Vì sao tăng trưởng kinh tế 6 tháng đầu năm 2026 chưa đạt hai con số?

Vì sao tăng trưởng kinh tế 6 tháng đầu năm 2026 chưa đạt hai con số?

Để né tránh Nghị định 174/2026/NĐ-CP, không dám đọc báo trong nước thì chúng ta chỉ còn cách đọc báo nước ngoài để nắm tin tức về đất nước mình và tự do chia sẻ cho nhau nhỉ. Đúng là chưa bao giờ đất nước mình được như thế này. 

Rất ngược đời phải không, nhưng lại phù hợp với Việt Nam, vì tôi vẫn nói đất nước mình, xã hội mình có đặc trưng không đâu có là lộn ngược, nói A thì phải hiểu là B chứ không được hiểu là A, giống như nguyên Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng thường nói: "Nói zậy mà không phải zậy !". 

Tôi cũng hay nói chúng ta sống trên mảnh đất hình chữ S nhưng thực chất là sống trong nhà gương dị dạng, có nghĩa là ở trong đó thì mỗi người, mỗi sự việc đều méo mó biến dạng hết cả, vào đó là không ai nhận ra nhau, không dám nhìn, không dám sờ nhau, trốn tìm, lừa nhau rất sướng; nhưng ra ngoài nhà gương, giống như ra nước sống, thì người thật hiện ra, nhận ra nhau ngay, tự nhiên ai nấy đều sống nghiêm chỉnh, tôn trọng luật pháp, đạo đức xã hội và yêu thương nhau, ôm hôn nhau rất thắm thiết.

Bài dưới đây là của BBC về kinh tế Việt Nam. Họ rất láo, chỉ 2 dòng đầu tiên dẫn nguồn từ Cục Thống kê vào ngày 3/7, nhưng không có đường link đi kèm. Còn lại cả bài có hàng trăm thông tin, không biết họ lấy ở đâu ra. Loại này, nếu ở VN thì mất vài chục củ là cái chắc. 

Tuy nhiên, tôi đăng lại bài của họ, có dẫn đường link ở dưới, thì lại không sai luật nước họ, họ không làm gì được tôi. Thực ra điều quan trọng nhất là họ không những không cấm tôi chia sẻ mà còn rất mong tôi chia sẻ, để càng nhiều người biết đến họ thì càng tốt. 

Đọc tình hình tăng trưởng kinh tế 6 tháng đầu năm 2026 qua các số liệu trong bài dưới đây, tôi thấy năm điểm nghẽn cấu trúc rất cần giải quyết ngay.

(i) Đầu tư công đang tắc nghẽn. Giải ngân 6 tháng chỉ đạt 29,2% kế hoạch và thấp hơn cùng kỳ năm trước. Đầu tư công là "cỗ máy tăng trưởng" (hệ số co giãn là 0,058% GDP) nên trì trệ này đã trực tiếp "cắt" mất khoảng 0,5-0,7% GDP của nửa đầu năm. 

(ii) Đảo chiều cán cân thương mại. Chuyển từ xuất siêu 7,95 tỷ USD (6T/2025) sang nhập siêu 16,65 tỷ USD (6T/2026).

(iii) Lạm phát đang tiến sát ngưỡng kiểm soát. CPI bình quân 6 tháng đã tăng 4,38%, chỉ còn cách mục tiêu cả năm (4,5%) đúng 0,12 điểm phần trăm. Rủi ro tăng trưởng chậm đi kèm lạm phát cao là có thật nếu chiến sự Trung Đông tái bùng phát.

(iv) Môi trường kinh doanh suy yếu; số doanh nghiệp giải thể tăng gần gấp đôi, lên 23.980 doanh nghiệp. 

(v) TP.HCM là đầu tàu (chiếm hơn 23% GDP) nhưng chỉ tăng trưởng 8,55% so với mục tiêu 10,2%, làm cả nước chững lại. Việc đặt mục tiêu tăng trưởng chỉ 10,2% cho thấy TP.HCM đã mất vai trò đầu tầu. Ngược lại, Hải Phòng được giao tăng trưởng 13-14% đã trở thành đầu tàu cho bước phát triển mới. Nếu không có cơ chế lan tỏa sức mạnh của những đầu tầu mới như Hải Phòng, thì rất khó đạt mục tiêu chung của cả nước và chênh lệch khoảng cách phát triển giữa các vùng sẽ ngày càng rộng.

Viết lảm nhảm quá dài rồi, dưới đây là tình hình đất nước trên báo BBC.

----------

Mức tăng trong quý 2 đạt 8,39% đã kéo tăng trưởng kinh tế nửa đầu năm 2026 lên 8,18%, cao hơn đáng kể so với mức tăng 7,63% của cùng kỳ năm trước, theo công bố của Cục Thống kê vào ngày 3/7.

Mức tăng trưởng này có thể được gọi là một thành tích cao trong bối cảnh kinh tế thế giới gặp nhiều biến động, nhất là cuộc khủng hoảng giá nhiên liệu từ tác động của chiến tranh ở Trung Đông giữa Mỹ-Israel và Iran.

Nhưng so với mục tiêu được Quốc hội giao cho 10%, đó vẫn là một con số chưa đạt kỳ vọng.

Khi ông Phạm Minh Chính rời chức thủ tướng và đầu tháng 4, GDP trong 3 tháng đầu năm đạt con số tăng 7,83%.

Thủ tướng Lê Minh Hưng, người bắt đầu nhiệm kỳ từ tháng 4, đã tiếp nối được đà tăng đó khi quý 2 đạt mức 8,39%.

Chính phủ vẫn kiên định mục tiêu tăng trưởng cao gắn với ổn định vĩ mô.

Điều này thể hiện qua Nghị quyết số 168 mà Chính phủ mới ban hành, trong đó mục tiêu đề ra là 6 tháng cuối năm phải tăng trưởng 11,9% để bù đắp lại.

Chính phủ cũng ra một nghị quyết tiếp ngay sau đó, mang số 169, giao chỉ tiêu cụ thể cho các địa phương.

TP HCM, địa phương chiếm đến hơn 23% GDP của cả nước, được giao mục tiêu tăng trưởng 10,2 trong năm 2026, và các năm tiếp theo cho đến hết nhiệm kỳ.

Hà Nội được kỳ vọng hơn khi được giao chỉ tiêu tăng 11%.

Hải Phòng, nơi có hệ thống cảng lớn nhất miền Bắc, được giao chỉ tiêu cao nhất: tăng trưởng 13%, phấn đấu 14% trong năm nay và các năm tiếp theo.

Thúc đẩy đầu tư công

Kể từ khi nhậm chức thủ tướng vào chiều ngày 7/4, ông Lê Minh Hưng đã quyết liệt triển khai hàng loạt giải pháp.

Đầu tư công được coi là một trong những cách thức để thúc đẩy tăng trưởng.

Tuy nhiên, số liệu của cơ quan thống kê cho thấy trong 6 tháng qua, vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước chỉ tăng chưa đến 13%, thấp hơn so với mức 22,6% của cùng kỳ năm trước.

Hồi cuối tháng 4, Thủ tướng Hưng đã phê bình 28 bộ, cơ quan và 18 địa phương chậm giải ngân vốn đầu tư công.

Theo tính toán, trong giai đoạn 2021-2025, vốn đầu tư công giải ngân tăng 1%, GDP có thể thêm 0,058 điểm phần trăm.

Trong năm 2026, tổng kế hoạch vốn đầu tư công được Thủ tướng Chính phủ giao là 1.040.261,7 tỷ đồng.

Nhưng Bộ Tài chính cho biết số giải ngân vốn đầu tư công từ đầu năm đến hết ngày 25/6/2026 là 299.501 tỷ đồng, đạt 29,2% kế hoạch.

Trong số đó, còn 26 bộ, cơ quan và 14 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới mức bình quân chung cả nước.

Cuối tháng 6, Chính phủ đã ra quyết định phê duyệt phương án chấm điểm (KPI) các bộ, cơ quan trung ương và địa phương về thực hiện giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công.

Một trong những địa phương chậm giải ngân đầu tư công là TP HCM.

Vào cuối tháng 4, khi bị nhắc tên là địa phương chậm giải ngân, Phó Chủ tịch UBND TP HCM Bùi Xuân Cường đã "nhận thiếu sót" trong một cuộc họp với lãnh đạo Chính phủ.

Ông Cường, vào ngày 19/6, đã được cho thôi chức vụ, và sau đó trở thành Bí thư Đảng ủy Phường Sài Gòn.

Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được cho rằng 6 tháng, thành phố phải giải ngân 40% thì mới bảo đảm được kế hoạch và đóng góp cho tăng trưởng hai con số.

Nhưng con số đó vẫn không đạt được.

Tính đến ngày 22/6, TP HCM mới chỉ giải ngân được 32.812 tỷ đồng, chỉ bằng 22,2% kế hoạch vốn 147.599 tỷ đồng đã được Thủ tướng giao.

Người phụ trách về đầu tư công mới, Phó Chủ tịch Hoàng Nguyên Dinh, mới đây đã ban hành văn ban yêu cầu các cơ quan liên quan phải tập trung đẩy nhanh tiến độ giải ngân.

Địa phương này một mặt tập trung tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, cắt giảm thủ tục, mặt khác gắn trách nhiệm với người đứng đầu.

TP HCM được giao chỉ tiêu tăng trưởng 8,2%, tuy nhiên, thống kê cho thấy nửa đầu năm địa phương này chỉ có mức tăng trưởng 8,55%, dù cao hơn mức trung bình cả nước, nhưng vẫn chưa đạt chỉ tiêu.

Ngày 1/7, 8 dự án hạ tầng có tổng mức đầu tư hơn 253.000 tỷ đồng được khởi công tại TP.HCM.

Không chỉ Chính phủ và các địa phương sốt sắng, đầu tư công cũng là nội dung mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm quan tâm.

"Có địa phương vừa qua đổi cán bộ, trong 8 ngày giải ngân vốn đầu tư công tăng lên 9%," ông Tô Lâm nói trong buổi sơ kết nhân dịp một năm vận hành chính quyền 3 cấp vào ngày 1/7.

Thách thức phía trước

Ông Tô Lâm, kể từ khi lên làm lãnh đạo cao nhất của Đảng vào ngày 3/8/2024, đã phát động một cuộc cách mạng tinh gọn, cũng như hàng loạt chương trình cải cách nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Tham vọng Việt Nam thoát bẫy thu nhập trung bình, trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045 đòi hỏi kinh tế phải tăng trưởng mạnh mẽ.

Mục tiêu GDP hằng năm tăng hai con số nằm trong tham vọng được gọi là "vươn mình bước vào kỷ nguyên mới".

Nhưng các cải cách của ông Tô Lâm dường như chưa phát huy được hiệu quả, thể hiện qua các số liệu kinh tế nói trên.

Bối cảnh quốc tế cũng là nhân tố gây ra không ít khó khăn. Sau cuộc chiến thuế quan của chính quyền Trump, chiến tranh do Mỹ và Israel phát động chống lại Iran đã khiến cho thế giới lâm vào cuộc khủng hoảng dầu.

Việt Nam, quốc gia nhập khẩu một lượng lớn nhiêu liệu từ Trung Đông, đã chịu tác động nặng nề.

Chính vì thế, mức tăng trưởng trong 6 tháng qua có thể nói vẫn là một thành tích vượt "cơn gió ngược", theo lời một quan chức Cục Thống kê.

Động lực chính vẫn là ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, với mức tăng 9,83%, đóng góp đến hơn 32% vào tăng trưởng chung.

Tiếp đến là ngành xây dựng với mức tăng 8,36%.

Xuất khẩu đóng một vai trò quan trọng trong tăng trưởng của Việt Nam thời gian qua, với mức 266,5 tỷ USD, mức tăng lên đến 21% so với cùng kỳ năm 2025.

Nhưng con số tổng xuất nhập khẩu nửa đầu năm lên 549,69 tỷ USD cũng cho thấy chỉ số khác thường: nhập siêu lên đến 16,65 tỷ USD.

Điều này rất khác với nửa đầu năm 2025 khi Việt Nam xuất siêu lên đến 7,95 tỷ USD.

Đáng chú ý, số doanh nghiệp giải thể cũng tăng cao, gần gấp đôi so với cùng kỳ năm trước đó khi có đến 23.980, phản ánh môi trường kinh doanh chưa thực sự tốt.

Đáng chú ý, nửa đầu năm, lạm phát, theo công bố của Cục Thống kê, đã ở mức 4,38%.

Chỉ tiêu lạm phát cả năm ở mức 4,5% đang bị thách thức.

Nhưng lạm phát tháng 6 đã hạ nhiệt so với tháng 5 nhờ giá xăng dầu giảm khi chiến sự ở Trung Đông dần dịu xuống.

Tháng 5, CPI tăng 5,6% so với cùng kỳ năm 2025. Tháng 6, con số này còn 4,69%.

Giá xăng dầu giảm được coi là nguyên nhân chính. Vào chiều 2/7, giá xăng dầu tại Việt Nam tiếp tục giảm thêm.

Chính phủ cũng đã yêu cầu giá cước vận tải giảm khi giá xăng dầu giảm.

https://www.bbc.com/vietnamese/articles/c75ykg0w2kdo