Ông Trump trước ngã ba đường khi Mỹ cân nhắc những lựa chọn cứng rắn với Iran
Anthony Zurcher, Phóng viên Bắc Mỹ của BBC đi cùng tổng thống Mỹ tại bang Florida - Ba tuần sau khi cuộc chiến giữa Mỹ – Israel và Iran bắt đầu, cuộc xung đột đã rơi vào bất định với những thông điệp trái chiều và sự không chắc chắn, khi các phát biểu công khai của Tổng thống Donald Trump dường như thường mâu thuẫn với thực tế trên thực địa.
Ông Trump tuyên bố cuộc chiến "gần như đã hoàn tất", nhưng các lực lượng bộ binh mới của Mỹ - và cả một đơn vị viễn chinh Thủy quân lục chiến – vẫn đang được triển khai tới khu vực.
Cuộc chiến được mô tả là "đang dần hạ nhiệt", song các đợt không kích và tấn công bằng tên lửa của Mỹ và Israel nhằm vào các mục tiêu Iran vẫn tiếp diễn không ngừng.
Việc mở Eo biển Hormuz, điểm nghẽn địa lý nơi 20% lượng dầu xuất khẩu của thế giới đi qua, được ông Trump gọi là một "thao tác quân sự đơn giản", nhưng hiện tại chỉ có các tàu được Iran cho phép mới có thể đi qua vùng biển này.
Quân đội Iran đã "biến mất", vẫn theo ông Trump, nhưng thiết bị bay không người lái (drone) và tên lửa Iran vẫn tiếp tục tấn công các mục tiêu trong khu vực, thậm chí lan tới căn cứ chung Mỹ – Anh tại Diego Garcia.
Trong một bài đăng vào tối 21/3 (giờ Mỹ) trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump đe dọa leo thang căng thẳng, cảnh báo rằng nếu Iran không "mở cửa eo biển Hormuz hoàn toàn, mà không kèm theo đe dọa nào" trong vòng 48 giờ, thì quân đội Mỹ sẽ bắt đầu nhắm mục tiêu vào các nhà máy điện của Iran, "bắt đầu từ những nhà máy lớn nhất".
Tuy nhiên, một ngày trước đó, ông Trump đã sử dụng trang mạng xã hội của mình để đăng tải danh sách các mục tiêu quân sự của Mỹ trong cuộc chiến ở Iran, cho rằng Washington "đang tiến rất gần" tới việc hoàn thành.
Danh sách này – được xem là tuyên bố chi tiết nhất của ông kể từ khi xung đột nổ ra – bao gồm việc làm suy yếu hoặc phá hủy quân đội Iran, hạ tầng phòng thủ và chương trình vũ khí hạt nhân của nước này, đồng thời bảo vệ các đồng minh của Mỹ trong khu vực.
Tuy nhiên, mục tiêu đảm bảo an ninh Eo biển Hormuz không được đề cập. Nhà lãnh đạo Mỹ nói rằng đó nên là trách nhiệm của các quốc gia khác phụ thuộc nhiều hơn vào xuất khẩu dầu mỏ từ vùng Vịnh.
Ông Trump thường xuyên lưu ý rằng Mỹ là một nước xuất khẩu năng lượng ròng và không phụ thuộc vào dầu mỏ từ Trung Đông – dù quan điểm này bỏ qua bản chất toàn cầu của thị trường nhiên liệu hóa thạch, nơi biến động giá cả vẫn tác động trực tiếp đến giá xăng tại Mỹ.
Bài đăng trên Truth Social của ông Trump cũng không kêu gọi thay đổi chế độ ở Iran. Không còn bất kỳ đề cập nào đến việc phê chuẩn nhà lãnh đạo tiếp theo của quốc gia này hay yêu cầu "đầu hàng vô điều kiện", những điều mà ông đã nhấn mạnh trong những ngày đầu của cuộc chiến.
Trong bản phác thảo mục tiêu mới nhất của ông chủ Nhà Trắng, có khả năng Mỹ sẽ kết thúc chiến dịch khi ban lãnh đạo hiện tại của Iran – vốn có lập trường chống Mỹ – vẫn nắm quyền, xuất khẩu dầu vẫn được duy trì và nước này vẫn giữ được một mức độ kiểm soát nhất định đối với eo biển Hormuz.
Nếu đó là một kết cục khó chấp nhận đối với cuộc chiến mà ông Trump và các phụ tá từng nói bắt nguồn từ Cách mạng Iran năm 1979 và họ quyết tâm kết thúc, thì vẫn còn một hướng đi khác liên quan đến lực lượng bộ binh Mỹ đang trên đường tới Trung Đông.
Cách đây hơn một tuần, truyền thông Mỹ đưa tin rằng một đơn vị viễn chinh Thủy quân lục chiến, với khoảng 2.500 binh sĩ chiến đấu cùng các tàu và máy bay hỗ trợ, đã được điều động từ Nhật Bản đến Trung Đông, và dự kiến sẽ đến nơi trong những ngày tới.
Một lực lượng Thủy quân lục chiến khác có quy mô tương tự gần đây đã rời căn cứ ở California và dự kiến sẽ đến vào giữa tháng Tư.
Các nhà phân tích quân sự cho rằng Mỹ có thể đang lên kế hoạch chiếm đảo Kharg, một dải đất rộng 3 km vuông, nơi đặt cảng xuất khẩu dầu chủ lực của Iran.
Về lý thuyết, việc này có thể cắt đứt nguồn cung dầu của quốc gia này, tước đoạt nguồn thu cần thiết của Iran và buộc nước này phải nhượng bộ nhiều hơn cho Mỹ để đổi lấy việc chấm dứt chiến sự.
Hôm 20/3, ông Trump nói rằng ông không điều bộ binh đến Iran, nhưng nói thêm: "Nếu tôi làm vậy, chắc chắn tôi sẽ không nói cho các bạn biết". Có vẻ như ông không hướng tới sự minh bạch.
Mối đe dọa về động thái này đã khiến truyền thông nhà nước Iran hôm 21/3 đưa tin rằng bất kỳ cuộc tấn công nào vào đảo Kharg sẽ dẫn đến việc Iran gây ra "tình trạng bất ổn" ở Biển Đỏ, một điểm trung chuyển hàng hải toàn cầu quan trọng khác, và "đốt cháy" các cơ sở năng lượng trong khu vực.
Cảnh báo của Iran cho thấy những rủi ro lớn nếu Mỹ leo thang, khiến lực lượng quân sự Mỹ càng dễ bị Iran trả đũa.
Đầu tuần này, truyền thông Mỹ đưa tin chính quyền Trump đang chuẩn bị yêu cầu Quốc hội cấp 200 tỷ USD bơm tiền khẩn cấp cho chiến dịch quân sự đang diễn ra ở Iran.
Động thái này cho thấy Nhà Trắng có thể đang chuẩn bị cho một cuộc chiến kéo dài và tốn kém, thay vì sớm kết thúc.
Phản ứng ban đầu từ Quốc hội Mỹ, bao gồm cả các đồng minh Cộng hòa của ông Trump, là thận trọng.
"Chúng ta đang nói về việc đưa bộ binh vào chiến trường. Chúng ta đang nói về loại hoạt động kéo dài như vậy," nghị sĩ Đảng Cộng hòa Chip Roy của bang Texas nói.
"Họ còn phải giải thích rất nhiều về cách chi trả và mục tiêu thực sự của chiến dịch này là gì."
Cái gọi là "màn sương chiến tranh" không chỉ làm mờ nhận định của các nhà hoạch định quân sự, mà còn ảnh hưởng đến cách nhìn của giới chính trị và công chúng.
Cuộc chiến với Iran, dường như, đang ở bước ngoặt. Nhưng nó sẽ rẽ theo hướng nào vẫn là một câu hỏi chưa có lời giải.
https://www.bbc.com/vietnamese/articles/cwyvl2wl10zo
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét