Phân tích hiện trạng và khủng hoảng chiều sâu từ cuộc xung đột Nga - Ukraine
Nước Nga đang nằm ở "ngã rẽ định mệnh". Về bản chất, đây là kết quả từ sự va chạm khốc liệt giữa tư duy an ninh địa chính trị và kinh nghiệm lịch sử kế thừa từ thời Đế quốc Nga - Liên Xô với thực tế toàn cầu hóa sau Chiến tranh Lạnh. 
Cuộc xung đột Nga - Ukraine không phải là một cuộc chiến đơn độc, mà là sự bùng nổ tổng lực từ quá trình tiến hóa lâu dài của logic lịch sử đó. Hơn thế, cuộc xung đột này đang phóng đại các mâu thuẫn cấu trúc nội bộ lẫn bên ngoài của Nga, làm bộc lộ toàn bộ những mầm mống khủng hoảng tiềm ẩn trong mâu thuẫn địa chính trị.
I. Tư duy lịch sử cốt lõi định hình hành vi của Nga
Nằm trải dài trên cả hai châu lục Âu - Á, phía tây nước Nga là đồng bằng Đông Âu mênh mông không có vật cản tự nhiên làm phòng tuyến tự vệ. Trong lịch sử, vùng đất này từng nhiều lần hứng chịu các cuộc xâm lược từ phương Đông và phương Tây: từ đoàn quân Mông Cổ Tây chinh, Ba Lan chiếm đóng Moscow, cuộc viễn chinh của Napoleon, cho đến chiến thuật đánh nhanh thắng nhanh của Đức Quốc xã. Những vết thương ấy khắc sâu vào ký ức của dân tộc Nga, tạo nên một văn hóa chiến lược xuyên suốt từ thời Nga hoàng, Liên Xô cho đến nước Nga hiện đại.
1. Cảm giác bất an địa chính trị sâu sắc và quan niệm "vùng đệm chiến lược"
I. Tư duy lịch sử cốt lõi định hình hành vi của Nga
Nằm trải dài trên cả hai châu lục Âu - Á, phía tây nước Nga là đồng bằng Đông Âu mênh mông không có vật cản tự nhiên làm phòng tuyến tự vệ. Trong lịch sử, vùng đất này từng nhiều lần hứng chịu các cuộc xâm lược từ phương Đông và phương Tây: từ đoàn quân Mông Cổ Tây chinh, Ba Lan chiếm đóng Moscow, cuộc viễn chinh của Napoleon, cho đến chiến thuật đánh nhanh thắng nhanh của Đức Quốc xã. Những vết thương ấy khắc sâu vào ký ức của dân tộc Nga, tạo nên một văn hóa chiến lược xuyên suốt từ thời Nga hoàng, Liên Xô cho đến nước Nga hiện đại.
1. Cảm giác bất an địa chính trị sâu sắc và quan niệm "vùng đệm chiến lược"
Không có rào cản địa lý tự nhiên, người Nga hình thành một nhận thức cốt lõi: An ninh nội địa không thể chỉ dựa vào đường biên giới quốc gia, mà bắt buộc phải xây dựng các vùng đệm ở xung quanh để đẩy mối đe dọa ra xa thổ nhưỡng của mình.
Việc mở rộng lãnh thổ của Nga hoàng, việc Liên Xô thành lập khối Warsaw cùng các nước vệ tinh Đông Âu, hay việc Nga thời hậu Liên Xô coi Cộng đồng các Quốc gia Độc lập (SNG) là "phạm vi lợi ích đặc biệt" đều xuất phát từ căn nguyên này.
Việc NATO liên tục mở rộng về phía đông nhiều đợt được Nga giải mã như một cơn ác mộng lịch sử tái diễn: Sức mạnh quân sự phương Tây từng bước áp sát vùng lõi đất nước, không gian an ninh bị chèn ép liên tục. Đây chính là động cơ tâm lý và địa chính trị quan trọng nhất dẫn đến xung đột Nga - Ukraine.
2. Tự sự về vị thế cường quốc và tưởng tượng về "Cộng đồng Slav"
2. Tự sự về vị thế cường quốc và tưởng tượng về "Cộng đồng Slav"
Từ thời Nga hoàng, Nga đã tự coi mình là đấng bảo hộ của thế giới Slav; Ukraine và Belarus được xem là một phần "Thế giới Nga" có cùng cội nguồn. Trong góc nhìn lịch sử của phía Nga, cả Nga và Ukraine đều bước ra từ Đại Công quốc Kiev. Ukraine không đơn thuần là một quốc gia xa lạ, mà là vùng đất gắn liền với gốc rễ văn minh của họ. Nhận thức này khiến Nga rất không thể chấp nhận việc Ukraine ngả hẳn sang phe phương Tây, coi đó vừa là một thất bại địa chính trị, vừa là sự chia cắt về mặt văn minh.
3. Truyền thống của một "quốc gia nhẫn nại" sẵn sàng chịu đựng tiêu hao
3. Truyền thống của một "quốc gia nhẫn nại" sẵn sàng chịu đựng tiêu hao
Lịch sử ghi nhận Nga từng nhiều lần chiến thắng trong các cuộc chiến trả giá đắt đắt, họ quen với việc đổi lấy an ninh bằng sự tổn thất lớn về nhân lực và vật lực. Tư duy này vừa tạo ra sức bền chiến tranh cực cao, nhưng cũng dễ dẫn đến những sai lầm chiến lược: Họ dễ chấp nhận tổn thất dài hạn nhưng lại đánh giá thấp chí khí kháng cự của đối thủ cùng mức độ can thiệp từ bên ngoài. Khi ảo tưởng về chiến thắng nhanh chóng trong giai đoạn đầu cuộc xung đột Nga - Ukraine sụp đổ, Nga lập tức rơi vào bẫy chiến tranh tiêu hao kéo dài.
Tuy nhiên, bộ tư duy vốn sinh ra từ thời kỳ nông nghiệp và đế quốc này lại bộc lộ mâu thuẫn gay gắt trong bối cảnh toàn cầu hóa và hệ thống quân sự hiện đại: Đổi chiến tranh lấy vùng đệm an ninh, kết quả lại khiến môi trường an ninh của chính mình trở nên tồi tệ hơn.
II. Thực cảnh của Nga dưới bóng đen xung đột
1. Về mặt quân sự, Nga đã đạt được một số kết quả chiến thuật: Củng cố quyền kiểm soát Crimea, thực tế nắm giữ dải đất rộng lớn ở miền Đông Ukraine, tăng cường quyền kiểm soát cục bộ tại Biển Đen. Hệ thống công nghiệp quốc phòng dưới các lệnh trừng phạt đã hoàn thành động viên thời chiến, năng lực sản xuất đạn dược và thiết bị tăng vọt, giúp Nga duy trì thế chủ động chung trên chiến trường. Tuy nhiên, họ không thể giành được chiến thắng quyết định nhanh chóng mà bị cuốn vào một cuộc chiến giằng co tiêu hao.
2. Mặc dù vậy, phản ứng ngược do chiến tranh gây ra lại vượt xa những lợi ích về lãnh thổ:
Về mặt địa chính trị: Muốn loại bỏ mối đe dọa từ NATO, kết quả là NATO lại càng áp sát lãnh thổ. Việc Phần Lan và Thụy Điển gia nhập NATO khiến Nga mất đi vùng đệm vốn có ở hướng tây bắc, sự hiện diện quân sự của NATO tiến thẳng sát biên giới Nga. Làn sóng thù địch với Nga dâng cao tại hàng loạt quốc gia Trung và Đông Âu, khiến môi trường an ninh tổng thể phía tây tồi tệ hơn hẳn so với trước chiến tranh.
Tuy nhiên, bộ tư duy vốn sinh ra từ thời kỳ nông nghiệp và đế quốc này lại bộc lộ mâu thuẫn gay gắt trong bối cảnh toàn cầu hóa và hệ thống quân sự hiện đại: Đổi chiến tranh lấy vùng đệm an ninh, kết quả lại khiến môi trường an ninh của chính mình trở nên tồi tệ hơn.
II. Thực cảnh của Nga dưới bóng đen xung đột
1. Về mặt quân sự, Nga đã đạt được một số kết quả chiến thuật: Củng cố quyền kiểm soát Crimea, thực tế nắm giữ dải đất rộng lớn ở miền Đông Ukraine, tăng cường quyền kiểm soát cục bộ tại Biển Đen. Hệ thống công nghiệp quốc phòng dưới các lệnh trừng phạt đã hoàn thành động viên thời chiến, năng lực sản xuất đạn dược và thiết bị tăng vọt, giúp Nga duy trì thế chủ động chung trên chiến trường. Tuy nhiên, họ không thể giành được chiến thắng quyết định nhanh chóng mà bị cuốn vào một cuộc chiến giằng co tiêu hao.
2. Mặc dù vậy, phản ứng ngược do chiến tranh gây ra lại vượt xa những lợi ích về lãnh thổ:
Về mặt địa chính trị: Muốn loại bỏ mối đe dọa từ NATO, kết quả là NATO lại càng áp sát lãnh thổ. Việc Phần Lan và Thụy Điển gia nhập NATO khiến Nga mất đi vùng đệm vốn có ở hướng tây bắc, sự hiện diện quân sự của NATO tiến thẳng sát biên giới Nga. Làn sóng thù địch với Nga dâng cao tại hàng loạt quốc gia Trung và Đông Âu, khiến môi trường an ninh tổng thể phía tây tồi tệ hơn hẳn so với trước chiến tranh.
Mục tiêu ban đầu là ngăn Ukraine gia nhập NATO, nhưng chiến tranh lại gắn chặt Ukraine vào hệ thống viện trợ quân sự phương Tây, tạo ra sự đối đầu lâu dài giữa hai nước và đập tan hoàn toàn nền tảng thực tế của cái gọi là "Thế giới Nga".
Về mặt ngoại giao: Nga gần như đứt gãy toàn diện với thế giới phương Tây, gánh chịu vô số đợt trừng phạt quy mô lớn và bị đẩy ra gạt bên lề các thể chế quốc tế do Âu - Mỹ chi phối. Mặc dù vẫn duy trì hợp tác với Trung Quốc, Ấn Độ để mở ra các kênh xuất khẩu năng lượng mới, nhưng Nga rất khó bù đắp khoảng trống do mất đi thị trường Châu Âu, nguồn vốn và công nghệ phương Tây. Một số quốc gia trong khối SNG cũng xuất hiện xu hướng ly tâm, khiến ảnh hưởng của Nga tại không gian hậu Liên Xô bị suy giảm.
Về mặt kinh tế: Núp bóng sự dẻo dai thời chiến là những nguy cơ cấu trúc tiềm ẩn. Trong ngắn hạn, Nga đã tránh được sự sụp đổ ban đầu nhờ chuyển hướng năng lượng sang Châu Á, kiểm soát vốn và can thiệp tài chính. Nhưng cái giá phải trả vô cùng đắt đỏ: Chi phí quân sự tăng vọt, ngân sách quốc phòng chiếm tới gần 40% ngân sách liên bang. Một lượng lớn tiền bạc, nhân lực và nguyên liệu bị dồn vào công nghiệp quốc phòng, chèn ép tài nguyên của các ngành dân sự.
Về mặt ngoại giao: Nga gần như đứt gãy toàn diện với thế giới phương Tây, gánh chịu vô số đợt trừng phạt quy mô lớn và bị đẩy ra gạt bên lề các thể chế quốc tế do Âu - Mỹ chi phối. Mặc dù vẫn duy trì hợp tác với Trung Quốc, Ấn Độ để mở ra các kênh xuất khẩu năng lượng mới, nhưng Nga rất khó bù đắp khoảng trống do mất đi thị trường Châu Âu, nguồn vốn và công nghệ phương Tây. Một số quốc gia trong khối SNG cũng xuất hiện xu hướng ly tâm, khiến ảnh hưởng của Nga tại không gian hậu Liên Xô bị suy giảm.
Về mặt kinh tế: Núp bóng sự dẻo dai thời chiến là những nguy cơ cấu trúc tiềm ẩn. Trong ngắn hạn, Nga đã tránh được sự sụp đổ ban đầu nhờ chuyển hướng năng lượng sang Châu Á, kiểm soát vốn và can thiệp tài chính. Nhưng cái giá phải trả vô cùng đắt đỏ: Chi phí quân sự tăng vọt, ngân sách quốc phòng chiếm tới gần 40% ngân sách liên bang. Một lượng lớn tiền bạc, nhân lực và nguyên liệu bị dồn vào công nghiệp quốc phòng, chèn ép tài nguyên của các ngành dân sự.
Dù đã chuyển hướng thị trường năng lượng thành công, Nga buộc phải chấp nhận xuất khẩu với giá chiết khấu. Sự phong tỏa công nghệ của phương Tây làm gián đoạn việc nhập khẩu thiết bị khai thác dầu khí, linh kiện lọc dầu, chip cao cấp và máy móc công nghiệp, gây tổn hại lâu dài đến khả năng đổi mới của ngành năng lượng và công nghệ cao.
Quỹ tài sản quốc gia bị tiêu tốn mạnh, chính phủ buộc phải tăng thuế, đẩy chi tiêu phúc lợi dân sinh vào thế chống đỡ. Kinh tế ngày càng phụ thuộc vào các đơn hàng chiến tranh, hình thành nên "sự phụ thuộc vào quỹ đạo kinh tế thời chiến". Một khi chiến tranh kết thúc trong tương lai và các đơn hàng quân sự thu hẹp, rủi ro suy thoái kinh tế là điều khó tránh khỏi.
III. Bốn tầng khủng hoảng sâu sắc Nga đang đối mặt
1. Khủng hoảng quân sự - an ninh: Mất kẹt trong cuộc chiến tiêu hao, tiến lui đều khó
Nga không thể đánh bại hoàn toàn một Ukraine được phương Tây hậu thuẫn liên tục, nhưng đồng thời cũng rất khó rút lui một cách êm đẹp. Nếu từ bỏ vùng đất đã kiểm soát ở miền Đông Ukraine, điều đó sẽ giáng đòn mạnh vào tự sự về cường quốc của họ; còn nếu tiếp tục đánh, họ sẽ bị rút máu liên tục về nhân lực, khí tài và tài chính.
Cùng với sự phát triển của các phương thức tấn công tầm xa hiện đại, chiến tranh không còn giới hạn ở tiền tuyến. Lãnh thổ sâu trong nội địa Nga liên tục bị tập kích; mục tiêu ban đầu là tìm kiếm chiều sâu chiến lược, thì nay an ninh hậu phương lại bị phá vỡ, khiến logic vùng đệm truyền thống bị vô hiệu hóa một phần.
III. Bốn tầng khủng hoảng sâu sắc Nga đang đối mặt
1. Khủng hoảng quân sự - an ninh: Mất kẹt trong cuộc chiến tiêu hao, tiến lui đều khó
Nga không thể đánh bại hoàn toàn một Ukraine được phương Tây hậu thuẫn liên tục, nhưng đồng thời cũng rất khó rút lui một cách êm đẹp. Nếu từ bỏ vùng đất đã kiểm soát ở miền Đông Ukraine, điều đó sẽ giáng đòn mạnh vào tự sự về cường quốc của họ; còn nếu tiếp tục đánh, họ sẽ bị rút máu liên tục về nhân lực, khí tài và tài chính.
Cùng với sự phát triển của các phương thức tấn công tầm xa hiện đại, chiến tranh không còn giới hạn ở tiền tuyến. Lãnh thổ sâu trong nội địa Nga liên tục bị tập kích; mục tiêu ban đầu là tìm kiếm chiều sâu chiến lược, thì nay an ninh hậu phương lại bị phá vỡ, khiến logic vùng đệm truyền thống bị vô hiệu hóa một phần.
Răn đe hạt nhân vẫn là lá bài an ninh cuối cùng của Nga, nhưng vũ khí hạt nhân chỉ có thể đe dọa các cuộc xâm lược trực tiếp quy mô lớn chứ không thể giúp thắng một cuộc chiến thông thường, càng không thể giải quyết bế tắc thực tế trên chiến trường Ukraine.
2. Khủng hoảng cấu trúc kinh tế: Phụ thuộc tài nguyên cộng hưởng với sự biến dạng thời chiến
Kinh tế Nga từ lâu đã tồn tại căn bệnh cố hữu: Phụ thuộc quá mức vào xuất khẩu năng lượng, ngành chế tạo yếu kém và thiếu hụt đổi mới sáng tạo. Chiến tranh và trừng phạt càng làm trầm trọng thêm những hổng này: Kinh tế thời chiến sống nhờ công nghiệp quốc phòng nhưng lại khó chuyển hóa thành việc nâng cao mức sống người dân; sự cô lập công nghệ từ phương Tây khiến việc đuổi bắt ở các ngành công nghệ cao trở nên vô cùng gian nan; dân số tiếp tục suy giảm cùng tình trạng thiếu hụt lao động ngày càng gay gắt đang kìm hãm tiềm năng kinh tế dài hạn. Ngay cả khi chiến tranh kết thúc, chuỗi cung ứng toàn cầu bị đứt gãy cùng các rào cản công nghệ cũng khó có thể hàn gắn trong một sớm một chiều.
3. Khủng hoảng dân số và xã hội
Nga vốn dĩ đã đối mặt với tỷ lệ sinh thấp và tăng trưởng dân số âm. Thương vong trong chiến tranh cộng với làn sóng di cư của một bộ phận tinh hoa và thanh niên trẻ càng làm trầm trọng thêm tình trạng chảy máu lao động. Ở góc độ xã hội, sự huy động cao độ của nhà nước cùng tự sự chủ nghĩa yêu nước đang duy trì sự gắn kết xã hội, nhưng áp lực hy sinh từ cuộc chiến kéo dài sẽ không ngừng tích tụ. Sức chịu đựng của xã hội trước cái giá phải trả cho chiến tranh sẽ là một biến số dài hạn.
4. Bế tắc tư tưởng chiến lược: Mâu thuẫn giữa mô hình địa chính trị cũ và thế giới thực tại
Đây chính là ngã rẽ cốt lõi nhất của nước Nga. Hiện có hai con đường đặt ra trước mắt họ:
Tiếp tục nối dài logic địa chính trị kiểu đế quốc truyền thống về "vùng đệm và phạm vi ảnh hưởng". Điều này đồng nghĩa với việc duy trì đối đầu kéo dài với phương Tây, gánh chịu ngân sách quân sự cao ngút trời và chấp nhận bị cô lập một phần trên trường quốc tế.
Điều chỉnh tư duy an ninh truyền thống để thích ứng với thực tế thời hậu Chiến tranh Lạnh: Chấp nhận các nước lân cận tự chủ lựa chọn con đường phát triển, bảo vệ an ninh thông qua hợp tác đa phương.
Tuy nhiên, đối với Nga, sự điều chỉnh này cực kỳ gian nan. Một mặt, ký ức lịch sử cùng nhận thức chiến lược của giới tinh hoa đã cắm rễ quá sâu; mặt khác, mối đe dọa an ninh là có thật, những quan ngại an ninh từ việc NATO mở rộng về phía đông mang tính khách quan, và sự tự tôn về danh xưng cường quốc trong nước cũng không dễ gì lay chuyển.
Cuộc xung đột Nga - Ukraine đã chứng minh rằng: Dùng biện pháp quân sự để theo đuổi vùng đệm truyền thống trong thế giới đương đại sẽ tạo ra phản ứng ngược cực kỳ lớn, thường là lợi bất cập hại.
Nước Nga đi đến ngày hôm nay không do một yếu tố đơn lẻ gây ra: Đó là sự kết hợp giữa nỗi lo âu địa chính trị truyền lại từ lịch sử, những vấn đề tồn đọng chưa được giải quyết thỏa đáng trong trật tự an ninh sau Chiến tranh Lạnh, cùng với những sai lầm trong đánh giá chiến lược, cuối cùng làm bùng nổ cuộc xung đột Nga - Ukraine.
Xung đột không mang lại an ninh như Nga kỳ vọng, ngược lại còn tạo ra một chuỗi khủng hoảng mới. Bản chất ngã rẽ của Nga hiện tại là: Làm thế nào để xử lý tư duy địa chính trị - đế quốc cổ xưa nhằm thích ứng với thực tế thế kỷ 21; và làm sao để thoát khỏi vòng lặp "tìm kiếm an ninh thông qua đối đầu" trên cơ sở bảo đảm lợi ích an ninh của chính mình.
Cục diện cuối cùng của cuộc chiến này không chỉ phụ thuộc vào thắng bại trên chiến trường, mà quan trọng hơn, phụ thuộc vào việc Nga có thể hoàn thành sự điều chỉnh trong nhận thức chiến lược của chính mình hay không, cũng như trật tự an ninh chung của Châu Âu có thể tìm ra một giải pháp mới dung hòa được quan ngại an ninh của tất cả các bên hay không.
2. Khủng hoảng cấu trúc kinh tế: Phụ thuộc tài nguyên cộng hưởng với sự biến dạng thời chiến
Kinh tế Nga từ lâu đã tồn tại căn bệnh cố hữu: Phụ thuộc quá mức vào xuất khẩu năng lượng, ngành chế tạo yếu kém và thiếu hụt đổi mới sáng tạo. Chiến tranh và trừng phạt càng làm trầm trọng thêm những hổng này: Kinh tế thời chiến sống nhờ công nghiệp quốc phòng nhưng lại khó chuyển hóa thành việc nâng cao mức sống người dân; sự cô lập công nghệ từ phương Tây khiến việc đuổi bắt ở các ngành công nghệ cao trở nên vô cùng gian nan; dân số tiếp tục suy giảm cùng tình trạng thiếu hụt lao động ngày càng gay gắt đang kìm hãm tiềm năng kinh tế dài hạn. Ngay cả khi chiến tranh kết thúc, chuỗi cung ứng toàn cầu bị đứt gãy cùng các rào cản công nghệ cũng khó có thể hàn gắn trong một sớm một chiều.
3. Khủng hoảng dân số và xã hội
Nga vốn dĩ đã đối mặt với tỷ lệ sinh thấp và tăng trưởng dân số âm. Thương vong trong chiến tranh cộng với làn sóng di cư của một bộ phận tinh hoa và thanh niên trẻ càng làm trầm trọng thêm tình trạng chảy máu lao động. Ở góc độ xã hội, sự huy động cao độ của nhà nước cùng tự sự chủ nghĩa yêu nước đang duy trì sự gắn kết xã hội, nhưng áp lực hy sinh từ cuộc chiến kéo dài sẽ không ngừng tích tụ. Sức chịu đựng của xã hội trước cái giá phải trả cho chiến tranh sẽ là một biến số dài hạn.
4. Bế tắc tư tưởng chiến lược: Mâu thuẫn giữa mô hình địa chính trị cũ và thế giới thực tại
Đây chính là ngã rẽ cốt lõi nhất của nước Nga. Hiện có hai con đường đặt ra trước mắt họ:
Tiếp tục nối dài logic địa chính trị kiểu đế quốc truyền thống về "vùng đệm và phạm vi ảnh hưởng". Điều này đồng nghĩa với việc duy trì đối đầu kéo dài với phương Tây, gánh chịu ngân sách quân sự cao ngút trời và chấp nhận bị cô lập một phần trên trường quốc tế.
Điều chỉnh tư duy an ninh truyền thống để thích ứng với thực tế thời hậu Chiến tranh Lạnh: Chấp nhận các nước lân cận tự chủ lựa chọn con đường phát triển, bảo vệ an ninh thông qua hợp tác đa phương.
Tuy nhiên, đối với Nga, sự điều chỉnh này cực kỳ gian nan. Một mặt, ký ức lịch sử cùng nhận thức chiến lược của giới tinh hoa đã cắm rễ quá sâu; mặt khác, mối đe dọa an ninh là có thật, những quan ngại an ninh từ việc NATO mở rộng về phía đông mang tính khách quan, và sự tự tôn về danh xưng cường quốc trong nước cũng không dễ gì lay chuyển.
Cuộc xung đột Nga - Ukraine đã chứng minh rằng: Dùng biện pháp quân sự để theo đuổi vùng đệm truyền thống trong thế giới đương đại sẽ tạo ra phản ứng ngược cực kỳ lớn, thường là lợi bất cập hại.
Nước Nga đi đến ngày hôm nay không do một yếu tố đơn lẻ gây ra: Đó là sự kết hợp giữa nỗi lo âu địa chính trị truyền lại từ lịch sử, những vấn đề tồn đọng chưa được giải quyết thỏa đáng trong trật tự an ninh sau Chiến tranh Lạnh, cùng với những sai lầm trong đánh giá chiến lược, cuối cùng làm bùng nổ cuộc xung đột Nga - Ukraine.
Xung đột không mang lại an ninh như Nga kỳ vọng, ngược lại còn tạo ra một chuỗi khủng hoảng mới. Bản chất ngã rẽ của Nga hiện tại là: Làm thế nào để xử lý tư duy địa chính trị - đế quốc cổ xưa nhằm thích ứng với thực tế thế kỷ 21; và làm sao để thoát khỏi vòng lặp "tìm kiếm an ninh thông qua đối đầu" trên cơ sở bảo đảm lợi ích an ninh của chính mình.
Cục diện cuối cùng của cuộc chiến này không chỉ phụ thuộc vào thắng bại trên chiến trường, mà quan trọng hơn, phụ thuộc vào việc Nga có thể hoàn thành sự điều chỉnh trong nhận thức chiến lược của chính mình hay không, cũng như trật tự an ninh chung của Châu Âu có thể tìm ra một giải pháp mới dung hòa được quan ngại an ninh của tất cả các bên hay không.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét