Thứ Hai, 17 tháng 8, 2026

Iran đang tìm cách buộc Mỹ phải trả giá đắt hơn nữa

Iran đang tìm cách buộc Mỹ phải trả giá đắt hơn nữa, liệu Mỹ có dám dùng vũ khí hạt nhân ?
Tình hình trong nước phức tạp quá, đủ thứ mâu thuẫn giữa người dân và chính quyền, từ mở rộng đường xá, xây nhà cao tầng tràn lan trong nội đô, thu hồi nhà đất và bố trí tái định cư..., tới những cách phản ứng rất thông minh của Gen Z trong vụ N.S.C, nên tôi xem tin thế giới vậy.
Một trong những sự kiện quốc tế đáng chú ý nhất hiện nay là bản ghi nhớ tạm thời về thỏa thuận được Mỹ và Iran ký vào giữa tháng 6 đã hết hạn vào ngày 17-8, trong khi cuộc đàm phán giữa hai bên cho đến nay vẫn lâm vào bế tắc. Trong 60 ngày ấy, hai bên không những không xây dựng được lòng tin mà còn tiếp tục leo thang quân sự. Vì vậy, cái gọi là “đàm phán” có nguy cơ trở thành một khoảng nghỉ chiến thuật để cả hai bên chuẩn bị cho vòng đối đầu tiếp theo.

Tờ Wall Street Journal của Mỹ đưa tin ngày 16-8 các bản ghi liên lạc bị chặn thu cùng những thông tin tình báo khác cho thấy giới lãnh đạo phe cứng rắn ở Iran đang tiến hành điều chỉnh chiến lược, nhằm khiến Mỹ và các đồng minh khu vực của Mỹ phải trả giá đắt hơn.

Theo bài báo, sau khi ký bản ghi nhớ với Iran vào tháng 6, các quan chức chính quyền Trump đã đi khắp nơi vận động sự ủng hộ cho một thỏa thuận. Họ hy vọng thỏa thuận này có thể thúc đẩy việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz và bắt đầu làm dịu cuộc chiến.

Tuy nhiên, các quan chức Iran và Arab tiết lộ rằng các nhà lãnh đạo phe cứng rắn Iran lại vạch ra một kế hoạch hoàn toàn khác. Theo cách nhìn của họ, thỏa thuận nói trên có thể chỉ là kế hoãn binh của Mỹ và Israel, nhằm giảm bớt sức ép đối với kinh tế toàn cầu và tranh thủ thời gian để chuẩn bị cho những cuộc tấn công quy mô lớn hơn sau này.

Những người am hiểu tình hình cho biết các nhà lãnh đạo phe cứng rắn Iran không đặt hy vọng vào đàm phán, mà đã tận dụng hai tháng vừa qua để chuẩn bị cho một cuộc xung đột quy mô lớn hơn.

Những biện pháp chuẩn bị chiến tranh này bao gồm: tiếp tục tăng cường quyền kiểm soát của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo đối với quân đội chính quy; bổ nhiệm các cựu binh thuộc phe cứng rắn, từng trải qua chiến tranh Iran-Iraq và tham gia các chiến dịch trấn áp trong nước, vào những vị trí quan trọng; mở rộng các hoạt động phản gián trong nước; đẩy nhanh sản xuất tên lửa và máy bay không người lái.

Đồng thời, giới lãnh đạo Iran nhanh chóng giành thế chủ động bằng cách tấn công các tàu thuyền để siết chặt quyền kiểm soát đối với eo biển Hormuz, đồng thời mở rộng chiến trường sang Biển Đỏ; trước đó, Saudi Arabia vẫn sử dụng Biển Đỏ để né tránh sự phong tỏa Vịnh Ba Tư của Iran.

Theo những người am hiểu tình hình, các quan chức tình báo Arab đã có bằng chứng, trong đó có các bản ghi liên lạc giữa Iran với các lực lượng dân quân ở Yemen, Iraq và một số nước khác. Những bằng chứng này cho thấy bên trong giới lãnh đạo phe cứng rắn Iran đang tiến hành điều chỉnh chiến lược, chuẩn bị cho lực lượng của mình mở rộng chiến sự và khiến Mỹ phải trả giá đắt hơn.

Theo bài báo, mục tiêu hàng đầu của Tehran là gây cho đối phương những tổn thất đủ lớn, nhằm bảo đảm rằng những cuộc tấn công mà Iran phải hứng chịu trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày hồi năm ngoái cũng như trong cuộc xung đột kéo dài cho đến nay sẽ không lặp lại.

Wall Street Journal chỉ ra rằng những động thái chuẩn bị chiến tranh của Iran cho thấy Washington và Tehran đang có một khoảng cách nhận thức rất lớn về tình hình chiến sự hiện nay. Đồng thời, điều đó cũng cho thấy hai bên gần như hoàn toàn thiếu lòng tin lẫn nhau, và có thể khiến hai nước trong ngắn hạn không thể đạt được một thỏa thuận lâu dài để chấm dứt xung đột.

“Ngay trong nội bộ Iran cũng có một nhận thức phổ biến rằng cuộc chiến thực sự vẫn chưa bắt đầu,” ông Mohammad Hassan Santalash, một chuyên gia phân tích quốc phòng tại Tehran có quan hệ gần gũi với chính phủ Iran, nói. “Những gì chúng ta chứng kiến cho đến nay ngày càng được nhìn nhận như chiến thuật ‘cắt lát xúc xích’, tức là trước khi bùng nổ một cuộc đối đầu quy mô lớn hơn, hai bên sẽ thông qua việc leo thang xung đột có giới hạn và từng bước để làm suy yếu sức mạnh của đối phương.”

Những người gần gũi với các nhà đàm phán cấp cao của Iran cảnh báo rằng các cuộc đàm phán hòa bình có thể chỉ là một khoảng ngắt trước khi xung đột tiếp tục bùng phát. Tuần trước, Mehdi Mohammadi, cố vấn chiến lược của Chủ tịch Quốc hội kiêm trưởng đoàn đàm phán Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, mô tả tình trạng bế tắc hiện nay là “sự yên lặng trước cơn bão”.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội trước đó, Mohammadi cho biết một trong những yếu tố thúc đẩy xung đột tiếp diễn là một “kế hoạch trả thù, nợ máu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác”, nhằm trả thù cho Lãnh tụ Tối cao Khamenei, người đã thiệt mạng trong các cuộc không kích ở giai đoạn đầu của cuộc chiến.

“Dân tộc Iran và Trump vẫn còn rất nhiều món nợ cũ chưa thanh toán,” Mohammadi, cũng là thành viên đoàn đàm phán Iran, nói. “Iran đã chuẩn bị cho cuộc đối đầu lớn này.”

Ngày 17-6, phía Mỹ và Iran công bố toàn văn chính thức của bản ghi nhớ. Theo văn kiện này, Mỹ và Iran cam kết tiến hành đàm phán và đạt được thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày. Tuy nhiên, ngày 7 và 8-7, lấy lý do đáp trả các cuộc tấn công của Iran nhằm vào các tàu buôn đi qua eo biển Hormuz, quân đội Mỹ đã liên tiếp tiến hành các cuộc tấn công quân sự vào Iran trong hai ngày. Iran sau đó tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các cơ sở của Mỹ tại Bahrain, Kuwait, Qatar, Jordan và một số nước khác.

Ngày 8-7, khi tham dự Hội nghị thượng đỉnh NATO tại Thổ Nhĩ Kỳ, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng ông cho rằng bản ghi nhớ mà Mỹ và Iran đạt được “đã kết thúc”. Iran cũng nhiều lần tuyên bố bản ghi nhớ này đã mất hiệu lực.

Về mặt chiến lược. Iran hiểu rằng khó có thể thắng Mỹ trong một cuộc chiến đối đầu trực tiếp, nên mục tiêu hợp lý hơn là làm cho chiến tranh trở nên đắt đỏ, kéo dài và khó chịu đến mức Mỹ phải tự nguyện kết thúc nó theo các yêu cầu của Iran.

Iran đang nắm “quân bài kinh tế” khủng khiếp nhất, đe dọa kinh tế toàn cầu; đó là Eo biển Hormuz. Iran không cần và không thể đánh bại Mỹ về quân sự; Iran chỉ cần khiến chi phí kinh tế và chính trị của cuộc chiến tăng lên đủ cao đến mức toàn bộ khối Saudi Arabia, UAE, Qatar, Kuwait, EU và có thể thêm một số nước nhập khẩu dầu đều chán nản, không thể đoàn kết ủng hộ Mỹ.

Tôi đặc biệt chú ý đến câu người Iran nói: “chiến tranh thực sự vẫn chưa bắt đầu”. Nếu câu nói của chuyên gia Iran trong bài là chính xác, thì đây là tín hiệu đáng lo vì nó cho thấy cách nhìn của Tehran và Washington đang hoàn toàn khác nhau.

Washington nghĩ: “Chúng ta đang gây sức ép để buộc Iran nhượng bộ.” Trong khi Tehran nghĩ: “Đây mới chỉ là giai đoạn chuẩn bị; chúng ta cần chịu đựng và chuẩn bị cho cuộc đối đầu lớn hơn.”

Hai bên cùng nhìn một sự kiện nhưng diễn giải hoàn toàn khác nhau. Đây chính là một trong những tình huống nguy hiểm nhất trong quan hệ quốc tế: miscalculation, tức là tính toán sai ý định của đối phương. Khi đó rủi ro sẽ tăng lên rất cao.

Trong khi đó, cựu đồng minh của Trump tiết lộ: Mỹ đang cân nhắc sử dụng vũ khí hạt nhân đối với Iran.

Cụ thể, ngày 16/8 theo giờ địa phương, cựu đồng minh của Tổng thống Mỹ Donald Trump, cựu nghị sĩ Hạ viện thuộc Đảng Cộng hòa Taylor Greene, đăng trên mạng xã hội X viết các quan chức Mỹ đang thảo luận về việc sử dụng vũ khí hạt nhân đối với Iran trong các cuộc họp chiến lược. “Đúng vậy, bạn không đọc nhầm đâu. Đây là sự thật. Tôi không phỏng đoán, tôi biết thông tin. Đây hoàn toàn là hành động tà ác.”

Cần lưu ý rằng khi đưa ra tuyên bố này, Greene không dẫn bất kỳ tài liệu nào của chính phủ, biên bản cuộc họp hay lời nói của quan chức Mỹ làm căn cứ.

Trong bài đăng, Greene nhắc rằng lần gần đây nhất nhân loại sử dụng vũ khí hạt nhân là vào năm 1945, khi Mỹ dùng bom nguyên tử ném xuống Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản.

Bà tuyên bố: “Bây giờ, chính phủ của chúng ta thực sự đang thảo luận về việc hạ thấp ngưỡng sử dụng vũ khí hạt nhân, để có thể sử dụng vũ khí hạt nhân đối với Iran.”

Greene nói Trump từng cam kết sẽ không tiếp tục tiến hành các cuộc chiến tranh ở nước ngoài, nhưng rất có thể chính ông lại là người mang đến một thảm họa hạt nhân. “Mọi người phải lên tiếng thật mạnh mẽ và kiên quyết ngăn chặn sự điên rồ này. Nước Mỹ không phải là một thế lực bất khả lay chuyển.”

Greene từng nhiều lần đưa ra các thuyết âm mưu cực hữu. Trước đây, bà là đồng minh thân cận của Trump trong phe MAGA, nhưng sau đó quan hệ giữa hai người tan vỡ do những vấn đề như hồ sơ Epstein. Có thời điểm Trump chửi bà là “kẻ điên gào thét” và một người “kỳ quặc”.

Tháng 4 năm nay, Trump từng đăng bài đe dọa hủy diệt nền văn minh Iran. Ngoài ra, Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance nói rằng Mỹ còn có những “công cụ” khác để đối phó với Iran. Dựa vào đó, một số thông tin lan truyền trên mạng xã hội diễn giải rằng Vance đang ám chỉ khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân đối với Iran.

Khi đó, tài khoản chính thức của Nhà Trắng mang tên “Rapid Response 47” đã đăng bài bác bỏ, khẳng định phát biểu của Vance hoàn toàn không hề ám chỉ điều đó, đồng thời chỉ trích những người lan truyền thông tin này là “những kẻ ngu ngốc hết thuốc chữa”.

Ngày 23/4, khi một phóng viên hỏi liệu Mỹ có sử dụng vũ khí hạt nhân đối với Iran hay không, Trump nói đó là một “câu hỏi ngu ngốc”. Ông tuyên bố: “Tôi sẽ không sử dụng vũ khí hạt nhân. Không một quốc gia nào tuyệt đối không nên được phép sử dụng vũ khí hạt nhân.”

Nhưng Trump là kẻ liều lĩnh và nhiều khi hơi điên điên, việc ông ta phát động chiến tranh ở Iran đã chứng minh điều đó. Vì thế, đối với ông ta, không gì là không thể.

https://www.wsj.com/world/middle-east/iran-is-defying-u-s-pressure-by-becoming-a-survival-economy-5e8edf9f

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét