Thứ Tư, 22 tháng 7, 2026

Liệu có nên thứ lỗi cho những "đứa con hoang" bỏ Nga muốn trở về nhà ?

Liệu có nên thứ lỗi cho những "đứa con hoang" bỏ Nga muốn trở về nhà ?
Sau khi chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga bắt đầu vào năm 2022, một số nghệ sĩ Nga đã lên tiếng lên án hành động này; có những người công khai chỉ trích chính phủ Nga và đưa ra những lời lẽ khó nghe về đất nước. Nhiều người thậm chí đã thu dọn hành lý, rời bỏ nước Nga để tỏ thái độ phản đối.
Tờ báo Nga cho biết, những "đứa con hoang" tháo chạy khỏi nước Nga này cứ nghĩ phương Tây sẽ mở rộng vòng tay đón chào họ, nhưng rốt cuộc đang trắng tay. Sự nghiệp ở nước ngoài phát triển khó khăn hơn nhiều so với hình dung của họ, và tiền tiết kiệm cũng cạn kiệt nhanh chóng. Ngày càng có nhiều nghệ sĩ rời Nga bày tỏ nguyện vọng muốn trở về nhà. Họ chia sẻ rằng bản thân nhớ tổ quốc, cũng nhớ khán giả.

Những "đứa con hoang" muốn trở về nhà, người dân Nga có nên thông cảm và thứ lỗi cho họ ?

Có vẻ như một số người dân Nga đã tha thứ cho họ. Một vài nghệ sĩ rời Nga đã trở về nước, khởi động lại sự nghiệp và hoạt động sôi nổi trong giới kịch và điện ảnh. Tuy nhiên, ở Nga vẫn có không ít tiếng nói tẩy chay họ. Alexander (tên giả), một người làm việc trong ngành xuất bản ở Nga, đã thẳng thắn chia sẻ thứ thôi thúc họ trở về nước "là một ham muốn đơn thuần mang tính bản năng sinh tồn: ăn ngon, sống tốt".

Anh cho biết, bản thân đang sống trong một xã hội tư bản, chỉ cần các nghệ sĩ rời Nga sau khi về nước có thể giúp các thế lực chống lưng cấp cao trong giới giải trí kiếm được nhiều tiền hơn, thì những kẻ chống lưng này sẽ tìm mọi cách để bào chữa cho họ.

1. "Bà ấy muốn trở về, muốn ở bên nhân dân của mình"

Theo trang tin "Truyền thông Tự do" (Svobodnaya Pressa) của Nga đưa tin ngày 14/7, một số nghệ sĩ rời Nga đã trở về nước, những người này không làm tổn hại đến hình ảnh của bản thân chỉ vì phát biểu ý kiến về các chủ đề nóng. Ví dụ như các diễn viên Ksenia Rappoport và Danila Kozlovsky của Nhà hát Mới Mặc Tư Khoa (Saint Petersburg Maly Drama Theatre). Họ đã trở lại sân khấu và cũng tham gia đóng phim điện ảnh.

Ngoài ra, nhà sản xuất Konstantin Meladze được cho là đang đàm phán để trở về nước. Meladze đã rời Nga ngay sau khi chiến dịch quân sự đặc biệt bắt đầu vào năm 2022, và kể từ đó rất ít khi xuất hiện trước công chúng. Theo hãng tin RIA Novosti đưa tin hồi đầu tháng 7, nhà sản xuất âm nhạc Sergei Dvoretsky cho biết Meladze có thể đã nhập quốc tịch Gruzia nhằm nhận được nhiều đơn đặt hàng và hợp đồng hơn ở nước ngoài để tăng thu nhập.

Theo tờ "Sự thật Komsomol" (Komsomolskaya Pravda), nói Rappoport rời Nga ngay sau khi chiến dịch quân sự đặc biệt bắt đầu là chưa hoàn toàn chính xác. Nhiều năm qua, Rappoport vẫn thường xuyên đi lại giữa Ý và Nga, mãi cho đến khi bà công khai lên án chính phủ Nga thì sự việc mới thu hút sự chú ý. Rappoport khi đó thậm chí còn tuyên bố rằng bà không muốn làm diễn viên nữa, không hiểu trong hoàn cảnh như vậy thì làm sao còn có thể bước lên sân khấu. Sau khi đưa ra những phát biểu này, khi tham dự Liên hoan phim Venice, bà đã mặc trang phục màu đen để tỏ ý tang thương. Dư luận nhanh chóng phản ứng: khắp nơi ở Nga bắt đầu hủy bỏ trên diện rộng các đêm diễn có sự tham gia của Rappoport.

Kozlovsky là bạn diễn trên sân khấu của Rappoport. Năm 2022, sau khi ông đưa ra những phát biểu phản đối chiến dịch quân sự đặc biệt, công chúng bắt đầu tẩy chay ông. Cùng lúc đó, Kozlovsky sang Mỹ và sau đó đi lưu diễn ở Châu Âu. Ông cùng với Rappoport và nữ diễn viên kịch, điện ảnh rời Nga Chulpan Khamatova đã tham gia một hoạt động từ thiện, đồng thời bày tỏ sự ngưỡng mộ đối với nữ ca sĩ rời Nga Alla Pugacheva, kết quả là lại tiếp tục hứng chịu chỉ trích gay gắt.

Kozlovsky sau đó đã lên tiếng phản hồi lại tất cả các cáo buộc, khẳng định ông yêu nước Nga và không có ý định ra đi; con gái ông là Oda Valentina hiện sống ở Mỹ nên ông phải cố gắng thu xếp thời gian sang thăm con.

Nhà hoạt động xã hội Nga Vitaly Borodin đã đưa ra một loạt cáo buộc đối với Kozlovsky, về cơ bản là quy cho ông tội phản quốc. Tòa án đã đứng về phía Kozlovsky, yêu cầu Borodin phải rút lại toàn bộ cáo buộc.

Khamatova trước đó từng tuyên bố sẽ ra đi vĩnh viễn, thậm chí còn nguyền rủa tổ quốc của mình. Nhưng trang tin "Truyền thông Tự do" cho thấy, bà đột ngột phát biểu rằng: "Tôi cấm bản thân nghĩ về chuyện đó (trở về Mát-scơ-va), bởi vì điều đó khiến tôi rất đau đớn. Tôi bắt đầu tự phản tỉnh. Nếu chuyện đó xảy ra, và tình hình diễn tiến như vậy, thì thật là tuyệt vời..."

Pugacheva cùng chồng là Galkin rời Nga năm 2022. Tháng 9 cùng năm, sau khi Galkin bị Bộ Tư pháp Nga xác định là "nhân tố đại diện nước ngoài" (foreign agent), Pugacheva đã yêu cầu liệt cả bản thân bà vào danh sách "nhân tố đại diện nước ngoài". Theo tờ "Sự thật Komsomol", sau khi rời Nga năm 2022, Pugacheva và chồng đã có quốc tịch Israel và định cư ở ngoại ô Tel Aviv. Sau khi xung đột Israel - Hamas bùng phát vòng mới vào năm 2023, cả hai đã chuyển đến Cyprus.

Năm 2024, Pugacheva đăng tải lên mạng xã hội một bức ảnh về việc Bệnh viện Nhi đồng Quốc gia "Okhmatdyt" ở thành phố Kyiv, Ukraine bị trúng tên lửa. Trong ảnh, một người phụ nữ đang ôm đứa trẻ dính đầy máu. Bà chú thích: "Thượng đế có lòng kiên nhẫn, nhưng mọi thứ đều có giới hạn."

Đáp lại điều này, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Zakharova phát biểu Pugacheva không nhìn thấy sự đau khổ của trẻ em ở chính tổ quốc mình, những người rời bỏ nước Nga, một khi đã tìm đến "tổ quốc mới" thì đừng bận tâm đến nước Nga nữa.

Theo hãng tin TASS, mặc dù các nhà hoạt động xã hội nhiều lần kêu gọi đưa Pugacheva vào danh sách "nhân tố đại diện nước ngoài", nhưng Bộ Tư pháp Nga cho rằng không có lý do để làm điều đó.

Năm ngoái, tờ "Thanh niên Mát-scơ-va" (Moskovskij Komsomolets) đưa tin, nhiều nguồn tin tiết lộ rằng Pugacheva có mong muốn và có thể sắp trở về Nga. Ngoài ra còn có tin đồn chồng bà là Galkin có thể sẽ không còn bị liệt vào danh sách "nhân tố đại diện nước ngoài".

Nhà bình luận âm nhạc Nga Guru Ken chia sẻ với trang tin Ura.Ru của Nga các bài hát mới của Pugacheva tràn ngập nỗi nhớ quê hương, "bà ấy muốn trở về, muốn ở bên nhân dân của mình".

2. "Mức độ chỉ trích to lớn bao nhiêu thì mức độ xin lỗi phải chân thành bấy nhiêu"

Theo trang tin "Truyền thông Tự do", Phó Chủ tịch Ủy ban Văn hóa Duma Quốc gia Nga, diễn viên kịch và điện ảnh, Nghệ sĩ Nhân dân Dmitry Pevtsov cho rằng, các nghệ sĩ rời Nga hoàn toàn có thể trở về Nga, nhưng chỉ giới hạn ở những người có phát ngôn hoặc hành vi không vi phạm luật hình sự. Đồng thời họ nên chuẩn bị sẵn sàng để xin lỗi: "Tôi cho rằng, trước đây họ dùng tiếng nói to lớn thế nào để chỉ trích đất nước này, thì bây giờ nên dùng tiếng nói to lớn bấy nhiêu để xin lỗi."

Nghị sĩ Duma Quốc gia khóa VI thuộc Đảng Cộng sản Liên bang Nga Vyacheslav Tetyokin nhận định: "Trong bối cảnh địa chính trị hiện tại, vấn đề nghệ sĩ rời Nga trở về nước sâu sắc và nghiêm trọng hơn nhiều so với những gì nhìn thấy ngoài bờ cõi. Điều này liên quan đến chính sách văn hóa của toàn bộ quốc gia."

Tetyokin cho rằng, xét từ khía cạnh tinh thần và tình hình chính trị của xã hội Nga khi đối mặt với cuộc bao vây, xâm lược của phương Tây, "vai trò của văn hóa nếu không phải là quyết định thì cũng là then chốt". "Chúng ta thấy rằng, những người biểu diễn chiều theo tiêu chuẩn phương Tây vẫn đang chi phối các kênh truyền hình chính của Nga, đặc biệt là tiếng Anh, phần lớn chương trình của họ đều biểu diễn bằng tiếng Anh."

"Cả một thế hệ người Nga bị ảnh hưởng sâu sắc bởi văn hóa đại chúng phương Tây. Nếu chỉ có một thế hệ thì không sao, nhưng điều đáng lo ngại là trên các sân khấu âm nhạc, điện ảnh, kịch nghệ, những truyền thống xa lạ với người Nga lại có nhiều người ủng hộ hơn," Tetyokin nói, "Họ cho rằng bản thân về mặt lớn thuộc về phương Tây, đó mới là quê hương tinh thần và văn hóa của họ, chứ không phải nước Nga."

Tetyokin cho biết, vấn đề nằm ở chỗ, những người đang chi phối chính sách văn hóa của Nga đang làm hết sức mình để duy trì sự phụ thuộc vào phương Tây, đồng thời khuyến khích những kẻ phát tán sự phụ thuộc này. "Bây giờ, chúng ta còn được đề xuất tiếp nhận những kẻ phản bội làm trầm trọng thêm xu hướng này."

Nhưng ông sau đó nói thêm: "Hãy để họ trở về đi, dù sao họ cũng là công dân Nga, nhưng xét từ góc độ tham gia tích cực vào việc hoạch định chính sách văn hóa của Nga, nếu là tôi, tôi sẽ cân nhắc kỹ lưỡng trước, quan sát hành vi của những người trở về này."

Ông nhấn mạnh: "Nhà nước nên khuyến khích những người hướng về văn hóa và truyền thống dân tộc Nga."

Ngoài ra, Tetyokin cho rằng, sở thích của khán giả là có thể định hình được: "Cách làm của truyền thông phương Tây chính là một phương thức định hình dư luận. Khi một người ngày nào cũng buộc phải xem cùng một người biểu diễn, anh ta sẽ vô thức tin rằng người đó là duy nhất, là lý tưởng, là tốt nhất. Nếu chúng ta đang ở bờ vực xung đột gay gắt với phương Tây, ít nhất nên ngăn chặn ảnh hưởng của những kẻ đang quảng bá giá trị phương Tây tại nước ta, nhà nước phải can thiệp."

Nghệ sĩ Ưu tú Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga, Nghị sĩ Duma Quốc gia Nga Elena Drapeko cho rằng, những người hoạt động văn học nghệ thuật rời Nga vì chiến dịch quân sự đặc biệt mà nay muốn trở về nước, sự đối xử dành cho họ nên dựa trên hoàn cảnh cụ thể của từng cá nhân. "Nếu giữ im lặng, không bôi nhọ nước Nga, thì sẽ không bị bỏ tù. Nếu họ thực hiện các cuộc tấn công chống Nga, thì sẽ bị xử phạt. Điều này nên do cơ quan hành pháp quyết định."

"Tất nhiên, những người 'im lặng' đó quay trở lại, chúng ta sẽ quan sát thể hiện của họ. Phải hiểu rõ tình hình chính trị hiện tại... Người trở về thể hiện thế nào, chúng ta sẽ đối xử với họ thế ấy," Drapeko nói.

Đồng thời, Drapeko chỉ ra rằng, cần có nhiều người trung thành với nghề nghiệp và tổ quốc của mình hơn: "Chúng ta cần thay đổi tâm lý của nhân dân chúng ta, bao gồm cả những 'người chủ nghĩa thế giới' quen làm việc ở nước ngoài, những người tự coi mình là công dân thế giới mà quên mất mình là công dân Nga."

Về việc liệu những người trở về có thể bước lên sân khấu biểu diễn ngay khi vừa về nước hay không, Drapeko cho rằng, điều này nên do ban tổ chức các hoạt động văn hóa quyết định, thái độ của khán giả cũng rất quan trọng. "Xã hội sẽ quyết định có chấp nhận họ hay không."

3. "Thứ thôi thúc họ trở về nước là ham muốn bản năng sinh tồn: ăn ngon, sống tốt"

Theo các báo Nga như trang "life.ru" đưa tin, theo thời gian, các phát biểu của Rappoport dần dần bị mọi người lãng quên, bà đã trở lại giới văn hóa Nga. Có thông tin cho biết, bà sẽ thủ vai chính trong một bộ phim điện ảnh về đề tài chiến tranh. Bà cũng xuất hiện trên sân khấu kịch. Theo giới thiệu trên trang web của Nhà hát Mới Mặc Tư Khoa, các vở kịch bà đang tham gia hiện tại bao gồm "Hamlet", "Ba chị em"... 

Kozlovsky hiện đã khởi động lại hoàn toàn sự nghiệp ở Nga, ông hoạt động sôi nổi trong giới kịch và điện ảnh, các buổi biểu diễn chật kín chỗ ngồi, thu về khoản thu nhập đáng kể. Tháng 3 năm nay, Pugacheva đã chia sẻ một bức ảnh chụp chung với bạn bè trên nền tảng mạng xã hội. Không ít người trong phần bình luận đã khen ngợi khí chất trang nhã của bà. Cũng có nhiều người tỏ ra tiếc nuối cho bà, nói rằng những năm tháng tuổi già bà đã mất đi tổ quốc, phải phiêu bạt nơi đất khách quê người.

Tuy nhiên không phải tất cả người dân Nga đều có thể tiếp nhận những "đứa con hoang" rời Nga này.

Nữ ca sĩ nổi tiếng của Nga Vika Tsyganova cho rằng, việc để các nghệ sĩ lên án chiến dịch quân sự đặc biệt trở về nước không khác gì sự phản bội.

Bà viết trên nền tảng mạng xã hội: "Gián điệp không chỉ là những kẻ phá hủy cầu cống và đốt cháy máy bay. Tồn tại một hình thức phá hoại khác còn nguy hiểm hơn: phá hoại tinh thần. Họ muốn đưa những người như Pugacheva, Kozlovsky trở lại để gặm nhấm, xói mòn đất nước này từ bên trong."

Alexander chia sẻ những nghệ sĩ rời Nga đó rõ ràng đã đánh giá quá cao tầm quan trọng và vị thế của mình trong giới nghệ thuật. Ở nước ngoài chẳng ai cần đến họ, nguồn thu nhập từ Nga cũng không còn nữa, "họ rõ ràng muốn quay trở lại cuộc sống thoải mái như trước khi tháo chạy khỏi tổ quốc và đưa ra những phát biểu thù địch".

Anh thẳng thắn nói, thứ thôi thúc họ trở về nước "không phải là lương tâm, không phải sự hối hận về lỗi lầm, mà là một ham muốn đơn thuần mang tính bản năng sinh tồn: ăn ngon, sống tốt."

Đối với việc có đồng tán thành để những người này sau khi về nước tiếp tục làm công việc biểu diễn hay không, Alexander bày tỏ: "Chúng ta sống trong một xã hội tư bản, đối với các nhà tư bản, chỉ cần lợi nhuận kếch xù thì không có tội ác nào mà họ không dám phạm phải. Phản bội nhân dân và đất nước là một trong những tội ác nghiêm trọng nhất. Nhưng cho dù một số nghệ sĩ có phạm phải tội ác như vậy, thì những kẻ chống lưng cấp cao trong giới giải trí cũng sẽ tìm mọi cách bào chữa, chỉ cần các nghệ sĩ này sau khi trở về Nga có thể giúp họ kiếm được nhiều tiền hơn."

Anh suy đoán: "Người dân sẽ được thông báo rằng, ai đó chỉ là không hiểu chuyện, sợ hãi, không suy nghĩ kỹ nên mới nói vài lời ngu ngốc, nhưng dù sao họ cũng là đồng bào của chúng ta, chúng ta nên tha thứ và quên đi lỗi lầm của họ."

"Người dân Nga tốt bụng, giàu lòng trắc ẩn và bao dung, chúng ta lại sẽ một lần nữa tha thứ cho kẻ phản bội. Thật đáng tiếc."

Ivan (bí danh) làm công việc kỹ thuật tại một sân bay ở Nga, đã nhắn gửi tới những nghệ sĩ từ chối ủng hộ, thậm chí rời bỏ nước Nga trong lúc đất nước gặp nguy biến: "Cảm ơn vì đã giúp chúng tôi thoát khỏi các người! Đừng quay lại nữa, bởi vì các người không còn là thần tượng của chúng tôi, và nước Nga cũng không còn là đất nước của các người nữa! Giữa các người và chúng tôi không còn bất kỳ điểm chung nào. Thời gian sẽ cho chúng tôi những thần tượng và anh hùng mới. Chúng tôi sẽ cùng họ kiến tạo một thế giới mới của chúng tôi, và thế giới này không có chỗ cho các người."

Trước đó, khi có tin tức Pugacheva có thể sẽ trở về Nga, trong nước Nga đã xuất hiện những tiếng nói tẩy chay.

Nhà văn Nga Zakhar Prilepin chia sẻ với RIA Novosti nếu Pugacheva trở về Nga, e rằng cũng không ai quan tâm, bởi vì những kẻ bỏ đi trong lúc đất nước gặp nguy biến không đáng được chú ý. "Nếu Pugacheva trở về, e rằng cũng không ai quan tâm. 'Nhân tố đại diện nước ngoài' cũng có thể đến, họ không bị cấm. Chỉ cần họ tuân thủ các điều kiện nhất định khi lan truyền tác phẩm văn hóa của mình. Nói chung, bất kỳ ai trong số họ (chỉ những người rời đi sau khi chiến dịch quân sự đặc biệt bắt đầu) ngày mai đều có thể trở về, và họ đều sẽ trở về."

Không ít cư dân mạng Nga thể hiện thái độ rõ ràng: "Mỗi công dân Nga bình thường đều có nghĩa vụ giáng một cú đá thật đau vào Pugacheva." "Họ nói, ở một nơi nào đó, có người đã tha thứ cho Pugacheva. Nhưng những người lính đó, những người đang ở tiền tuyến có tha thứ cho bà ta không? Đã có ai hỏi họ chưa?" "Chúng tôi không thể dung thứ cho kẻ phản bội."

Phaóng viên chiến trường Nga Yuri Kotenok cho biết, chủ đề Pugacheva trở về nước đang được bàn tán sôi nổi trên các nền tảng mạng xã hội, được cho là Điện Kremlin không phản đối gì việc bà trở về, nhưng Pugacheva lại yêu cầu hủy bỏ danh xưng "nhân tố đại diện nước ngoài" của Galkin, "Mọi người hy vọng đây chỉ là một câu chuyện, một tin giả, nhưng đáng tiếc là tất cả điều này có thể là sự thật. Yêu cầu của bà ta có thể thực sự sẽ được đáp ứng."

Kotenok nhấn mạnh: "Nước Nga ngày nay đã không còn là đất nước trước khi các ngôi sao đó bỏ chạy nữa rồi, người dân bình thường tuyệt đối sẽ không tha thứ cho những kẻ lựa chọn đứng ở phía đối lập. Có phải là 'nhân tố đại diện nước ngoài' hay không hoàn toàn không quan trọng."

Nguồn: Mạng xã hội Nga.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét