Thứ Năm, 19 tháng 3, 2026

Trung Quốc đang tiến tới thống trị lĩnh vực dược phẩm toàn cầu

Trung Quốc đang tiến tới thống trị lĩnh vực dược phẩm toàn cầu
Ngày 18 tháng 3 giờ địa phương, Ủy ban Đặc biệt về Cạnh tranh Chiến lược Mỹ - Trung của Hạ viện Mỹ (gọi tắt là "Ủy ban Trung Quốc") đã tổ chức một buổi điều trần với chủ đề hết sức gây chấn động: "Từ phòng thí nghiệm khoa học đến tủ thuốc gia đình: Cách Trung Quốc độc chiếm thị trường dược phẩm của chúng ta" ("From the Science Lab to the Medicine Cabinet: How China is Cornering the Market on Our Medicines")nhằm mục đích "xem xét" tình trạng phụ thuộc ngày càng sâu sắc của Mỹ vào ngành dược phẩm Trung Quốc trong chuỗi cung ứng 
Tờ South China Morning Post (SCMP) ngày 19 tháng 3 đưa tin, Hạ nghị sĩ đảng Cộng hòa Neal Dunn đến từ Florida đã đưa ra những cáo buộc tại buổi điều trần, tuyên bố Trung Quốc đang thực hiện một chiến lược dài hạn "đã được tính toán từ lâu" để tiến lên thượng nguồn của chuỗi cung ứng dược phẩm. Trong mắt ông, "chiến lược mở rộng" này của phía Trung Quốc đang đi theo mô hình sẵn có từng áp dụng trong các lĩnh vực đất hiếm, bán dẫn và xe điện.

"Họ đã làm điều tương tự trong các lĩnh vực đất hiếm, năng lượng mặt trời, pin và xe điện. Trong những ngành công nghiệp then chốt này, họ đã chiếm vị trí thống trị tuyệt đối nhờ các biện pháp trợ cấp," ông Dunn khẳng định: "Họ tiến dọc theo chuỗi cung ứng cho đến khi cuối cùng kiểm soát toàn bộ các khâu của cả chuỗi."

Hạ nghị sĩ đảng Cộng hòa Zach Nunn đến từ Iowa cũng phối hợp bày tỏ lo ngại về vai trò ngày càng tăng của Trung Quốc trong lĩnh vực dược phẩm, đặc biệt là khi quỹ đạo phát triển này có vẻ tương tự như các ngành công nghiệp khác.

"Tôi nghĩ tất cả chúng ta đều nhận ra rằng một khi Trung Quốc bắt đầu thống trị một ngành nào đó, cho dù là bán dẫn, công nghệ đổi mới hay khoáng sản thiết yếu, lợi thế có được thường là không công bằng; và trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và công nghệ sinh học, lợi thế không công bằng này đặc biệt nổi cộm," 

Ông Nunn còn khẳng định: "Nếu Mỹ trở nên phụ thuộc vào Trung Quốc về nguyên liệu thô then chốt cho thuốc gốc (generic) cũng như cơ sở hạ tầng thúc đẩy đổi mới dược phẩm, đó sẽ là một tổn thất cho tất cả mọi người."

Theo báo cáo, với tư cách là Chủ tịch "Ủy ban Trung Quốc", Hạ nghị sĩ đảng Cộng hòa John Moolenaar từ Michigan, để tô đậm chủ đề của buổi điều trần, cũng dùng những lời làm người Mỹ hốt hoảng: "Từ nguồn cung thuốc gốc mà người Mỹ dựa vào hàng ngày, đến các đường ống công nghệ sinh học tiên tiến sẽ quyết định ai thống trị lĩnh vực y học trong những thập kỷ tới, Trung Quốc đang độc chiếm thị trường dược phẩm của chúng ta."

Tờ SCMP cho biết, tại Quốc hội Mỹ, một số nghị sĩ vừa phát tán thuyết "mối đe dọa Trung Quốc" này, vừa bắt đầu rục rịch tìm cách hành động.

Vào tháng 1 năm nay, ông Moolenaar từng gửi thư cho Bộ trưởng Tài chính Mỹ Bessent, thúc giục Ủy ban Đầu tư Nước ngoài tại Mỹ (CFIUS) ngay lập tức có hành động đối với khoản đầu tư nắm quyền kiểm soát của một công ty dược phẩm Trung Quốc vào FastWave Medical.

FastWave Medical là một công ty thiết bị y tế của Mỹ chuyên nghiên cứu và phát triển công nghệ tán sỏi trong lòng mạch dựa trên laser. Trong thư, ông tuyên bố khoản đầu tư này có thể đe dọa "an ninh quốc gia" của Mỹ, đồng thời làm suy yếu khả năng đổi mới y tế của Mỹ và khả năng tiếp cận các thiết bị y tế quan trọng của bệnh nhân.

Trong khi đó, với tư cách là lãnh đạo đảng Dân chủ trong "Ủy ban Trung Quốc", Hạ nghị sĩ Ro Khanna từ California tuyên bố Mỹ phải nhìn thẳng vào việc các chính sách của chính quyền Trump đã làm trầm trọng thêm sự phụ thuộc của Mỹ vào Trung Quốc như thế nào.

"Sản xuất chế tạo và nghiên cứu phát triển trong ngành dược phẩm phụ thuộc vào đầu tư vốn dài hạn, nghiên cứu khoa học và chính sách kinh tế ổn định," ông nói, "Chính quyền hiện tại đã cắt giảm ngân sách cho các cơ quan liên bang chịu trách nhiệm nghiên cứu khoa học và giám sát, hành động này đang làm suy yếu nền tảng để Mỹ duy trì vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực dược phẩm."

Tờ SCMP chỉ ra rằng, dưới sự thúc đẩy kép của xu hướng già hóa dân số tại Trung Quốc và chiến lược mở rộng thị trường toàn cầu, các dự báo liên quan cho thấy trong giai đoạn 2024-2030, doanh thu của ngành dược phẩm Trung Quốc có triển vọng đạt mức tăng trưởng 50%. Theo ước tính của tập đoàn UBS, đến năm 2030, tổng doanh thu của ngành dược phẩm và thiết bị y tế Trung Quốc dự kiến sẽ vượt mốc 2.100 tỷ USD.

Những năm gần đây, cùng với việc Mỹ ngày càng phụ thuộc vào các nhà sản xuất "Thành phần dược phẩm hoạt tính" (API) của Trung Quốc, mối lo ngại về việc Trung Quốc cuối cùng có thể thống trị ngành dược phẩm toàn cầu cũng theo đó ngày một tăng cao.

Tuy nhiên, với tư cách là một trong những khách mời làm chứng tại buổi điều trần, bà Marta Wosinska đã đưa ra ý kiến phản bác. Bà cho rằng một số dữ liệu thống kê được trích dẫn rộng rãi đã thổi phồng mức độ phụ thuộc thực tế của Mỹ vào API của Trung Quốc.

Dữ liệu ước tính về mức độ phụ thuộc của Mỹ vào API Trung Quốc có nhiều ý kiến trái chiều và chênh lệch rất lớn. Ví dụ, một báo cáo do Viện Brookings công bố năm 2025 ước tính rằng API của Trung Quốc chiếm khoảng 1/4 tổng lượng thuốc bán ra tại Mỹ.

Người viết báo cáo này chính là bà Wosinska. Bà đã chỉ ra sự khác biệt trong các dữ liệu liên quan và cho biết: "Một số tài liệu cho thấy tỷ lệ này là 8%, trong khi những tài liệu khác lại tuyên bố cao tới 90%."

Với tư cách là nghiên cứu viên cao cấp về kinh tế tại Trung tâm Chính sách Y tế của Viện Brookings, bà Wosinska nhắc lại rằng bà tin tỷ lệ này gần với mức 25% hơn, đồng thời cho biết tỷ lệ này thay đổi tùy theo danh mục điều trị. "Không còn nghi ngờ gì nữa, mức độ rủi ro của chúng ta trong lĩnh vực thuốc kháng sinh cao hơn nhiều so với nhiều loại thuốc khác," bà phát biểu tại buổi điều trần.
----------------------

Toàn văn bài báo:

Nỗi lo gia tăng về sự phụ thuộc ngày càng lớn của nguồn cung thuốc Mỹ vào nguyên liệu Trung Quốc

Các nghị sĩ Mỹ cảnh báo: Sự thúc đẩy dược phẩm toàn cầu của Bắc Kinh đang đi theo cùng một kịch bản như đất hiếm, bán dẫn và xe điện.

Tác giả: Lucy Quaggin tại New York, Xuất bản: 5:33 sáng, ngày 19 tháng 3 năm 2026

Các nghị sĩ Mỹ cho biết vào thứ Tư rằng sự thúc đẩy dược phẩm toàn cầu của Bắc Kinh đang tuân theo một kịch bản từng thấy ở đất hiếm, bán dẫn và xe điện, trong bối cảnh những lo ngại ngày càng tăng về sự phụ thuộc của Hoa Kỳ vào các thành phần thuốc của Trung Quốc.

“Trung Quốc đang dồn ép thị trường thuốc của chúng ta – từ việc cung cấp các loại thuốc gốc (generic) mà người Mỹ phụ thuộc hàng ngày, đến chuỗi cung ứng công nghệ sinh học tiên tiến sẽ quyết định ai là người dẫn đầu ngành y tế trong những năm và thập kỷ tới,” John Moolenaar, chủ tịch Ủy ban Đặc biệt về Trung Quốc của Hạ viện, cho biết.

Buổi điều trần có tiêu đề “Từ phòng thí nghiệm khoa học đến tủ thuốc gia đình: Cách Trung Quốc đang dồn ép thị trường thuốc của chúng ta”, đã xem xét sự phụ thuộc ngày càng tăng của chuỗi cung ứng Hoa Kỳ vào ngành dược phẩm của Trung Quốc.

Nghị sĩ đảng Cộng hòa bang Florida, Neal Dunn, vào thứ Tư đã cáo buộc Trung Quốc thực hiện một chiến lược dài hạn, có tính toán nhằm tiến lên nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị dược phẩm.

“Họ đã làm điều này với đất hiếm, năng lượng mặt trời, pin, xe điện, tất cả những lĩnh vực quan trọng mà họ thống trị và trợ cấp,” ông nói tại buổi điều trần, và nói thêm, “họ tiến lên trong chuỗi cung ứng cho đến khi họ sở hữu toàn bộ các lớp của chuỗi cung ứng đó.”

Tình trạng già hóa dân số của Trung Quốc và sự mở rộng toàn cầu là nguyên nhân đằng sau các dự báo rằng doanh thu của ngành dược phẩm sẽ tăng 50% từ năm 2024 đến năm 2030. Theo ước tính của UBS, các doanh nghiệp dược phẩm và thiết bị y tế của nước này được dự báo sẽ tạo ra doanh thu hơn 2,1 nghìn tỷ USD vào năm 2030.

Những lo ngại đã gia tăng trong những năm gần đây rằng Trung Quốc có thể thống trị ngành dược phẩm toàn cầu, đặc biệt là do sự phụ thuộc của Mỹ vào các nhà sản xuất thành phần dược phẩm hoạt tính (API) của Trung Quốc.

Marta Wosinska, một nhân chứng tại buổi điều trần hôm thứ Tư, lập luận rằng một số số liệu thống kê được trích dẫn rộng rãi đã thổi phồng sự phụ thuộc của Mỹ vào các thành phần hoạt tính của Trung Quốc.

Các ước tính về sự phụ thuộc của Mỹ vào API Trung Quốc rất khác nhau, với một báo cáo năm 2025 của Viện Brookings đưa ra con số khoảng 1/4 lượng thuốc bán ra tại Mỹ. Wosinska, người viết báo cáo này, lưu ý sự đa dạng của dữ liệu khi nói rằng, “một số nguồn sẽ nói là 8% và một số sẽ nói là 90%.”

Chuyên gia kinh tế cao cấp tại Trung tâm Chính sách Y tế thuộc Viện Brookings nhắc lại rằng bà nghĩ con số này gần 25% hơn, lưu ý rằng nó thay đổi theo từng loại điều trị. “Chúng ta chắc chắn có mức độ rủi ro cao hơn đáng kể đối với thuốc kháng sinh so với nhiều loại thuốc khác,” bà nói tại buổi điều trần.

Zach Nunn, một nghị sĩ đảng Cộng hòa từ Iowa, cũng lặp lại những lo ngại về vai trò ngày càng tăng của Trung Quốc trong lĩnh vực dược phẩm, đặc biệt là khi nó dường như đang đi theo một quỹ đạo tương tự như các ngành công nghiệp khác.

“Tôi nghĩ tất cả chúng ta đều nhận ra khi Trung Quốc bắt đầu thống trị trong bất kỳ lĩnh vực nào, dù là bán dẫn, đổi mới sáng tạo hay khoáng sản thiết yếu, đó sẽ trở thành một lợi thế không công bằng mà họ đạt được, đặc biệt là khi liên quan đến chăm sóc sức khỏe và công nghệ sinh học,” ông nói.

“Việc Hoa Kỳ trở nên phụ thuộc vào Trung Quốc về các thành phần chính của thuốc gốc và cơ sở hạ tầng thúc đẩy đổi mới dược phẩm là một tổn thất cho tất cả mọi người.”

Những lo ngại này đã thúc đẩy hành động của các nhà lập pháp Washington. Moolenaar đã gửi một bức thư cho Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent vào tháng 1, thúc giục hành động ngay lập tức từ Ủy ban Đầu tư Nước ngoài tại Hoa Kỳ (CFIUS) đối với khoản đầu tư nắm quyền kiểm soát của một công ty dược phẩm Trung Quốc vào FastWave Medical.

Trong bức thư, ông cảnh báo rằng khoản đầu tư này có thể đe dọa an ninh quốc gia Hoa Kỳ, làm suy yếu sự đổi mới y tế của Mỹ và khả năng tiếp cận của bệnh nhân với các thiết bị y tế quan trọng.

FastWave Medical là một công ty thiết bị y tế của Mỹ phát triển công nghệ tán sỏi trong lòng mạch dựa trên laser.

Trong khi đó, Ro Khanna, đảng viên Dân chủ hàng đầu trong ủy ban, cho biết Hoa Kỳ phải thừa nhận các chính sách của chính quyền Trump đang định hình sự phụ thuộc của Hoa Kỳ vào Trung Quốc như thế nào.

“Sản xuất dược phẩm và phát triển thuốc phụ thuộc vào đầu tư dài hạn, nghiên cứu khoa học và chính sách kinh tế ổn định,” ông nói.

“Việc chính quyền này cắt giảm ngân sách cho các cơ quan liên bang hỗ trợ nghiên cứu và giám sát quy định đang làm suy yếu nền tảng vị thế dẫn đầu về dược phẩm của Mỹ.”


https://www.scmp.com/news/china/diplomacy/article/3347087/fears-grow-over-us-drug-supplys-rising-dependence-chinese-ingredients



Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét