Thế giới sốc trước thành tựu công nghệ tự động hóa của Trung Quốc

Thế giới sốc trước thành tựu công nghệ tự động hóa của Trung Quốc

Trong khuôn khổ Triển lãm Ô tô Quốc tế Bắc Kinh 2026, triển lãm ô tô lớn nhất thế giới (từ ngày 24 tháng 4 đến ngày 3 tháng 5), phóng viên nhiều nước phương Tây đã đến thăm các nhà máy sản xuất ô tô tại Bắc Kinh và Hợp Phê và vô cùng kinh ngạc trước mức độ tự động hóa cao cũng như tốc độ phát triển và cải tiến phần mềm đáng kinh ngạc.

Vào ngày 25 tháng 4 năm 2026, tại Triển lãm Ô tô Quốc tế Bắc Kinh lần thứ 19, khách tham quan nước ngoài đã tìm hiểu về công nghệ và thiết bị sạc nhanh của BYD. (Ảnh: Oriental IC)

Đọc nhiều câu trên báo của Anh và Mỹ làm cho tôi sốc. Ví dụ:

"Các thương hiệu nước ngoài từng thống trị thị trường Trung Quốc giờ đây không thể theo kịp các công ty Trung Quốc."

"Tương lai sẽ phụ thuộc vào việc các thương hiệu nước ngoài có thể hội nhập vào hệ sinh thái mới này của Trung Quốc, được thúc đẩy bởi công nghệ phần mềm và robot hay không".

"Những công ty nào cố gắng ngăn chặn sự trỗi dậy của các công ty Trung Quốc thay vì tìm kiếm sự hợp tác sẽ có nguy cơ bị tụt hậu."

Giám đốc điều hành của Honda Motor, Toshihiro Mibe, thừa nhận: "Chúng tôi không có cơ hội cạnh tranh với Trung Quốc".

“Các công ty Trung Quốc không còn chạy đua với phương Tây nữa, mà đang cạnh tranh với nhau”.

“Trong thập kỷ tới, mọi công ty sản xuất ô tô cũng sẽ trở thành một công ty sản xuất robot”

"Trọng tâm của ngành công nghiệp ô tô toàn cầu đã dịch chuyển khi sản xuất xe hơi, công nghệ pin và phát triển phần mềm tiếp tục tập trung tại Trung Quốc. Các công ty sẵn sàng hợp tác với các công ty Trung Quốc vẫn có thể nắm bắt được các cơ hội phát triển."

Dưới đây là một số thông tin tổng hợp từ báo quốc tế:

"Các thương hiệu nước ngoài từng thống trị thị trường Trung Quốc giờ đây không thể theo kịp các công ty Trung Quốc." Một bài báo dài đăng trên BBC ngày 27 cho biết, quy trình sản xuất tự động hóa cao và sự phát triển nhanh chóng của phần mềm thông minh trong ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc đồng nghĩa với việc cạnh tranh trong ngành hiện nay đã vượt xa việc điện khí hóa đơn thuần và leo thang thành cuộc chiến giành vị trí dẫn đầu trong công nghệ di động thế hệ tiếp theo.

Bài báo cũng phân tích rằng sự gia nhập của các gã khổng lồ công nghệ như Huawei và Xiaomi đã tích hợp sâu công nghệ điện tử tiêu dùng vào ngành công nghiệp ô tô, từ đó mang lại cho các thương hiệu Trung Quốc lợi thế cạnh tranh đáng kể giữa các thế hệ.

“Sai lầm lớn nhất mà các nước phát triển mắc phải là cho rằng sự chuyển đổi ngành công nghiệp này chỉ xoay quanh xe điện,” nhà phân tích ngành công nghiệp ô tô Bill Russo nhận định. “Vấn đề cốt lõi thực sự là ai sẽ dẫn đầu thế hệ công nghệ di động tiếp theo.”

Truyền thông Anh đưa tin các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc không chỉ dẫn đầu trong lĩnh vực xe điện mà còn nắm giữ vị trí hàng đầu về công nghệ pin, thiết kế xe và phần mềm trên xe. Trước sự sụt giảm mạnh thị phần, các tập đoàn phương Tây truyền thống đang buộc phải thay đổi mô hình hợp tác lâu năm của mình, thay vào đó mua công nghệ Trung Quốc theo giấy phép để duy trì khả năng cạnh tranh.

Bài báo cũng tiết lộ một xu hướng không thể đảo ngược: khi trọng tâm của ngành công nghiệp ô tô toàn cầu ngày càng dịch chuyển về phía Trung Quốc, tương lai sẽ phụ thuộc vào việc các thương hiệu nước ngoài có thể hội nhập vào hệ sinh thái mới này, được thúc đẩy bởi công nghệ phần mềm và robot hay không.

Ông Russo thẳng thắn tuyên bố: "Những công ty nào cố gắng ngăn chặn sự trỗi dậy của các công ty Trung Quốc thay vì tìm kiếm sự hợp tác sẽ có nguy cơ bị tụt hậu."

Như BBC đã nêu, "lợi thế của Trung Quốc không chỉ giới hạn trong lĩnh vực sản xuất ô tô."

Truyền thông Anh, trích dẫn báo cáo từ công ty tư vấn Rhodium Group, cho biết Trung Quốc hiện đứng đầu thế giới về xuất khẩu hơn 315 loại sản phẩm, so với chỉ 163 loại vào năm 2016. Nhiều loại sản phẩm trong số này thuộc chuỗi ngành công nghiệp xe điện, bao gồm pin, phụ tùng ô tô và thiết bị sản xuất.

Theo ước tính của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nhờ chi phí pin thấp và chuỗi cung ứng phát triển tốt, việc sản xuất một chiếc SUV điện cỡ nhỏ tại Trung Quốc sẽ có tổng chi phí thấp hơn ít nhất 30% so với các nền kinh tế phát triển hơn.

Các mô hình sản xuất tự động hóa cao của các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc cũng đã gây ấn tượng sâu sắc với các đối tác nước ngoài. Ví dụ, nhà máy của NIO tại Hợp Phê có nhiều dây chuyền sản xuất đang hoạt động ở mức độ gần như hoàn toàn tự động.

Sau chuyến thăm một nhà máy tự động hóa cao ở Thượng Hải, Giám đốc điều hành của Honda Motor, Toshihiro Mibe, thừa nhận: "Chúng tôi không có cơ hội cạnh tranh với họ."

Đồng thời, sự cạnh tranh khốc liệt trên thị trường nội địa cũng thúc đẩy các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đẩy nhanh tốc độ đổi mới. Lấy BYD làm ví dụ, công nghệ "sạc nhanh" của hãng có thể bổ sung thêm 400 km quãng đường di chuyển chỉ trong khoảng 5 phút, tương đương với thời gian đổ xăng cho một chiếc xe chạy xăng truyền thống.

Ông Russo nói: “Các công ty Trung Quốc không còn chạy đua với phương Tây nữa, mà đang cạnh tranh với nhau”.

Hơn nữa, khi các hệ thống hỗ trợ lái xe, giải trí trên xe và các chức năng khác ngày càng phụ thuộc vào công nghệ phần mềm, các gã khổng lồ công nghệ như Xiaomi, Huawei và Alibaba đã thâm nhập vào ngành sản xuất ô tô, tích hợp công nghệ điện tử tiêu dùng vào lĩnh vực ô tô và củng cố hơn nữa lợi thế cạnh tranh của các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc.

Báo cáo nêu rõ rằng nhà máy sản xuất xe điện của Xiaomi ở ngoại ô Bắc Kinh là minh chứng rõ nét cho sự chuyển đổi trong ngành này: công ty công nghệ này đã ra mắt chiếc xe điện đầu tiên vào năm 2024, nhưng bằng cách tạo ra một hệ sinh thái thông minh tích hợp kết nối ô tô, điện thoại di động, ứng dụng và thiết bị nhà thông minh, giờ đây họ đã trở thành một trong những thương hiệu ô tô bán chạy nhất Trung Quốc, với "khoảng một chiếc xe lăn bánh khỏi dây chuyền sản xuất cứ sau 76 giây" tại nhà máy ở Bắc Kinh.

Trong một cuộc phỏng vấn với BBC, người sáng lập kiêm CEO của XPeng Motors, ông He Xiaopeng, cũng tiết lộ rằng ngoài xe điện, công ty đang ưu tiên phát triển robot hình người và ô tô bay.

“Trong thập kỷ tới, mọi công ty sản xuất ô tô cũng sẽ trở thành một công ty sản xuất robot”, ông nói.

Trong khi các nhà sản xuất ô tô nội địa đang phát triển mạnh, các thương hiệu ô tô phương Tây chậm chuyển đổi đang gặp khó khăn tại thị trường Trung Quốc.

Theo dữ liệu từ công ty tư vấn Automobility, thị phần của các thương hiệu nước ngoài tại thị trường xe du lịch Trung Quốc đã giảm từ 64% năm 2020 xuống còn 32% trong năm nay, ảnh hưởng trực tiếp đến các nhà sản xuất ô tô nước ngoài vốn phụ thuộc nhiều vào doanh thu từ thị trường Trung Quốc.

Các thương hiệu xe hơi hạng sang cũng đang đối mặt với nhiều thách thức. Mẫu sedan hạng sang Huawei S800 đã trở thành mẫu xe bán chạy nhất tại thị trường Trung Quốc trong phân khúc giá trên 100.000 USD, với tổng doanh số vượt qua cả Porsche Panamera và BMW 7 Series, hai mẫu xe nhập khẩu từng thống trị thị trường này.

Để duy trì khả năng cạnh tranh, các tập đoàn phương Tây đang thay đổi mô hình hợp tác đã tồn tại hàng thập kỷ, trong đó các nhà sản xuất ô tô nước ngoài xuất khẩu công nghệ và thương hiệu, còn các đối tác Trung Quốc cung cấp nhà máy và thị trường, thay vào đó họ mua bản quyền phần mềm và kiến ​​trúc từ các công ty Trung Quốc, hoặc trực tiếp sử dụng các mẫu xe và công nghệ do Trung Quốc thiết kế để thâm nhập thị trường toàn cầu.

Tập đoàn Stellaris vừa đạt được thỏa thuận hợp tác trị giá 1 tỷ euro với Dongfeng Motor để sản xuất các dòng xe thương hiệu Peugeot và Jeep tại Trung Quốc cho cả thị trường nội địa và quốc tế. Nhà sản xuất ô tô này cũng có kế hoạch giới thiệu thương hiệu xe điện cao cấp Voyah của Dongfeng ra thị trường châu Âu và đang xem xét sản xuất các mẫu xe do Trung Quốc thiết kế tại nhà máy của mình ở Pháp.

Hãng Volkswagen của Đức đã chi 700 triệu đô la để mua bản quyền kiến ​​trúc phần mềm và hệ thống lái tự động của XPeng Motors nhằm phát triển các mẫu xe điện thế hệ tiếp theo của mình. Công ty thừa nhận rằng họ không thể tự mình nhanh chóng phát triển các công nghệ liên quan.

Xiaopeng coi sự hợp tác này là một tình huống "đôi bên cùng có lợi": "Chúng ta học hỏi lẫn nhau, vì vậy chúng ta tin tưởng lẫn nhau và do đó giúp đỡ lẫn nhau."

Toyota, Hyundai, Ford, Nissan và các công ty khác cũng đang mở rộng hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) tại Trung Quốc hoặc lên kế hoạch sản xuất các mẫu xe do Trung Quốc thiết kế tại các nhà máy ở nước ngoài. Họ đang bắt đầu tận dụng nhân tài và công nghệ địa phương của Trung Quốc cho hoạt động R&D, thay vì chỉ đơn thuần tham gia vào sản xuất theo hợp đồng.

Sau khi đã tạo dựng được chỗ đứng vững chắc trên thị trường nội địa, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc hiện đang tập trung nhiều hơn vào thị trường quốc tế rộng lớn.

Hãng Reuters gần đây đã lưu ý rằng một số nhà sản xuất ô tô Trung Quốc không còn chỉ đơn thuần thực hiện những điều chỉnh nhỏ đối với các mẫu xe thiết kế trong nước để xuất khẩu, mà thay vào đó đang phát triển các mẫu xe hoàn toàn mới nhằm đáp ứng sở thích về thẩm mỹ và chức năng của người tiêu dùng nước ngoài. Điều này bao gồm các mẫu xe hatchback được thiết kế riêng cho thị trường châu Âu hoặc xe bán tải dành cho thị trường Bắc Mỹ, nhằm đảm bảo sự tăng trưởng lâu dài của họ trên thị trường toàn cầu.

Pedro Pacheco, một nhà phân tích tại Gartner, gọi chiến lược của các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc phát triển những mẫu xe mới dành riêng cho xuất khẩu là "Khoảnh khắc Yaris" của ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc, so sánh với hành trình kinh điển của Toyota năm 1999 khi hãng này điều chỉnh mẫu xe hatchback Yaris cho người tiêu dùng châu Âu và thành công thiết lập vị thế của mình trên thị trường châu Âu.

Báo cáo chỉ ra rằng sự chuyển đổi này không chỉ nhằm mục đích đạt được biên lợi nhuận cao hơn tại các thị trường phương Tây, mà còn là biện pháp quan trọng để các thương hiệu Trung Quốc tồn tại và đạt được sự mở rộng quy mô lớn trong bối cảnh tái cấu trúc ngành. Các nhà sản xuất lớn đang nỗ lực chuyển mình từ những đối thủ cạnh tranh toàn cầu về giá thấp thành những thương hiệu quốc tế thực sự hiểu và hội nhập vào thị trường địa phương.

Dữ liệu được Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô châu Âu (ACEA) công bố hôm thứ Tư cho thấy nhu cầu về xe điện ở châu Âu đã thúc đẩy tăng trưởng trong tháng Tư, bù đắp cho sự sụt giảm doanh số bán xe chạy bằng xăng và giúp các thương hiệu Trung Quốc tiếp tục mở rộng thị phần của mình.

Dữ liệu cho thấy, trong tháng 4, số lượng đăng ký xe hơi mới tại EU, Anh và Hiệp hội Thương mại Tự do Châu Âu (EFTA, Iceland, Liechtenstein, Na Uy và Thụy Sĩ) đạt 1.152.315 chiếc, tăng 7% so với cùng kỳ năm ngoái; số lượng đăng ký xe năng lượng mới tăng khoảng 21% so với cùng kỳ năm ngoái, chiếm hơn hai phần ba tổng số đăng ký mới trong tháng đó.



Số lượng xe hơi mới đăng ký tại EU trong tháng 4 năm 2026 (theo loại động cơ): xe chạy xăng (22,5%), xe hybrid điện (36,9%), xe chạy dầu diesel (7,6%), xe điện thuần túy (20,6%) và xe hybrid điện cắm sạc (9,8%). ( Biểu đồ của Euronews )

Mặc dù Tesla tại Mỹ đã đạt được tháng phục hồi doanh số thứ ba liên tiếp, với số lượng đăng ký xe mới trong tháng 4 tăng lên 10.654 chiếc, tăng 46,5% so với cùng kỳ năm ngoái, nhưng vẫn tụt hậu so với BYD, hãng có số lượng đăng ký tăng vọt 114,5% lên 27.008 chiếc trong tháng đó. Trong bốn tháng đầu năm nay, số lượng đăng ký xe mới của BYD tại EU đã tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái, với mức tăng 152,9%, vượt quá 71.850 chiếc.

Một nhà sản xuất ô tô Trung Quốc khác, Chery, cũng chứng kiến ​​sự tăng trưởng nhanh chóng trong tháng 4, với số lượng đăng ký tăng khoảng 322% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong bốn tháng đầu năm, tổng số lượng đăng ký của ba thương hiệu của hãng (Oumengda, Jetour Traveler và Jetour) đã tăng 267,1% so với cùng kỳ năm ngoái, vượt quá 48.350 xe. Trong khi đó, Leapmotor, được phân phối thông qua liên doanh với Tập đoàn Stellarides, chứng kiến ​​doanh số bán hàng tăng vọt 558,8% trong bốn tháng, vượt quá 28.700 xe.

Tập đoàn SAIC Motor, chủ sở hữu thương hiệu MG, hiện là nhà sản xuất ô tô Trung Quốc có doanh số bán hàng cao nhất tại thị trường EU. Doanh số đăng ký xe của hãng trong bốn tháng qua đã tăng 10,4% so với cùng kỳ năm ngoái, vượt quá 77.000 xe.

Từ tháng 1 đến tháng 4 năm nay, xe hơi thương hiệu Trung Quốc chiếm khoảng 6% tổng số lượng xe mới đăng ký tại EU, so với chỉ 3,2% trong cùng kỳ năm ngoái. Trong cùng kỳ, tại thị trường châu Âu rộng lớn hơn, bao gồm cả Anh và các quốc gia thành viên EFTA, các thương hiệu Trung Quốc chiếm khoảng 7,3% tổng thị phần, tăng đáng kể so với 3,7% trong cùng kỳ năm ngoái.

Ông Russo nói với BBC rằng trọng tâm của ngành công nghiệp ô tô toàn cầu đã dịch chuyển khi sản xuất xe hơi, công nghệ pin và phát triển phần mềm tiếp tục tập trung tại Trung Quốc.

Ông tin rằng "các công ty sẵn sàng hợp tác với các công ty Trung Quốc vẫn có thể nắm bắt được các cơ hội phát triển."

Chuyên gia tư vấn James Pearson cũng khẳng định rằng các rào cản thuế quan của phương Tây không thể ngăn chặn đà tăng trưởng này, "Ngay cả khi các thương hiệu Trung Quốc bị loại khỏi một thị trường, họ vẫn sẽ mở ra những thị trường mới."

https://www.bbc.com/reel/video/p0nhs2vy/watch

https://www.breakingviews.com/columns/breaking-view/tech-steals-stage-beijing-auto-show-2026-04-27/

https://www.theguardian.com/technology/2026/apr/24/china-chases-driverless-dream-beijing-car-show-ai

https://www.reuters.com/commentary/breakingviews/tech-steals-stage-beijing-auto-show-2026-04-27/

https://www.beijingautoshow.com/