Mỹ nuôi một con chó nhưng không điều khiển được nó mà bị nó điều khiển: Israel lại đưa Mỹ vào bẫy
1. Ngày 17/3, tờ The Guardian của Anh tiết lộ độc quyền rằng Cố vấn An ninh Quốc gia Anh Jonathan Powell đã tham gia cuộc đàm phán cuối cùng giữa Mỹ và Iran tại Geneva trước khi chiến tranh bùng nổ. Theo nhận định của ông, tiến trình đàm phán lúc bấy giờ rất tích cực, các đề xuất của phía Iran về chương trình hạt nhân là đủ quan trọng và "đầy bất ngờ", có khả năng ngăn chặn một cuộc chiến vội vã. 
Tuy nhiên, chỉ hai ngày sau khi đàm phán kết thúc, dù vòng đàm phán tiếp theo đã có trong chương trình nghị sự, Mỹ và Israel vẫn bất ngờ tấn công Iran. Báo cáo kết luận điều này giải thích cho lập trường của chính quyền Thủ tướng Starmer: Anh từ chối ủng hộ cuộc chiến, cho rằng cuộc tấn công của Mỹ là phi pháp và hấp tấp.
The Guardian cũng tiết lộ trong cuộc đàm phán cuối cùng, Iran đã đồng ý pha loãng 440 kg urani làm giàu cấp độ cao dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) ngay tại lãnh thổ Iran, và đồng ý không tăng thêm kho dự trữ urani làm giàu cao trong tương lai.
Trong giai đoạn cuối của đàm phán, Iran còn đồng ý tạm dừng hoạt động làm giàu urani trong nước từ 3 đến 5 năm, nhưng đại diện Mỹ sau khi thảo luận với Trump đã yêu cầu tạm dừng 10 năm. Báo cáo cho biết trên thực tế, do các cơ sở làm giàu urani đã bị ném bom vào năm 2025, và Iran đã không còn năng lực làm giàu urani nội địa.
Ngoài ra, Iran còn đưa ra đề xuất mà các nhà hòa giải gọi là "món quà kinh tế lớn", theo đó Mỹ có cơ hội tham gia vào chương trình hạt nhân dân sự tương lai của nước này.
Đổi lại, Mỹ được yêu cầu dỡ bỏ gần 80% các lệnh trừng phạt kinh tế đối với Iran, bao gồm cả các tài sản của Iran bị đóng băng tại Qatar.
Song song với đàm phán trên, còn có cuộc đàm phán gián tiếp Mỹ - Iran tại Geneva do Oman làm trung gian. Sau khi đàm phán kết thúc, các nhà hòa giải Oman tin rằng đề xuất "kho dự trữ urani làm giàu cao bằng không" của Iran là một bước đột phá, có nghĩa là thỏa thuận đã trong tầm tay.
Nhiều người tin rằng Trump sẽ hoan nghênh những đề nghị của Iran. Tuy nhiên, các đại diện đàm phán phía Mỹ gồm con rể của Trump là Kushner và đặc sứ của Trump là Witkoff, dường như không chấp nhận hòa bình. Một nhà ngoại giao quốc gia vùng Vịnh am hiểu cuộc đàm phán thẳng thừng nói: "Chúng tôi coi Witkoff và Kushner như là nội gián (assets) của Israel, và họ muốn và đã kéo được một vị Tổng thống vốn muốn thoát khỏi chiến tranh vào trong cuộc chiến."
Cần phải khẳng định Mỹ và Israel có những mục tiêu khác nhau: Ông D. Trump chủ yếu muốn kiềm chế và kiểm soát Iran, lý tưởng nhất là làm cho nước này thân Mỹ hơn, hoặc ít nhất là nằm dưới quyền kiểm soát của Mỹ như các nước khác trong vùng Vịnh; Mỹ có thể không nhất thiết muốn loại bỏ hoàn toàn đối thủ của mình. Ngược lại, Israel muốn tiêu diệt tận gốc nhà nước Iran, thậm chí chia cắt Iran làm nhiều quốc gia. Để chiến tranh xảy ra về cơ bản có nghĩa là Israel đã "cướp" quyền kiểm soát của Mỹ.
The Guardian cũng tiết lộ trong cuộc đàm phán cuối cùng, Iran đã đồng ý pha loãng 440 kg urani làm giàu cấp độ cao dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) ngay tại lãnh thổ Iran, và đồng ý không tăng thêm kho dự trữ urani làm giàu cao trong tương lai.
Trong giai đoạn cuối của đàm phán, Iran còn đồng ý tạm dừng hoạt động làm giàu urani trong nước từ 3 đến 5 năm, nhưng đại diện Mỹ sau khi thảo luận với Trump đã yêu cầu tạm dừng 10 năm. Báo cáo cho biết trên thực tế, do các cơ sở làm giàu urani đã bị ném bom vào năm 2025, và Iran đã không còn năng lực làm giàu urani nội địa.
Ngoài ra, Iran còn đưa ra đề xuất mà các nhà hòa giải gọi là "món quà kinh tế lớn", theo đó Mỹ có cơ hội tham gia vào chương trình hạt nhân dân sự tương lai của nước này.
Đổi lại, Mỹ được yêu cầu dỡ bỏ gần 80% các lệnh trừng phạt kinh tế đối với Iran, bao gồm cả các tài sản của Iran bị đóng băng tại Qatar.
Song song với đàm phán trên, còn có cuộc đàm phán gián tiếp Mỹ - Iran tại Geneva do Oman làm trung gian. Sau khi đàm phán kết thúc, các nhà hòa giải Oman tin rằng đề xuất "kho dự trữ urani làm giàu cao bằng không" của Iran là một bước đột phá, có nghĩa là thỏa thuận đã trong tầm tay.
Nhiều người tin rằng Trump sẽ hoan nghênh những đề nghị của Iran. Tuy nhiên, các đại diện đàm phán phía Mỹ gồm con rể của Trump là Kushner và đặc sứ của Trump là Witkoff, dường như không chấp nhận hòa bình. Một nhà ngoại giao quốc gia vùng Vịnh am hiểu cuộc đàm phán thẳng thừng nói: "Chúng tôi coi Witkoff và Kushner như là nội gián (assets) của Israel, và họ muốn và đã kéo được một vị Tổng thống vốn muốn thoát khỏi chiến tranh vào trong cuộc chiến."
Cần phải khẳng định Mỹ và Israel có những mục tiêu khác nhau: Ông D. Trump chủ yếu muốn kiềm chế và kiểm soát Iran, lý tưởng nhất là làm cho nước này thân Mỹ hơn, hoặc ít nhất là nằm dưới quyền kiểm soát của Mỹ như các nước khác trong vùng Vịnh; Mỹ có thể không nhất thiết muốn loại bỏ hoàn toàn đối thủ của mình. Ngược lại, Israel muốn tiêu diệt tận gốc nhà nước Iran, thậm chí chia cắt Iran làm nhiều quốc gia. Để chiến tranh xảy ra về cơ bản có nghĩa là Israel đã "cướp" quyền kiểm soát của Mỹ.
2. Hôm nay 19/3, Iran chính thức xác nhận Gholam-Reza Soleimani, cố vấn của cố lãnh đạo tối cao Khamenei và thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, cùng Qassem Soleimani, chỉ huy Lực lượng Huy động Người nghèo, đã bị Israel ám sát. Đây chắc chắn là một tổn thất lớn đối với Iran.
Cả hai người đều vô cùng quan trọng. Larijani đóng vai trò chủ chốt trong quá trình chuyển giao quyền lực sau vụ ám sát Khamenei; ông được Lãnh tụ tối cao tin tưởng tuyệt đối và rất có năng lực. Qassem Soleimani, chỉ huy Lực lượng Huy động Người nghèo, cũng quan trọng không kém, vì lực lượng này rất cần thiết để duy trì sự ổn định ở Iran. Không nghi ngờ gì nữa, cái chết của họ là một tổn thất chính trị lớn đối với Iran.
Tuy nhiên, xét từ cuộc đấu tranh quyền lực giữa hai bên, sự việc này dự kiến sẽ không ảnh hưởng đến cuộc đối đầu tiếp diễn của Iran. Iran đã đạt được sự đồng thuận nội bộ hoàn toàn không có khả năng thỏa hiệp với Hoa Kỳ và Israel, và lựa chọn duy nhất là chiến đấu đến cùng. Họ đã xác định cuộc đối đầu này là "cuộc chiến sinh tồn". Do đó, vụ ám sát này không tác động đến tình hình chung, nhưng chắc chắn đã gây ra một cú sốc mạnh mẽ đối với giới lãnh đạo Iran.
Ông Larijani là một nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn; gần đây ông đã tham gia cùng tổng thống Iran trong một cuộc biểu tình quy mô lớn. Ông Larijani là một người theo chủ nghĩa trung dung, không thân Mỹ cũng không phải là người cực đoan. Do đó vụ ám sát ông sẽ tạo thêm không gian cho phe cứng rắn.
Tại sao Israel lại ám sát một nhân vật ít cực đoan hơn? Mục đích của họ là gì? Tính cách dân tộc Israel nghiêng về chủ nghĩa cực đoan; trong mắt họ, bất cứ ai không tuân lệnh đều là kẻ thù. Chính sách chung của họ là "loại bỏ bằng vũ lực". Israel phớt lờ đối thoại và thỏa hiệp do Nga và Trung Quốc đề xướng.
Một khi đối thủ được định nghĩa là kẻ thù, Israel không quan tâm họ là người ôn hòa, trung dung hay bất kỳ phe phái nào khác. Điều này được quyết định bởi triết lý chính trị của Israel, về cơ bản họ không tin vào giá trị của đối thoại và đàm phán, họ chỉ tin vào việc loại bỏ bằng vũ lực.
Việc Israel loại bỏ hai nhân vật chủ chốt ảnh hưởng đến chiến lược rút quân khỏi Trung Đông của Trump. Mỹ và Israel có những mục tiêu khác nhau. Như đã viết ở trên, Mỹ chủ yếu muốn kiềm chế và kiểm soát Iran, lý tưởng nhất là làm cho nước này thân Mỹ hơn, hoặc ít nhất là duy trì quyền kiểm soát; Mỹ có thể không nhất thiết muốn loại bỏ hoàn toàn đối thủ của mình. Do đó, sự việc này về cơ bản có nghĩa là Israel đã "cướp" quyền kiểm soát của Mỹ.
Từ góc nhìn chính trị nội bộ của Iran, cái chết của những người ôn hòa và trung dung chắc chắn sẽ dẫn đến sự gia tăng quyền lực của phe cứng rắn, điều này gây bất lợi cho Hoa Kỳ.
3. Dự báo cuộc chiến này sẽ kéo dài và chia thành ba giai đoạn:
Việc Israel loại bỏ hai nhân vật chủ chốt ảnh hưởng đến chiến lược rút quân khỏi Trung Đông của Trump. Mỹ và Israel có những mục tiêu khác nhau. Như đã viết ở trên, Mỹ chủ yếu muốn kiềm chế và kiểm soát Iran, lý tưởng nhất là làm cho nước này thân Mỹ hơn, hoặc ít nhất là duy trì quyền kiểm soát; Mỹ có thể không nhất thiết muốn loại bỏ hoàn toàn đối thủ của mình. Do đó, sự việc này về cơ bản có nghĩa là Israel đã "cướp" quyền kiểm soát của Mỹ.
Từ góc nhìn chính trị nội bộ của Iran, cái chết của những người ôn hòa và trung dung chắc chắn sẽ dẫn đến sự gia tăng quyền lực của phe cứng rắn, điều này gây bất lợi cho Hoa Kỳ.
3. Dự báo cuộc chiến này sẽ kéo dài và chia thành ba giai đoạn:
Giai đoạn đầu tiên là cuộc đối đầu cường độ cao hiện tại. Mỹ và Israel tiến hành hàng trăm cuộc không kích mỗi ngày để ném bom Iran, trong khi Iran phóng hàng chục tên lửa và hàng trăm máy bay không người lái. Cuộc đối đầu cường độ cao này dự kiến sẽ kéo dài hơn một tháng; hôm nay là ngày thứ 19, và ước tính sẽ tiếp tục thêm khoảng mười ngày nữa.
Giai đoạn thứ hai là đối đầu cường độ thấp, dự kiến sẽ kéo dài vài tháng. Lúc này cả hai bên sẽ phải đối mặt với tình trạng thiếu đạn dược, đặc biệt là Iran. Do đó, Iran sẽ tiếp tục sản xuất đạn dược trong khi vẫn tiến hành các cuộc tấn công, dẫn đến đối đầu lẻ tẻ; không còn hàng chục tên lửa đạn đạo và hàng trăm máy bay không người lái mỗi ngày, mà có thể chỉ còn một vài tên lửa và hàng chục máy bay không người lái mỗi ngày.
Giai đoạn thứ ba bắt đầu khi các bên gặp lại nhau ở bàn đàm phán.
Khó khăn nhất là ông Trump khó có thể đơn giản ra quyết định rút lui. Ông cần có các cuộc đàm phán và thỏa thuận với Iran để Iran cho phép rút lui.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét