Chiến tranh Iran: Mỹ, Nga và Trung ai có lợi ?
Cục diện thị trường năng lượng trong bối cảnh xung đột hiện tại: Mỹ - Israel đang làm loạn vùng Vịnh và thị trường dầu thế giới. Trên thị trường này, thế giới phương Tây đang hoảng loạn trong khi người chiến thắng ngắn hạn là Nga, trung và dài hạn là Trung Quốc. Dưới đây là một số thông tin cập nhật.1. Biểu đồ 1 cho thấy mức chiết khấu dầu thô Urals của Nga đã đạt mức cao kỷ lục vào ngày 26/1. Khi đó, tình hình rất bất lợi cho Nga, Mỹ và châu Âu đã tìm ra biện pháp trừng phạt mới nhằm vào Nga.
Ví dụ, đánh vào bảo hiểm tàu chở dầu khiến đội tàu Hy Lạp không dám vận chuyển dầu Nga. Ấn Độ cũng vì các lệnh thuế quan của Mỹ mà giảm mạnh việc mua dầu Nga. Nhập khẩu dầu Nga của Ấn Độ từ mức trung bình 1,2 triệu thùng/ngày trong giai đoạn 2024-2025 đã giảm xuống còn khoảng 400.000 thùng. Nga buộc phải tăng mức chiết khấu cho dầu Urals, tình hình rất không khả quan.
2. Sau khi Mỹ và Israel khai chiến với Iran, theo biểu đồ 2 cho thấy mức chiết khấu của dầu Nga hoàn toàn biến mất, mức tăng còn cao hơn nhiều so với giá dầu quốc tế. Tình hình xoay chuyển cực nhanh từ tồi tệ sang bùng nổ. Dầu thô Urals của Nga đã đạt mức giá cao nhất kể từ khi cuộc chiến tại Ukraine nổ ra năm 2022, chỉ trong vài ngày đã tăng hơn gấp đôi!
2. Sau khi Mỹ và Israel khai chiến với Iran, theo biểu đồ 2 cho thấy mức chiết khấu của dầu Nga hoàn toàn biến mất, mức tăng còn cao hơn nhiều so với giá dầu quốc tế. Tình hình xoay chuyển cực nhanh từ tồi tệ sang bùng nổ. Dầu thô Urals của Nga đã đạt mức giá cao nhất kể từ khi cuộc chiến tại Ukraine nổ ra năm 2022, chỉ trong vài ngày đã tăng hơn gấp đôi!
Cụ thể trong tuần đầu tiên của tháng 3, giá trung bình tuần của dầu Urals khoảng 50,46 USD/thùng, tăng 29,4% so với tháng trước. Do ảnh hưởng của việc gián đoạn vận tải tại eo biển Hormuz, giá dầu Urals đã vọt lên mức 88-92 USD.
Mặt khác, điều không tưởng đã xảy ra, Ấn Độ lại tìm đến Nga để mua lượng lớn dầu thô, nhưng lần này giá đã tăng một bậc lớn. Mỹ thực tế không ngăn cản được, đành phải cấp giấy phép thời hạn một tháng và nói rằng "cho phép Ấn Độ mua dầu thô của Nga".
3. Ngân sách liên bang năm 2026 của Nga được xây dựng dựa trên mức giá dầu Urals là 59,80 USD. Đầu năm 2026 tình hình rất tồi tệ, tổng doanh thu xuất khẩu dầu tháng 1 của Nga là 11,1 tỷ USD, giảm 4,6 tỷ USD so với cùng kỳ. Tính theo năm kết thúc vào ngày 24/02/2026, tổng doanh thu xuất khẩu nhiên liệu hóa thạch của Nga chỉ đạt 193 tỷ Euro, giảm 27% so với năm trước chiến tranh, nhưng lượng xuất khẩu dầu thô lại cao hơn 6%. Sau khi vùng Vịnh khai chiến, giá dầu thô đã vượt đáng kể điểm hòa vốn, thâm hụt tài chính của Nga nhanh chóng biến mất, dự kiến mỗi tháng sẽ có thêm 3 tỷ USD doanh thu ngoài dự kiến.
4. Nhìn tổng thể, Nga thông qua việc chiết khấu sâu tạo giá quá rẻ đã khóa chặt nhu cầu của thị trường Trung Quốc, sau đó tận dụng lỗ hổng cung ứng của Ấn Độ để thu lợi nhuận ngắn hạn. Sự gia tăng giá dầu toàn cầu do xung đột Trung Đông mang lại đã tạm thời cải thiện tình trạng thu nhập từ dầu mỏ của Nga.
3. Ngân sách liên bang năm 2026 của Nga được xây dựng dựa trên mức giá dầu Urals là 59,80 USD. Đầu năm 2026 tình hình rất tồi tệ, tổng doanh thu xuất khẩu dầu tháng 1 của Nga là 11,1 tỷ USD, giảm 4,6 tỷ USD so với cùng kỳ. Tính theo năm kết thúc vào ngày 24/02/2026, tổng doanh thu xuất khẩu nhiên liệu hóa thạch của Nga chỉ đạt 193 tỷ Euro, giảm 27% so với năm trước chiến tranh, nhưng lượng xuất khẩu dầu thô lại cao hơn 6%. Sau khi vùng Vịnh khai chiến, giá dầu thô đã vượt đáng kể điểm hòa vốn, thâm hụt tài chính của Nga nhanh chóng biến mất, dự kiến mỗi tháng sẽ có thêm 3 tỷ USD doanh thu ngoài dự kiến.
4. Nhìn tổng thể, Nga thông qua việc chiết khấu sâu tạo giá quá rẻ đã khóa chặt nhu cầu của thị trường Trung Quốc, sau đó tận dụng lỗ hổng cung ứng của Ấn Độ để thu lợi nhuận ngắn hạn. Sự gia tăng giá dầu toàn cầu do xung đột Trung Đông mang lại đã tạm thời cải thiện tình trạng thu nhập từ dầu mỏ của Nga.
Tuy nhiên, thu nhập này phụ thuộc vào căng thẳng địa chính trị kéo dài, nhu cầu dầu thô của Trung Quốc đã chạm đỉnh, và về lâu dài Ấn Độ cũng có thể rút lui.
Do đó Nga chỉ có thể được xem là người chiến thắng trong ngắn hạn, sau này có thể tài chính lại sẽ căng thẳng nếu cuộc chiến tại Ukraine tiếp tục kéo dài.
5. Dư luận trên thị trường năng lượng quốc tế cho rằng Nga có lợi ích ngắn hạn nhưng có thể sớm tan biến, trong khi người chiến thắng thực sự trong trung và dài hạn là Trung Quốc. Trong một năm trước khi chiến tranh nổ ra, Trung Quốc đã tăng mạnh dự trữ dầu mỏ, đạt mức gấp 2,5 lần Mỹ. Đúng là không thể hiểu được tại sao người Trung Quốc dự đoán và chuẩn bị tài thế.
5. Dư luận trên thị trường năng lượng quốc tế cho rằng Nga có lợi ích ngắn hạn nhưng có thể sớm tan biến, trong khi người chiến thắng thực sự trong trung và dài hạn là Trung Quốc. Trong một năm trước khi chiến tranh nổ ra, Trung Quốc đã tăng mạnh dự trữ dầu mỏ, đạt mức gấp 2,5 lần Mỹ. Đúng là không thể hiểu được tại sao người Trung Quốc dự đoán và chuẩn bị tài thế.
Hơn nữa, Trung Quốc có lượng dự trữ than khổng lồ, chỉ cần giá dầu đủ cao, than có thể dùng để hỗ trợ sản xuất hóa chất. Quan trọng hơn, giá dầu cao sẽ thúc đẩy mạnh mẽ việc sản xuất và xuất khẩu năng lượng tái tạo của Trung Quốc.
Tổng hợp lại, trong kịch bản phong tỏa ngắn hạn, Trung Quốc gần như không chịu tác động của giá dầu tăng, giống như được "cách ly". Nếu kịch bản phong tỏa dài hạn dẫn đến giá dầu cao kéo dài, Trung Quốc lại là bên có lợi nhất trong tất cả các nền kinh tế lớn.
6. Đây là điều thường xuyên xảy ra trên quốc tế: Mỗi khi có chuyện lớn gì xảy ra thì thường đều có lợi cho Trung Quốc. Nhưng không phải nhờ may mắn, mà là Trung Quốc luôn luôn tích cực chuẩn bị cho mọi tình huống. Trung Quốc tăng mạnh dự trữ dầu thô và nỗ lực phát triển các nguồn năng lượng mới là hai hướng chuẩn bị không mâu thuẫn.
6. Đây là điều thường xuyên xảy ra trên quốc tế: Mỗi khi có chuyện lớn gì xảy ra thì thường đều có lợi cho Trung Quốc. Nhưng không phải nhờ may mắn, mà là Trung Quốc luôn luôn tích cực chuẩn bị cho mọi tình huống. Trung Quốc tăng mạnh dự trữ dầu thô và nỗ lực phát triển các nguồn năng lượng mới là hai hướng chuẩn bị không mâu thuẫn.
Mỹ cũng có thể tăng dự trữ dầu thô, nhưng dưới thời Biden, để kiềm chế lạm phát, họ đã xả gần một nửa lượng dự trữ. Cuối năm 2021 Mỹ có 595 triệu thùng, đến cuối năm 2024 có lúc giảm xuống còn 346 triệu thùng, mức thấp nhất trong 40 năm, chỉ bằng khoảng một nửa khả năng dự trữ theo luật định là 714 triệu thùng.
7. Tóm lại, trong khi Mỹ đang tiêu tốn dự trữ và sa lầy quân sự, Trung Quốc lại đang ở thế "tọa sơn quan hổ đấu" nhờ đã chuẩn bị kỹ lưỡng các nguồn cung năng lượng từ trước. Chi tiết gây sốc nhất là việc Trung Quốc đã âm thầm tích trữ dầu mỏ lên đến mức gấp 2,5 lần Mỹ ngay trước khi chiến tranh nổ ra một năm. Điều này đặt ra một câu hỏi lớn về năng lực tình báo và tầm nhìn chiến lược: Trong khi chính quyền Trump bị phê phán là "thiếu tầm nhìn" và "phớt lờ cân bằng sức mạnh trong khu vực", thì Trung Quốc dường như đã dự báo được kịch bản Mỹ-Israel sẽ khai chiến với Iran và chuẩn bị một "tấm khiên" năng lượng cực kỳ vững chắc.
Trong khi đó, cuộc chiến này là một chiếc "phao cứu sinh" tình cờ cho ông Putin. Mỹ và Israel càng đánh mạnh vào Iran, vô tình lại càng giúp Nga giải quyết bài toán tài chính cho chiến trường Ukraine. Sự trớ trêu nằm ở chỗ: Mỹ cố gắng trừng phạt dầu Nga, nhưng chính hành động khai chiến của Mỹ ở Trung Đông lại đẩy giá dầu Urals lên mức cao nhất từ trước đến nay, khiến các lệnh trừng phạt trở nên vô nghĩa. Nga không thắng vì mạnh hơn, mà thắng nhờ sự hỗn loạn do Mỹ tạo ra. Tuy nhiên, đây chỉ là cái lợi ngắn hạn. Nga vẫn đang "ăn đong" dựa trên sự bất ổn của thế giới.
Cuối cùng, Mỹ là quốc gia khai chiến, nhưng lại là quốc gia có sự chuẩn bị về an ninh năng lượng kém nhất trong số các cường quốc. Mỹ & Israel thắng về hỏa lực, nhưng thua về dự trữ năng lượng, thua về lòng dân Iran và đang gián tiếp nuôi sống ngân sách chiến tranh của Nga.
Điều này củng cố lập luận "Phát động chiến tranh mà không có kế hoạch rõ ràng hoặc tham vấn kỹ lưỡng thì sẽ thất bại". Phát động chiến tranh chính là "Gậy ông đập lưng ông" đối với nước Mỹ.
7. Tóm lại, trong khi Mỹ đang tiêu tốn dự trữ và sa lầy quân sự, Trung Quốc lại đang ở thế "tọa sơn quan hổ đấu" nhờ đã chuẩn bị kỹ lưỡng các nguồn cung năng lượng từ trước. Chi tiết gây sốc nhất là việc Trung Quốc đã âm thầm tích trữ dầu mỏ lên đến mức gấp 2,5 lần Mỹ ngay trước khi chiến tranh nổ ra một năm. Điều này đặt ra một câu hỏi lớn về năng lực tình báo và tầm nhìn chiến lược: Trong khi chính quyền Trump bị phê phán là "thiếu tầm nhìn" và "phớt lờ cân bằng sức mạnh trong khu vực", thì Trung Quốc dường như đã dự báo được kịch bản Mỹ-Israel sẽ khai chiến với Iran và chuẩn bị một "tấm khiên" năng lượng cực kỳ vững chắc.
Trong khi đó, cuộc chiến này là một chiếc "phao cứu sinh" tình cờ cho ông Putin. Mỹ và Israel càng đánh mạnh vào Iran, vô tình lại càng giúp Nga giải quyết bài toán tài chính cho chiến trường Ukraine. Sự trớ trêu nằm ở chỗ: Mỹ cố gắng trừng phạt dầu Nga, nhưng chính hành động khai chiến của Mỹ ở Trung Đông lại đẩy giá dầu Urals lên mức cao nhất từ trước đến nay, khiến các lệnh trừng phạt trở nên vô nghĩa. Nga không thắng vì mạnh hơn, mà thắng nhờ sự hỗn loạn do Mỹ tạo ra. Tuy nhiên, đây chỉ là cái lợi ngắn hạn. Nga vẫn đang "ăn đong" dựa trên sự bất ổn của thế giới.
Cuối cùng, Mỹ là quốc gia khai chiến, nhưng lại là quốc gia có sự chuẩn bị về an ninh năng lượng kém nhất trong số các cường quốc. Mỹ & Israel thắng về hỏa lực, nhưng thua về dự trữ năng lượng, thua về lòng dân Iran và đang gián tiếp nuôi sống ngân sách chiến tranh của Nga.
Điều này củng cố lập luận "Phát động chiến tranh mà không có kế hoạch rõ ràng hoặc tham vấn kỹ lưỡng thì sẽ thất bại". Phát động chiến tranh chính là "Gậy ông đập lưng ông" đối với nước Mỹ.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét