The New York Times: Ở Trung Quốc, AI đã “có mặt ở khắp mọi nơi”
Gần đây, phóng viên của The New York Times đã trực tiếp khảo sát tại Bắc Kinh để trải nghiệm một cách nhập vai hệ sinh thái thực tế của việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo tại Trung Quốc.
Giờ cao điểm buổi tối trong ngày làm việc là một “cửa sổ” đặc biệt thích hợp để quan sát việc AI đi vào đời sống dân dụng như thế nào. Chỉ cần dùng điện thoại gọi xe, người dùng có thể đứng chờ tại một giao lộ gần đó và xe sẽ tới đón. Nhìn lên, có thể thấy những thiết bị được lắp đặt bên đường có khả năng chụp lại hình ảnh người đi bộ vượt đèn đỏ, hỗ trợ cảnh sát giao thông duy trì trật tự lưu thông. Khi người đi bộ vừa qua đường, chiếc xe công nghệ được gọi cũng đã chờ sẵn.
Sự phổ biến nhanh chóng của ô tô thông minh là biểu hiện trực quan nhất của quá trình thông minh hóa giao thông. Hiện nay, các mẫu xe nội địa Trung Quốc nhìn chung đều được trang bị hệ thống tương tác thông minh, với các chức năng như điều khiển bằng giọng nói, dẫn đường thông minh và hỗ trợ lái xe tự động đang đi vào ngày càng nhiều gia đình, qua đó làm cho việc đi lại thuận tiện hơn đáng kể.
Bài báo cho rằng trong khi các doanh nghiệp Mỹ thường tập trung nhiều vào chatbot, chính phủ và doanh nghiệp Trung Quốc lại phối hợp thúc đẩy AI đi vào các nhà máy, bệnh viện, trường học, siêu thị và những lĩnh vực gắn trực tiếp với đời sống, nhằm ứng phó với những thách thức thực tế như dân số già hóa.
Đi trên đường phố Bắc Kinh, người ta có thể bắt gặp không ít thùng rác thông minh sử dụng AI. Chúng có thể quét và nhận dạng rác, phân biệt rác thông thường với rác có thể tái chế, từ đó hướng dẫn người dân phân loại rác.
Các cửa hàng tiện lợi do robot trực tiếp vận hành cũng trở thành một cảnh tượng khá phổ biến. Bán lẻ không người phục vụ dựa vào AI để thực hiện việc mua hàng tự động và robot bán hàng, được xem là một thử nghiệm đổi mới của mô hình bán lẻ mới.
Khi đi mua sắm, nếu nhìn thấy một bộ quần áo ngoài đường phố mà mình thích, người tiêu dùng thậm chí không cần bước vào cửa hàng. Chỉ cần chụp ảnh và sử dụng chức năng nhận diện hình ảnh của nền tảng thương mại điện tử, hệ thống có thể nhanh chóng tìm sản phẩm tương tự. Người dùng còn có thể sử dụng AI để tạo hình ảnh thử đồ và nhận được những gợi ý phối trang phục thông minh.
Trong khi đó, nhãn “AI” đã trở thành một công cụ thu hút khách hàng trên thị trường tiêu dùng. Tại các trung tâm thương mại, điện thoại AI, máy tính xách tay AI, thiết bị đeo thông minh và những sản phẩm tương tự chiếm những vị trí nổi bật. Nhiều loại robot AI khác nhau cũng thu hút người tiêu dùng dừng lại xem. Sản phẩm rất đa dạng, từ những robot hình gấu trúc có giá vài trăm USD cho tới những robot hình người gia dụng cao cấp có giá vài nghìn USD.
The New York Times nhận xét ở Trung Quốc, AI đang ở khắp mọi nơi; nó đang thay đổi cuộc sống thường nhật của người Trung Quốc theo nhiều cách mà đôi khi người ta khó nhận thấy.
Trong lĩnh vực kinh tế thực, công nghệ tự động hóa bằng AI tiếp tục nâng cao hiệu suất sản xuất của các nhà máy, hỗ trợ quá trình chuyển đổi và nâng cấp ngành chế tạo. Trong lĩnh vực dịch vụ dân sinh, những dịch vụ phổ cập như gia sư AI và tư vấn y tế thông minh dựa trên khối lượng lớn dữ liệu y tế và giáo dục có thể bù đắp sự thiếu hụt nguồn lực ở cơ sở, thu hẹp khoảng cách về giáo dục và y tế giữa thành thị và nông thôn, giữa các khu vực, qua đó giúp nhiều người hơn tiếp cận những dịch vụ công có chất lượng.
Bài báo cho rằng hiện nay vẫn chưa thể kết luận cuối cùng cuộc thử nghiệm AI của Trung Quốc sẽ đi đến đâu, nhưng câu trả lời có lẽ sẽ sớm được hé lộ.
Điểm thú vị nhất của bài NYT không nằm ở những chiếc thùng rác thông minh
Trung Quốc ngay từ đầu đã đi theo hướng đưa AI vào tay người dân, đưa AI vào nhà máy và đưa AI vào mọi nơi trong nền kinh tế, tập trung vào những ứng dụng thực tế. Trong khi đó, cuộc tranh luận ở Mỹ thường xoay quanh AGI, trí tuệ nhân tạo tổng quát, siêu thông minh.
Đây mới là ý quan trọng: Mỹ đang hỏi: “AI cuối cùng có thể trở nên thông minh đến mức nào?”
Trong khi Trung Quốc thực dụng hơn: “AI có thể giúp nền kinh tế và xã hội giải quyết vấn đề gì ngay bây giờ?”
Đó là hai cách định nghĩa “cuộc đua AI” hoàn toàn khác nhau. Và Trung Quốc có một lý do rất thực dụng để làm như vậy
Thứ nhất là già hóa dân số và lực lượng lao động. Nếu lực lượng lao động ngày càng già, dân số trong độ tuổi lao động giảm, mà tỷ lệ sinh lại thấp, thì một trong những cách để duy trì sản lượng là tăng năng suất lao động thông qua tự động hóa và robot.
Thứ hai là chênh lệch tiếp cận y tế giữa thành thị và nông thôn. Nếu vùng nông thôn thiếu bác sĩ giỏi, thì AI có thể được sử dụng để cung cấp một phần dịch vụ tư vấn y tế mà trước đây chỉ những bệnh viện lớn mới có khả năng cung cấp.
Nói cách khác, Trung Quốc không chỉ coi AI là một ngành công nghệ mới. Họ đang cố biến AI thành một công cụ giải quyết các vấn đề cơ cấu của nền kinh tế. Đây là điểm tôi cho rằng đáng suy nghĩ nhất.
Một vòng phản hồi rất đáng chú ý: càng dùng AI nhiều sẽ càng có dữ liệu và AI học nhiều sẽ càng tốt.
Khi Trung Quốc đưa AI vào robot, xe tự lái, nhà máy, giao thông, thương mại, y tế…, những hệ thống đó liên tục tạo ra dữ liệu mới. Dữ liệu này lại được sử dụng để cải thiện các mô hình AI.
Vì vậy có thể hình thành một vòng tròn: AI được triển khai rộng sẽ tạo ra dữ liệu, dữ liệu cải thiện AI, AI tốt hơn làm người dân/doanh nghiệp sử dụng nhiều hơn, do đó sẽ tiếp tục tạo dữ liệu... Đây là một lợi thế động rất quan trọng.
Nếu AGI không phải đích đến cuối cùng, mà tương lai của AI chủ yếu là làm cho đời sống và nền kinh tế hiện tại hiệu quả hơn, thì Trung Quốc có thể có lợi thế bởi họ đã triển khai AI trên thực tế ở quy mô rất lớn.
Và ở đây tôi nghĩ có một vấn đề rất đáng để chúng ta bàn tiếp: Trung Quốc không nhất thiết phải thắng Mỹ trong việc tạo ra mô hình AI thông minh nhất; họ có thể tìm cách thắng bằng việc tạo ra nền kinh tế sử dụng AI rộng nhất.
Hai thứ đó không giống nhau, dĩ nhiên, ai biết sử dụng thứ đúng hơn thì sẽ chiến thắng.
https://muckrack.com/vivian-wang
https://podscripts.co/podcasts/the-daily/is-china-winning-the-ai-race
https://www.nytimes.com/interactive/2026/08/21/world/asia/china-ai-life.html
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét