Hậu quả của cuộc chiến tại Iran tới quan hệ Mỹ-Israel và nội bộ nước Mỹ
Sau khi cùng nhau tấn công Iran, mâu thuẫn nội bộ Mỹ-Israel lộ rõ: Mục tiêu quân sự không thống nhất. Đến nay hôm cuộc chiến tranh Mỹ-Israel với Iran đã diễn ra được 5 ngày, dường như liên quân Mỹ-Israel đang gặp nhiều khó khăn. Liên quân này bung hết sức mạnh nhằm hủy diệt Iran càng nhanh càng tốt, trong khi năng lực chống chịu và phản công của Iran không hề kém, thậm chí Iran còn những vũ khí tối tân hơn chưa đem ra sử dụng. Người Iran dường như không biết sợ. Họ bắn phá, đáp trả khắp nơi.
Nhiều bình luận cho rằng cả hai ông D. Trump và Netanyahu đều đang suy giảm uy tín trong nước nghiêm trọng, thậm chí cả hai đang đối mặt với nhiều vụ kiện. Do đó họ phải phát động chiến tranh với nước ngoài để lấy lại uy tín và hy vọng thoát được các vụ truy tố, nhất là Netanyahu.
Vì thế dư luận cũng cho rằng D. Trump bị Netanyahu và các tập đoàn tài phiệt Do Thái làm mờ mắt, nên mới theo đuôi Netanyahu tấn công Iran. Chi phí cho cuộc chiến này rất lớn, đang làm cạn kiệt rất nhanh tiềm lực quốc phòng của chính nước Mỹ. D. Trump đã phải họp khẩn cấp với những nhà sản xuất vũ khí lớn của Mỹ để yêu cầu đẩy nhanh tiến độ sản xuất.
Cuộc chiến này sẽ không chỉ làm tổn hại nghiêm trọng đến sức mạnh kinh tế và quân sự của Mỹ mà có thể còn phá vỡ chiến lược toàn cầu của nước này. Qua cuộc chiến, Israel và các tập đoàn Do Thái càng tăng cường vị thế của mình đối với các chính trị gia Mỹ, qua đó càng kiểm soát được nền chính trị Mỹ.
Có thể nói Trump đã bị lừa và rơi vào hố mà Netanyahu đào cho ông ta. Cuộc chiến càng kéo dài, uy tín của Trump càng lao dốc thảm hại. Đảng Cộng hòa sẽ bị đánh bại trong cuộc bầu cử Quốc hội tháng 11 tới, sau đó có khả năng D. Trump sẽ bị Quốc hội mới luận tội. D. Trump có thể sẽ là minh chứng cho câu châm ngôn: "Lên một con tàu cướp biển rất dễ dàng, nhưng để thoát khỏi nó và trở về bờ được thì vô cùng khó khăn".
Không biết đã chót theo Netanyahu tấn công Iran và gây thù chuốc oán kinh hoàng với thế giới Ả rập, thì D. Trump làm sao rút ra được đây ?
Dưới đây là những thông tin mình tổng hợp trên mạng ngày hôm nay.
Cuộc chiến này sẽ không chỉ làm tổn hại nghiêm trọng đến sức mạnh kinh tế và quân sự của Mỹ mà có thể còn phá vỡ chiến lược toàn cầu của nước này. Qua cuộc chiến, Israel và các tập đoàn Do Thái càng tăng cường vị thế của mình đối với các chính trị gia Mỹ, qua đó càng kiểm soát được nền chính trị Mỹ.
Có thể nói Trump đã bị lừa và rơi vào hố mà Netanyahu đào cho ông ta. Cuộc chiến càng kéo dài, uy tín của Trump càng lao dốc thảm hại. Đảng Cộng hòa sẽ bị đánh bại trong cuộc bầu cử Quốc hội tháng 11 tới, sau đó có khả năng D. Trump sẽ bị Quốc hội mới luận tội. D. Trump có thể sẽ là minh chứng cho câu châm ngôn: "Lên một con tàu cướp biển rất dễ dàng, nhưng để thoát khỏi nó và trở về bờ được thì vô cùng khó khăn".
Không biết đã chót theo Netanyahu tấn công Iran và gây thù chuốc oán kinh hoàng với thế giới Ả rập, thì D. Trump làm sao rút ra được đây ?
Dưới đây là những thông tin mình tổng hợp trên mạng ngày hôm nay.
Trong thời gian dài, Thủ tướng Israel Netanyahu đã xây dựng chiến lược ngoại giao của mình dựa trên hai trụ cột lớn: duy trì mối quan hệ đồng minh không thể phá vỡ với Hoa Kỳ, và tiến hành cuộc đấu tranh ngoại giao kết hợp với bí mật không ngừng với Iran. Cùng với việc Israel và Hoa Kỳ mới đây cùng nhau phát động cuộc tấn công nhằm vào Iran, hai mục tiêu lớn này dường như đều đang dần trở thành hiện thực.
Tuy nhiên, ngày 4/3, hãng tin Reuters của Anh chỉ ra rằng, nếu các hoạt động quân sự do Mỹ-Israel cùng nhau tiến hành kéo dài vài tuần hoặc thậm chí lâu hơn nữa, mối quan hệ đồng minh "nhịp nhàng đồng bộ" giữa Netanyahu và Tổng thống Mỹ Trump có thể sẽ phải đối mặt với thử thách, bởi mục tiêu quân sự mà họ hướng ra bên ngoài đã trở nên khác biệt, và trong vài tuần tới vẫn có thể xuất hiện những điều chỉnh.
Đài truyền hình công cộng Hoa Kỳ (PBS) ngày 3 cũng cho biết, việc thuyết phục Trump tham chiến là một thắng lợi lớn đối với Netanyahu, làm nổi bật mối quan hệ chặt chẽ giữa hai nhà lãnh đạo. Tuy nhiên, nếu chiến sự kéo dài, mối quan hệ đồng minh Mỹ-Israel có thể sẽ lại một lần nữa chịu thử thách, "Netanyahu đã đặt cược một ván bài lớn, điều này có thể khiến quan hệ Mỹ-Israel phải gánh chịu áp lực từ một cuộc chiến tranh có hậu quả sâu rộng".
Cách phát biểu của Mỹ và Israel không thống nhất
Reuters đề cập rằng, vào thời điểm ban đầu của cuộc tấn công, cả Trump và Netanyahu đều tuyên bố rằng việc thay đổi chế độ Iran là mục tiêu hành động của họ. Tuy nhiên, khi phát biểu tại Nhà Trắng ngày 2/3, cách phát biểu của Trump đã có sự thay đổi tinh tế: ông không liệt kê "lật đổ chính phủ Iran" là nhiệm vụ hàng đầu, mà ngược lại tuyên bố mục tiêu của phía Mỹ là tiêu diệt lực lượng tên lửa và hải quân của Iran, đồng thời ngăn chặn nước này sở hữu vũ khí hạt nhân.
Cùng ngày, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Hegseth cũng nhấn mạnh trong buổi họp báo rằng, chiến dịch lần này không phải là cái gọi là "cuộc chiến thay đổi chế độ", "Nhiệm vụ của chúng tôi là chuẩn bị sẵn sàng, còn Iran có thể lựa chọn có đàm phán về năng lực hạt nhân của họ hay không".
Ngược lại, cách phát biểu của Netanyahu trực tiếp hơn. Ngày 2/3, ông vẫn kích động người dân Iran xuống đường lật đổ chế độ. Netanyahu nói với kênh tin tức Fox News của Mỹ: "Chúng tôi trước hết sẽ tạo ra các điều kiện để người dân Iran nắm giữ vận mệnh của chính mình."
Một quan chức Mỹ am hiểu mục tiêu chiến lược của Nhà Trắng tiết lộ, mục tiêu hành động quân sự của Mỹ và Israel không hoàn toàn giống nhau, "thay đổi chế độ là một trong những mục tiêu của họ (Israel)".
Nhiều hãng truyền thông nước ngoài trước đó đã đưa tin, chính Netanyahu trong giai đoạn lên kế hoạch cho chiến dịch lần này đã thành công thuyết phục Trump, khiến ông tin rằng hiện tại là "thời cơ cuối cùng" để ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và tiêu diệt năng lực tên lửa đạn đạo của nước này.
Trước đó, Netanyahu đã nhiều lần xảy ra ma sát với các đời lãnh đạo Mỹ. Ông từng công khai chỉ trích chính quyền Obama đạt được thỏa thuận hạt nhân với Iran; trong thời kỳ Biden cầm quyền, quan hệ Mỹ-Israel cũng nảy sinh bất đồng do xung đột Israel-Palestine, phía Mỹ từng có thời điểm tạm giữ một phần viện trợ quân sự cho Israel.
Sau khi Trump tái đắc cử và trở lại Nhà Trắng năm 2025, Netanyahu đã gặp ông 7 lần, và trong các cuộc điện đàm đã nhiều lần thúc giục Trump chuyển trọng tâm chú ý từ chiến sự Gaza sang chương trình tên lửa và hạt nhân của Iran. Một quan chức Mỹ am hiểu nội dung đối thoại giữa hai bên cho biết, Netanyahu đã mô tả chế độ Iran là "kẻ thù chung" của Mỹ và Israel.
Theo truyền thông Anh đưa tin, mặc dù Trump đã nhiều lần phái đặc sứ tới Geneva để đàm phán với Iran về vấn đề hạt nhân, nhưng trong nhiều tháng qua, hai nước Mỹ-Israel vẫn đang chuẩn bị cho hành động quân sự. Một quan chức Israel tiết lộ, thời điểm hành động đã được xác định từ vài tuần trước.
Ngày 11/2 năm nay, Netanyahu bất ngờ thăm Nhà Trắng, có cuộc hội đàm kín 3 tiếng đồng hồ với Trump. Ngày hôm sau, tàu sân bay lớn nhất của quân đội Mỹ "Gerald R. Ford" rời vùng biển Caribbean, tiến về Địa Trung Hải.
Ngày 2/3, Netanyahu nói với kênh Fox News: "Tôi luôn cố gắng thuyết phục các chính quyền Mỹ trước đây hành động kiên quyết, và Tổng thống Trump đã làm được điều đó."
Tuy nhiên, ngày 3, Trump tại Nhà Trắng đã bác bỏ luận điệu cho rằng Israel "kéo Mỹ vào chiến tranh". Ông nói với các phóng viên: "Xét từ tiến triển đàm phán, tôi cho rằng lẽ ra họ có thể đã phát động tấn công trước, tôi không muốn chuyện như vậy xảy ra. Nếu nói ai ép ai, có lẽ chính tôi đã ép Israel một chút."
"Công chúng Mỹ sẽ cho rằng, cái đ..u...ôi Israel đang kí...ch độ.....ng co.... n ch ... ó M..ỹ"
Các quan chức Israel thừa nhận rằng, thời điểm kết thúc chiến tranh, quyền quyết định cuối cùng nằm trong tay Trump. Và thực tế chính trị trong nước Mỹ có thể khiến thái độ của Trump trở nên thận trọng hơn.
Daniel Shapiro, từng đảm nhiệm Đại sứ Mỹ tại Israel dưới thời chính quyền Obama, hiện là Nghiên cứu viên Xuất sắc tại Hội đồng Đại Tây Dương, phân tích rằng Trump có thể sẽ tìm cách "xuống xe sớm". "Nếu Trump cho rằng hành động đã đạt được mục tiêu, mà Netanyahu vẫn chưa muốn kết thúc, ông ấy có lẽ vẫn sẽ lựa chọn chấm dứt chiến tranh."
Trong những năm gần đây, môi trường dư luận Mỹ đã có sự thay đổi, quan điểm tiêu cực của công chúng Mỹ đối với chính phủ Israel liên tục gia tăng. Một cuộc thăm dò dư luận tháng 10 năm ngoái của Trung tâm Nghiên cứu Pew cho thấy, 59% người Mỹ có cái nhìn tiêu cực về chính phủ Israel, cao hơn mức 51% của một năm trước đó. Cuộc khảo sát mới nhất của công ty Gallup Mỹ cũng phát hiện, xu hướng đồng cảm của người dân Mỹ trong vấn đề Trung Đông đã chuyển dịch đáng kể về phía người Palestine.
PBS cho biết, sự thay đổi tâm trạng này chủ yếu đến từ phe Dân chủ, nhưng một số người Cộng hòa, thậm chí cả những người ủng hộ Trump, cũng đã bày tỏ sự bất mãn mạnh mẽ hơn đối với việc Mỹ liên tục hỗ trợ ngoại giao và tài chính cho Israel trong hai năm rưỡi qua. Trong giai đoạn này, Israel vì xung đột Israel-Palestine bắt đầu từ năm 2023 mà rơi vào cuộc chiến nhiều mặt trận, những hình ảnh thảm khốc tại dải Gaza đã làm trầm trọng thêm sự cô lập của Israel trên trường quốc tế.
Cuộc thăm dò mới nhất của tập đoàn Ipsos và Reuters cho thấy, chỉ 1/4 người Mỹ ủng hộ việc phát động đòn tấn công nhằm vào Iran. Ngày 3, các bang then chốt như Texas và North Carolina đã khởi động bỏ phiếu sơ bộ cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, tình hình bầu cử tại các bang này có thể quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cầm quyền tiếp theo của Trump.
Bài báo chỉ ra rằng, vài ngày kể từ khi Mỹ-Israel phát động tấn công, xung đột đã gây ra phản ứng dây chuyền, và có thể lan tỏa tới chính nước Mỹ. Đã có ít nhất 6 binh sĩ Mỹ thiệt mạng. Các chuyến bay trong khu vực bị gián đoạn quy mô lớn, hàng trăm nghìn hành khách mắc kẹt. Giá dầu tăng vọt, đồng nghĩa với việc tài xế Mỹ có thể phải đối mặt với giá xăng dầu cao hơn, đồng thời giá cả các mặt hàng khác cũng có thể tăng, trong khi người dân vốn đã chịu khổ sở vì chi phí sinh hoạt tăng cao.
Truyền thông Mỹ thẳng thắn chỉ ra, hướng đi và mục tiêu của cuộc chiến vẫn còn nhiều bất định, hiện vẫn chưa rõ liệu chỉ dựa vào không kích có thể đạt được việc thay đổi chế độ Iran hay không, ai sẽ là người thay thế trong tương lai, Israel hoặc Mỹ sẽ đóng vai trò gì, mỗi ngày đều có thể xuất hiện những điểm rủi ro mới.
Nhà bình luận Nadav Eyal của tờ Yedioth Ahronoth (Israel) viết: "Nếu tình hình xấu đi nghiêm trọng, nhiều người sẽ chỉ trích Israel. Dù thế nào đi nữa, Israel cũng không thể gánh chịu được cái giá của việc mất đi sự ủng hộ của công chúng Mỹ. Điều này quan trọng hơn bất kỳ việc đánh trúng một cơ sở quân sự nào của Iran."
Ofer Shelah, nghiên cứu viên tại Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel, cho biết, một bộ phận khá lớn công chúng Mỹ sẽ cho rằng, đây là "cá... i đu..........ôi Israel đang kí.... ch độ... ng co... n c..... hó Mỹ", cho rằng Israel đã kéo Mỹ vào một cuộc chiến Trung Đông vốn không thuộc về Mỹ và Mỹ không cần phải vội vã làm điều đó. Ông nói, nếu từ đó dẫn đến sự sụt giảm ủng hộ của công chúng, "sẽ cực kỳ bất lợi cho Israel trong trung và dài hạn".
"Ván cược của Netanyahu chứa đầy rủi ro"
Tháng 10 năm nay, Israel sẽ tổ chức bầu cử Quốc hội. Reuters phân tích chỉ ra rằng, đối với Netanyahu, việc phát động cuộc chiến này là cơ hội để ông củng cố di sản chính trị trước thềm bầu cử. Liên minh cực hữu do ông lãnh đạo đang tồn tại những rạn nứt, bản thân ông đang đối mặt với phiên tòa xét xử tham nhũng, đồng thời xã hội Israel vẫn đang chịu tác động từ cuộc chiến nhiều mặt trận bùng nổ từ năm 2023.
Udi Sommer, học giả chính trị tại Đại học Tel Aviv, cho biết, mặc dù nhiều cuộc thăm dò cho thấy Netanyahu có thể thất bại trong cuộc bầu cử tháng 10, nhưng nếu thương vong và chi phí kinh tế của Israel duy trì ở mức thấp, ông vẫn có cơ hội chiến thắng.
"Nếu hành động tương đối nhanh chóng đạt được thành công, điều này sẽ giúp ông xây dựng được hình ảnh 'người bảo vệ đất nước', và làm nổi bật mối quan hệ đặc biệt mà ông thiết lập với chính quyền Washington." Sommer nói.
Tuy nhiên, Amotz Asa-El, nhà phân tích chính trị tại Viện Shalom Hartman Jerusalem, cho rằng, ngay cả khi Israel đạt được mục tiêu quân sự tại Iran, cũng khó có thể làm dịu cơn thịnh nộ của nhiều cử tri, bao gồm một bộ phận trong nhóm ủng hộ cốt lõi cánh hữu của Netanyahu.
"Những sự kiện trong 3 năm qua đối với các phiếu bầu dao động là quá chấn thương, quá kịch liệt và quá đáng ghê tởm, tôi cho rằng bất kỳ 'chiến thắng' nào của Israel tại Iran cũng khó có thể bù đắp được tất cả điều này." Ông nói.
Ngày 3, Viện nghiên cứu Chatham House viết bài phân tích chỉ ra rằng, Netanyahu đang đặt cược rằng việc phát động chiến tranh chống Iran sẽ nâng cao cơ hội sinh tồn chính trị của ông. Điều đáng lo ngại hơn là, ông cũng đang đánh cược bằng an ninh lâu dài và vị thế quốc tế của Israel. Để ván cược lớn này phát huy tác dụng, cần phải giảm thiểu thương vong xuống mức thấp nhất. Cho đến nay, Israel và Mỹ đều đang vận hành theo "kịch bản tốt nhất" này. Cũng chính vì vậy khả năng đưa bộ binh vào Iran được cho là rất thấp.
Bài viết cho rằng, Netanyahu còn đặt cược sự ủng hộ của Trump sẽ kéo dài cho đến khi chương trình hạt nhân và mối đe dọa quân sự của Iran bị loại bỏ hoàn toàn, và việc thay đổi chế độ Iran hiện hành được thực hiện, nhưng bản thân điều này cũng chứa đầy rủi ro. Trump có thể tuyên bố "chiến thắng" trong tình huống vừa không có giải pháp quân sự, vừa không có giải pháp chính trị hậu chiến.
Ngoài ra, nếu cuộc chiến này thất bại, dẫn đến cái giá phải trả cho Đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ, trách nhiệm rất có thể sẽ bị quy cho Israel, từ đó gây ảnh hưởng lâu dài đến quan hệ đồng minh giữa hai nước. Hiện tại, nội bộ Đảng Dân chủ Mỹ đã và đang ngày càng nghi ngờ về việc liệu Mỹ có nên tiếp tục gắn bó sâu sắc với Israel trong chính sách khu vực hay không.
Tuy nhiên, ngày 4/3, hãng tin Reuters của Anh chỉ ra rằng, nếu các hoạt động quân sự do Mỹ-Israel cùng nhau tiến hành kéo dài vài tuần hoặc thậm chí lâu hơn nữa, mối quan hệ đồng minh "nhịp nhàng đồng bộ" giữa Netanyahu và Tổng thống Mỹ Trump có thể sẽ phải đối mặt với thử thách, bởi mục tiêu quân sự mà họ hướng ra bên ngoài đã trở nên khác biệt, và trong vài tuần tới vẫn có thể xuất hiện những điều chỉnh.
Đài truyền hình công cộng Hoa Kỳ (PBS) ngày 3 cũng cho biết, việc thuyết phục Trump tham chiến là một thắng lợi lớn đối với Netanyahu, làm nổi bật mối quan hệ chặt chẽ giữa hai nhà lãnh đạo. Tuy nhiên, nếu chiến sự kéo dài, mối quan hệ đồng minh Mỹ-Israel có thể sẽ lại một lần nữa chịu thử thách, "Netanyahu đã đặt cược một ván bài lớn, điều này có thể khiến quan hệ Mỹ-Israel phải gánh chịu áp lực từ một cuộc chiến tranh có hậu quả sâu rộng".
Cách phát biểu của Mỹ và Israel không thống nhất
Reuters đề cập rằng, vào thời điểm ban đầu của cuộc tấn công, cả Trump và Netanyahu đều tuyên bố rằng việc thay đổi chế độ Iran là mục tiêu hành động của họ. Tuy nhiên, khi phát biểu tại Nhà Trắng ngày 2/3, cách phát biểu của Trump đã có sự thay đổi tinh tế: ông không liệt kê "lật đổ chính phủ Iran" là nhiệm vụ hàng đầu, mà ngược lại tuyên bố mục tiêu của phía Mỹ là tiêu diệt lực lượng tên lửa và hải quân của Iran, đồng thời ngăn chặn nước này sở hữu vũ khí hạt nhân.
Cùng ngày, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Hegseth cũng nhấn mạnh trong buổi họp báo rằng, chiến dịch lần này không phải là cái gọi là "cuộc chiến thay đổi chế độ", "Nhiệm vụ của chúng tôi là chuẩn bị sẵn sàng, còn Iran có thể lựa chọn có đàm phán về năng lực hạt nhân của họ hay không".
Ngược lại, cách phát biểu của Netanyahu trực tiếp hơn. Ngày 2/3, ông vẫn kích động người dân Iran xuống đường lật đổ chế độ. Netanyahu nói với kênh tin tức Fox News của Mỹ: "Chúng tôi trước hết sẽ tạo ra các điều kiện để người dân Iran nắm giữ vận mệnh của chính mình."
Một quan chức Mỹ am hiểu mục tiêu chiến lược của Nhà Trắng tiết lộ, mục tiêu hành động quân sự của Mỹ và Israel không hoàn toàn giống nhau, "thay đổi chế độ là một trong những mục tiêu của họ (Israel)".
Nhiều hãng truyền thông nước ngoài trước đó đã đưa tin, chính Netanyahu trong giai đoạn lên kế hoạch cho chiến dịch lần này đã thành công thuyết phục Trump, khiến ông tin rằng hiện tại là "thời cơ cuối cùng" để ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và tiêu diệt năng lực tên lửa đạn đạo của nước này.
Trước đó, Netanyahu đã nhiều lần xảy ra ma sát với các đời lãnh đạo Mỹ. Ông từng công khai chỉ trích chính quyền Obama đạt được thỏa thuận hạt nhân với Iran; trong thời kỳ Biden cầm quyền, quan hệ Mỹ-Israel cũng nảy sinh bất đồng do xung đột Israel-Palestine, phía Mỹ từng có thời điểm tạm giữ một phần viện trợ quân sự cho Israel.
Sau khi Trump tái đắc cử và trở lại Nhà Trắng năm 2025, Netanyahu đã gặp ông 7 lần, và trong các cuộc điện đàm đã nhiều lần thúc giục Trump chuyển trọng tâm chú ý từ chiến sự Gaza sang chương trình tên lửa và hạt nhân của Iran. Một quan chức Mỹ am hiểu nội dung đối thoại giữa hai bên cho biết, Netanyahu đã mô tả chế độ Iran là "kẻ thù chung" của Mỹ và Israel.
Theo truyền thông Anh đưa tin, mặc dù Trump đã nhiều lần phái đặc sứ tới Geneva để đàm phán với Iran về vấn đề hạt nhân, nhưng trong nhiều tháng qua, hai nước Mỹ-Israel vẫn đang chuẩn bị cho hành động quân sự. Một quan chức Israel tiết lộ, thời điểm hành động đã được xác định từ vài tuần trước.
Ngày 11/2 năm nay, Netanyahu bất ngờ thăm Nhà Trắng, có cuộc hội đàm kín 3 tiếng đồng hồ với Trump. Ngày hôm sau, tàu sân bay lớn nhất của quân đội Mỹ "Gerald R. Ford" rời vùng biển Caribbean, tiến về Địa Trung Hải.
Ngày 2/3, Netanyahu nói với kênh Fox News: "Tôi luôn cố gắng thuyết phục các chính quyền Mỹ trước đây hành động kiên quyết, và Tổng thống Trump đã làm được điều đó."
Tuy nhiên, ngày 3, Trump tại Nhà Trắng đã bác bỏ luận điệu cho rằng Israel "kéo Mỹ vào chiến tranh". Ông nói với các phóng viên: "Xét từ tiến triển đàm phán, tôi cho rằng lẽ ra họ có thể đã phát động tấn công trước, tôi không muốn chuyện như vậy xảy ra. Nếu nói ai ép ai, có lẽ chính tôi đã ép Israel một chút."
"Công chúng Mỹ sẽ cho rằng, cái đ..u...ôi Israel đang kí...ch độ.....ng co.... n ch ... ó M..ỹ"
Các quan chức Israel thừa nhận rằng, thời điểm kết thúc chiến tranh, quyền quyết định cuối cùng nằm trong tay Trump. Và thực tế chính trị trong nước Mỹ có thể khiến thái độ của Trump trở nên thận trọng hơn.
Daniel Shapiro, từng đảm nhiệm Đại sứ Mỹ tại Israel dưới thời chính quyền Obama, hiện là Nghiên cứu viên Xuất sắc tại Hội đồng Đại Tây Dương, phân tích rằng Trump có thể sẽ tìm cách "xuống xe sớm". "Nếu Trump cho rằng hành động đã đạt được mục tiêu, mà Netanyahu vẫn chưa muốn kết thúc, ông ấy có lẽ vẫn sẽ lựa chọn chấm dứt chiến tranh."
Trong những năm gần đây, môi trường dư luận Mỹ đã có sự thay đổi, quan điểm tiêu cực của công chúng Mỹ đối với chính phủ Israel liên tục gia tăng. Một cuộc thăm dò dư luận tháng 10 năm ngoái của Trung tâm Nghiên cứu Pew cho thấy, 59% người Mỹ có cái nhìn tiêu cực về chính phủ Israel, cao hơn mức 51% của một năm trước đó. Cuộc khảo sát mới nhất của công ty Gallup Mỹ cũng phát hiện, xu hướng đồng cảm của người dân Mỹ trong vấn đề Trung Đông đã chuyển dịch đáng kể về phía người Palestine.
PBS cho biết, sự thay đổi tâm trạng này chủ yếu đến từ phe Dân chủ, nhưng một số người Cộng hòa, thậm chí cả những người ủng hộ Trump, cũng đã bày tỏ sự bất mãn mạnh mẽ hơn đối với việc Mỹ liên tục hỗ trợ ngoại giao và tài chính cho Israel trong hai năm rưỡi qua. Trong giai đoạn này, Israel vì xung đột Israel-Palestine bắt đầu từ năm 2023 mà rơi vào cuộc chiến nhiều mặt trận, những hình ảnh thảm khốc tại dải Gaza đã làm trầm trọng thêm sự cô lập của Israel trên trường quốc tế.
Cuộc thăm dò mới nhất của tập đoàn Ipsos và Reuters cho thấy, chỉ 1/4 người Mỹ ủng hộ việc phát động đòn tấn công nhằm vào Iran. Ngày 3, các bang then chốt như Texas và North Carolina đã khởi động bỏ phiếu sơ bộ cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, tình hình bầu cử tại các bang này có thể quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cầm quyền tiếp theo của Trump.
Bài báo chỉ ra rằng, vài ngày kể từ khi Mỹ-Israel phát động tấn công, xung đột đã gây ra phản ứng dây chuyền, và có thể lan tỏa tới chính nước Mỹ. Đã có ít nhất 6 binh sĩ Mỹ thiệt mạng. Các chuyến bay trong khu vực bị gián đoạn quy mô lớn, hàng trăm nghìn hành khách mắc kẹt. Giá dầu tăng vọt, đồng nghĩa với việc tài xế Mỹ có thể phải đối mặt với giá xăng dầu cao hơn, đồng thời giá cả các mặt hàng khác cũng có thể tăng, trong khi người dân vốn đã chịu khổ sở vì chi phí sinh hoạt tăng cao.
Truyền thông Mỹ thẳng thắn chỉ ra, hướng đi và mục tiêu của cuộc chiến vẫn còn nhiều bất định, hiện vẫn chưa rõ liệu chỉ dựa vào không kích có thể đạt được việc thay đổi chế độ Iran hay không, ai sẽ là người thay thế trong tương lai, Israel hoặc Mỹ sẽ đóng vai trò gì, mỗi ngày đều có thể xuất hiện những điểm rủi ro mới.
Nhà bình luận Nadav Eyal của tờ Yedioth Ahronoth (Israel) viết: "Nếu tình hình xấu đi nghiêm trọng, nhiều người sẽ chỉ trích Israel. Dù thế nào đi nữa, Israel cũng không thể gánh chịu được cái giá của việc mất đi sự ủng hộ của công chúng Mỹ. Điều này quan trọng hơn bất kỳ việc đánh trúng một cơ sở quân sự nào của Iran."
Ofer Shelah, nghiên cứu viên tại Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel, cho biết, một bộ phận khá lớn công chúng Mỹ sẽ cho rằng, đây là "cá... i đu..........ôi Israel đang kí.... ch độ... ng co... n c..... hó Mỹ", cho rằng Israel đã kéo Mỹ vào một cuộc chiến Trung Đông vốn không thuộc về Mỹ và Mỹ không cần phải vội vã làm điều đó. Ông nói, nếu từ đó dẫn đến sự sụt giảm ủng hộ của công chúng, "sẽ cực kỳ bất lợi cho Israel trong trung và dài hạn".
"Ván cược của Netanyahu chứa đầy rủi ro"
Tháng 10 năm nay, Israel sẽ tổ chức bầu cử Quốc hội. Reuters phân tích chỉ ra rằng, đối với Netanyahu, việc phát động cuộc chiến này là cơ hội để ông củng cố di sản chính trị trước thềm bầu cử. Liên minh cực hữu do ông lãnh đạo đang tồn tại những rạn nứt, bản thân ông đang đối mặt với phiên tòa xét xử tham nhũng, đồng thời xã hội Israel vẫn đang chịu tác động từ cuộc chiến nhiều mặt trận bùng nổ từ năm 2023.
Udi Sommer, học giả chính trị tại Đại học Tel Aviv, cho biết, mặc dù nhiều cuộc thăm dò cho thấy Netanyahu có thể thất bại trong cuộc bầu cử tháng 10, nhưng nếu thương vong và chi phí kinh tế của Israel duy trì ở mức thấp, ông vẫn có cơ hội chiến thắng.
"Nếu hành động tương đối nhanh chóng đạt được thành công, điều này sẽ giúp ông xây dựng được hình ảnh 'người bảo vệ đất nước', và làm nổi bật mối quan hệ đặc biệt mà ông thiết lập với chính quyền Washington." Sommer nói.
Tuy nhiên, Amotz Asa-El, nhà phân tích chính trị tại Viện Shalom Hartman Jerusalem, cho rằng, ngay cả khi Israel đạt được mục tiêu quân sự tại Iran, cũng khó có thể làm dịu cơn thịnh nộ của nhiều cử tri, bao gồm một bộ phận trong nhóm ủng hộ cốt lõi cánh hữu của Netanyahu.
"Những sự kiện trong 3 năm qua đối với các phiếu bầu dao động là quá chấn thương, quá kịch liệt và quá đáng ghê tởm, tôi cho rằng bất kỳ 'chiến thắng' nào của Israel tại Iran cũng khó có thể bù đắp được tất cả điều này." Ông nói.
Ngày 3, Viện nghiên cứu Chatham House viết bài phân tích chỉ ra rằng, Netanyahu đang đặt cược rằng việc phát động chiến tranh chống Iran sẽ nâng cao cơ hội sinh tồn chính trị của ông. Điều đáng lo ngại hơn là, ông cũng đang đánh cược bằng an ninh lâu dài và vị thế quốc tế của Israel. Để ván cược lớn này phát huy tác dụng, cần phải giảm thiểu thương vong xuống mức thấp nhất. Cho đến nay, Israel và Mỹ đều đang vận hành theo "kịch bản tốt nhất" này. Cũng chính vì vậy khả năng đưa bộ binh vào Iran được cho là rất thấp.
Bài viết cho rằng, Netanyahu còn đặt cược sự ủng hộ của Trump sẽ kéo dài cho đến khi chương trình hạt nhân và mối đe dọa quân sự của Iran bị loại bỏ hoàn toàn, và việc thay đổi chế độ Iran hiện hành được thực hiện, nhưng bản thân điều này cũng chứa đầy rủi ro. Trump có thể tuyên bố "chiến thắng" trong tình huống vừa không có giải pháp quân sự, vừa không có giải pháp chính trị hậu chiến.
Ngoài ra, nếu cuộc chiến này thất bại, dẫn đến cái giá phải trả cho Đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ, trách nhiệm rất có thể sẽ bị quy cho Israel, từ đó gây ảnh hưởng lâu dài đến quan hệ đồng minh giữa hai nước. Hiện tại, nội bộ Đảng Dân chủ Mỹ đã và đang ngày càng nghi ngờ về việc liệu Mỹ có nên tiếp tục gắn bó sâu sắc với Israel trong chính sách khu vực hay không.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét