể hình dung. Tuy nhiên, sự tồn tại của các quyền trên giấy tờ chưa đủ để bảo đảm rằng mọi người đều có khả năng thực hiện những quyền ấy trong thực tế.