Vụ Nhà xuất bản Hội Nhà văn và Vụ bán Bảo hiểm

Vụ Nhà xuất bản Hội Nhà văn và Vụ bán Bảo hiểm

Đọc tin "Nhà xuất bản Hội Nhà văn bị phạt tiền 100 triệu đồng và đình chỉ hoạt động trong thời hạn 2 tháng để rà soát, chấn chỉnh toàn diện hoạt động chuyên môn", tôi rất đồng tình. Nhưng đứng ở góc độ của một người dân bình thường hay một doanh nghiệp, con số 100 triệu đồng đúng là khôi hài, vì nó giống như "muối bỏ bể" hay giống như phạt vi phạm luật giao thông. Thậm chí còn có thể bị coi là tý "phí bôi trơn" cho một chiến dịch truyền thông hoặc một mưu đồ chính trị nào đó.

Tuy nhiên, dưới lăng kính nghiên cứu thể chế và quản trị nhà nước, vụ việc này hé lộ những "tảng băng chìm" về cách bộ máy vận hành, và đặc biệt là nó tố cáo sự mâu thuẫn chí mạng trong tư duy "Thực thi pháp luật" của hệ thống hiện nay.

1. Nỗi đau thực sự không nằm ở 100 triệu đồng, mà ở "Kỷ luật Chính trị"

Về mặt pháp lý (Nghị định 38/2021/NĐ-CP), 100 triệu đồng là mức phạt kịch khung (cao nhất) dành cho vi phạm hành chính trong lĩnh vực xuất bản đối với tổ chức. Nhưng trong hệ thống chính trị Việt Nam, tiền phạt chỉ là phần nổi. 

"Đòn trừng phạt" thực sự dành cho những người có trách nhiệm (Giám đốc NXB, Tổng biên tập, Hội đồng duyệt sách, và cả tác giả, đều là những nhân vật có tên tuổi, thuộc tầng lớp tinh hoa/trí thức) nằm ở Kỷ luật Đảng và Kỷ luật Hành chính.

Từ xưa đến nay, có thể nói viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh và các lãnh đạo tiền bối của Đảng là "vùng cấm" tuyệt đối về mặt an ninh tư tưởng. Khi để lọt lưới một cuốn sách bị đánh giá là "xuyên tạc, bóp méo lịch sử", những người đứng đầu NXB sẽ phải đối mặt với các hình thức kỷ luật nội bộ cực kỳ nghiêm khắc (cảnh cáo, cách chức, thậm chí khai trừ Đảng, mất hết lộ trình chính trị). Đối với những người trong thể chế, việc "mất uy tín chính trị" và "chấm dứt con đường thăng tiến" còn đau đớn hơn nhiều so với việc nộp phạt 100 triệu đồng.

2. Tại sao chưa (hoặc không) xử lý Hình sự?

Để khởi tố hình sự (ví dụ theo Điều 117 BLHS về "Tuyên truyền chống Nhà nước" hoặc Điều 331 về "Lợi dụng quyền tự do dân chủ..."), cơ quan An ninh điều tra phải chứng minh được YẾU TỐ CẤU THÀNH TỘI PHẠM, cụ thể là:

Động cơ và Mục đích: Phải chứng minh được tác giả và NXB có ý đồ chủ quan nhằm tuyên truyền chống phá, lật đổ, hoặc phối hợp với các thế lực thù địch nước ngoài để thực hiện chiến dịch "Diễn biến hòa bình".

Hậu quả pháp lý: Phải chứng minh hành vi đó gây "hậu quả đặc biệt nghiêm trọng" cho an ninh quốc gia.

Thông thường, cơ quan chức năng sẽ "định tính" những vụ việc này là "sai sót trong quy trình biên tập", "nhận thức chính trị, lịch sử hạn chế", hoặc "lệch lạc trong tư duy sáng tác" thay vì kết luận là "cố ý phá hoại". Khi đã định tính là "lỗi nhận thức/quy trình", họ sẽ dùng công cụ hành chính và kỷ luật Đảng để xử lý nội bộ, nhằm tránh "hình sự hóa" các vấn đề tư tưởng - văn hóa, vốn có thể tạo ra hiệu ứng ngược (biến tác giả thành "người tử vì đạo", "hy sinh để bảo vệ sự thật" trong mắt một bộ phận công chúng).

Tuy nhiên, nếu cơ quan an ninh chứng minh được đằng sau cuốn sách này có sự tài trợ của các tổ chức phản động, hoặc có sự cấu kết có tổ chức nhằm bôi nhọ một cách có hệ thống nền tảng tư tưởng và lãnh tụ của Đảng, thì việc chỉ phạt hành chính 100 triệu rồi dừng sẽ là sự bao che và người dân chắc chắn không đồng tình. Lúc đó, khởi tố hình sự là yêu cầu bắt buộc để răn đe.

3. Sự đối lập chí mạng trong "Thực thi pháp luật"

Nếu chúng ta đặt vụ việc NXB Hội Nhà văn lên bàn cân so sánh với các vụ việc Lừa đảo Bảo hiểm, Chứng khoán, và Sở hữu kỳ nghỉ (ALMA), chúng ta sẽ thấy một bức tranh thể chế vô cùng chua xót. Nó phơi bày căn bệnh "Thực thi pháp luật chọn lọc" của bộ máy:

- Khi đụng chạm đến "An ninh Tư tưởng / Lịch sử" (Vụ NXB Hội Nhà văn), dư luận phản ứng cực kỳ nhanh chóng, quyết liệt, đồng bộ.

Quy trình diễn ra chỉ trong vài tuần, bao gồm tất cả các khâu từ lúc có dư luận tới Cục Xuất bản vào cuộc, đình chỉ phát hành, thu hồi sách trên toàn quốc, phạt kịch khung và buộc tiêu hủy.

Thông điệp rất rõ ràng: Bảo vệ sự toàn vẹn của lịch sử và hình tượng lãnh đạo là mệnh lệnh tối cao, không có vùng cấm, không có sự khoan nhượng.

- Khi đụng chạm đến "Tài sản / Niềm tin của Nhân dân" (vụ lừa bán Bảo hiểm An Tâm Đầu Tư cho chúng tôi), dư luận và chính quyền phản ứng chậm chạp, e dè, đùn đẩy trách nhiệm, công văn chuyển qua chuyển lại giữa các cơ quan.

Quy trình kéo dài nhiều năm, hàng nghìn người dân kêu cứu, hồ sơ bị ngâm hàng năm trời với lý do "tranh chấp dân sự" hoặc không trả lời cho các nạn nhân biết, tòa án bác đơn kiện vì "doanh nghiệp có luật sư giỏi và hợp đồng có chữ ký"...

Thông điệp: Tài sản của dân bị chiếm đoạt bởi các tập đoàn nghìn tỷ, các ngân hàng, các công ty bảo hiểm có "ô dù" là chuyện... "cần thêm thời gian để làm rõ bức tranh toàn cảnh".

Vậy tại sao sự quyết liệt, thần tốc và không khoan nhượng trong vụ việc NXB Hội Nhà văn lại KHÔNG ĐƯỢC ÁP DỤNG cho các vụ án lừa đảo kinh tế đang đẩy hàng vạn người dân vào cảnh khốn cùng?

Nếu "Sức mạnh mềm" của một quốc gia nằm ở Niềm tin của nhân dân vào công lý, thì việc bộ máy nhà nước tỏ ra "hổ dữ" với những sai phạm về câu chữ, lịch sử, nhưng lại "mèo hiền" trước những băng nhóm lừa đảo tài chính có tổ chức, sẽ là nguyên nhân gốc rễ làm xói mòn niềm tin đó.

100 triệu đồng phạt NXB là vô nghĩa nếu nó không đi kèm với việc khởi tố hình sự nếu có dấu hiệu phá hoại tư tưởng. 

Người dân càng không mù. Họ nhìn thấy rõ ràng: Pháp luật đang rất sắc bén khi bảo vệ "Thể chế chính trị", nhưng lại rất khó hiểu khi bảo vệ "Tài sản của Nhân dân". 

Một xã hội mà công lý chỉ vận hành trơn tru theo mệnh lệnh chính trị chứ không vận hành theo lẽ phải và quyền lợi của người yếu thế, thì xã hội đó sẽ luôn luôn chứa chất trong lòng sự thù hận và không bao giờ có được sự đoàn kết thực sự.

----------------------

Phạt NXB Hội Nhà văn 100 triệu đồng, đình chỉ 2 tháng, tiêu hủy sách ‘Chuyện với Thanh’

19/06/2026 - Nhà xuất bản Hội Nhà văn bị phạt tiền 100 triệu đồng và đình chỉ hoạt động trong thời hạn 2 tháng để rà soát, chấn chỉnh toàn diện hoạt động chuyên môn.

Ngày 15/6, Cục Xuất bản, In và Phát hành ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Nhà xuất bản Hội Nhà văn do xuất bản cuốn sách Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng của tác giả Nguyễn Thành Nam có nội dung sai sự thật nghiêm trọng.

Theo quyết định xử phạt, cuốn sách có một số thông tin, nhận định không chính xác về một số nhân vật, sự kiện lịch sử đồng thời sử dụng ngôn ngữ thể hiện chưa phù hợp khi viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh và một số lãnh đạo tiền bối của Đảng.

Nhà xuất bản Hội Nhà văn bị phạt tiền 100 triệu đồng và đình chỉ hoạt động trong thời hạn 2 tháng để rà soát, chấn chỉnh toàn diện hoạt động chuyên môn. Bên cạnh đó, nhà xuất bản phải tiêu hủy toàn bộ số xuất bản phẩm bị thu hồi và nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp thu được từ việc phát hành cuốn sách.

Trước đó, ngày 4/6, Cục Xuất bản, In và Phát hành đã yêu cầu Nhà xuất bản Hội Nhà văn đình chỉ phát hành, thu hồi toàn bộ số sách trên thị trường; đồng thời có văn bản đề nghị các địa phương rà soát, thu hồi, ngăn chặn việc phát hành cuốn sách và đề nghị hệ thống thư viện không đưa cuốn sách vào phục vụ bạn đọc.

Việc xử lý nghiêm vụ việc thể hiện quyết tâm giữ vững kỷ cương, kỷ luật trong hoạt động xuất bản; đề cao trách nhiệm của cơ quan chủ quản, nhà xuất bản và đội ngũ làm công tác xuất bản; góp phần nâng cao chất lượng xuất bản phẩm và hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực xuất bản.

https://vietnamnet.vn/phat-nxb-hoi-nha-van-100-trieu-dong-dinh-chi-2-thang-hoat-dong-2527518.html