Trump 'choáng váng' thấy toàn dân Iran khóc thương Khamenei

Đọc tin ông Trump tuyên bố Mỹ có thể "loại bỏ tất cả những người tham dự tang lễ", nhưng điều đó sẽ dẫn đến "không ai tham gia vào các cuộc đàm phán", tôi thấy nhục cho nước Mỹ khi có một người lãnh đạo quốc gia như thế. Phát ngôn như vậy cho thấy Trump và chính phủ Mỹ không có khái niệm về nhân quyền và hoàn toàn không có lòng nhân đạo, cũng không phải là tư duy của một người bình thường hay một chế độ văn minh. Thay vào đó, ông Trump có thể nói "chính phủ Mỹ có thể loại bỏ tất cả người Mỹ, nhưng điều đó sẽ khiến Lễ kỷ niệm 250 năm thành lập nước Mỹ không có người xem và từ nay chính phủ Mỹ sẽ trở nên nhỏ bé và bất lực trong con mắt của toàn thể nhân loại. Có ý kiến ​​cực đoan cho rằng Iran nên đáp trả bằng cách tuyên bố sẽ tăng gấp đôi phí vận chuyển qua eo biển Hormuz với bất kỳ quốc gia nào không tham dự lễ tang của Khamenei.

Trump 'choáng váng' thấy toàn dân Iran khóc thương Khamenei, trong khi Rubio ráo riết chặn các nước đến viếng

1. Trump: Toàn Iran để tang Khamenei khiến tôi ngạc nhiên 

Theo giờ địa phương ngày 4/7, Iran đã tổ chức lễ tiễn biệt và tưởng niệm công khai cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei tại thủ đô Tehran. Theo Al Jazeera, Tổng thống Mỹ Trump ngày 4/7 khi trả lời phỏng vấn truyền thông đã bày tỏ bất ngờ trước khung cảnh người dân Iran để tang, đồng thời khẳng định Mỹ sẽ không phát động tấn công trong thời gian diễn ra tang lễ. 

Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với trang tin Axios của Mỹ, Trump cho biết ông cảm thấy "sốc" khi thấy người dân Iran khóc thương trong lễ tang Khamenei, "Tôi cứ tưởng người Iran không ưa ông ấy". 

Ngày 4/7, Tehran, Iran, người dân Iran tổ chức lễ tiễn biệt và tưởng niệm công khai cố Lãnh tụ Tối cao Khamenei. Ảnh: IC photo

Trump tuyên bố, Mỹ hoàn toàn có thể "tiêu diệt tất cả những người tham dự tang lễ", nhưng cách làm này sẽ dẫn đến hệ quả "không còn ai tham gia đàm phán". 

Ông ta tiết lộ, Mỹ và Iran đã quyết định nối lại đàm phán sau khi tang lễ Khamenei kết thúc, "hai bên đều sẽ không nổ súng trong thời gian diễn ra tang lễ". 

Cố Lãnh tụ Tối cao Iran Khamenei đã thiệt mạng vào ngày 28/2 trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel. Chính phủ Iran cho biết, quốc tang Khamenei được tổ chức từ ngày 4 đến 9/7, kéo dài 6 ngày. 

Theo lịch trình được phía Iran công bố, lễ tiễn biệt công khai sẽ diễn ra tại Đại Thánh đường Khomeini ở Tehran từ ngày 4 đến 5/7, cuộc diễu hành của đoàn đưa tang sẽ được tổ chức tại Tehran vào ngày 6/7; ngày 7/7, thi hài sẽ được đưa đến thành phố thánh địa tôn giáo Qom để tổ chức diễu hành tang lễ và lễ cầu nguyện. 

Theo lời mời của giới tôn giáo và các tổ chức xã hội Iraq, vào ngày 8/7, thi hài cũng sẽ được đưa đến các thành phố thánh địa của người Hồi giáo Shia là Najaf và Karbala ở Iraq để tổ chức các hoạt động tưởng niệm tôn giáo. Ngày 9/7, Iran sẽ tổ chức lễ đưa tang cuối cùng tại quê nhà Mashhad của Khamenei, sau đó thi hài sẽ được an táng tại Đền thờ Imam Reza.

2. Sau khi Mỹ gây áp lực, 13 quốc gia hủy bỏ tham dự lễ tang ông Khamenei

Theo hãng thông tấn Tasnim của Iran đưa tin, ngày 3 tháng 7 theo giờ địa phương, một nguồn tin cấp cao Iran tiết lộ, trong vòng 5 ngày qua, các quan chức cấp cao Mỹ đã tiến hành chiến dịch gây áp lực toàn diện, nhằm ngăn cản các quốc gia tham dự lễ tang Lãnh tụ tối cao Iran đã khuất - ông Khamenei.

Nguồn tin giấu tên cho biết, Ngoại trưởng Mỹ Rubio ngày 26 tháng 6 đã ban hành chỉ thị mật cho tất cả các đại sứ quán và lãnh sự quán Mỹ trên toàn cầu, yêu cầu rõ ràng: "Tất cả các cơ quan thường trú nước ngoài nhận được chỉ thị này phải huy động toàn bộ nguồn lực ngoại giao của Mỹ, làm rõ với chính phủ nước sở tại rằng: nếu quốc gia đó cử đại diện tham dự lễ tang Lãnh tụ Iran, sẽ bị phía Mỹ coi là hành động không thân thiện, và quan hệ song phương giữa nước đó với Mỹ sẽ chịu ảnh hưởng tiêu cực."

Hai nhà ngoại giao Ả Rập giấu tên cho biết, bản thân ông Rubio đã trực tiếp thương lượng với quan chức ngoại giao của ít nhất 5 quốc gia Ả Rập về vấn đề này.

Được biết, các đại sứ Mỹ tại các quốc gia châu Phi cũng đã đe dọa rõ ràng rằng: nếu các quốc gia liên quan tham dự lễ tang, phía Mỹ có thể cắt giảm viện trợ phát triển cho nước đó. Một quốc gia lớn ở Bắc Phi đã hạ cấp phái đoàn tham dự lễ tang lần này, chính vì lo ngại quan hệ song phương với Mỹ sẽ bị ảnh hưởng.

Nhiều nguồn đánh giá cho thấy, dưới áp lực của Mỹ, ít nhất 13 quốc gia đã hủy bỏ kế hoạch tham dự, bao gồm 3 quốc gia Đông Âu, 5 quốc gia châu Phi, 2 quốc gia Ả Rập vùng Vịnh Ba Tư và 2 cường quốc Đông Á.

Theo truyền thông mạng, Đông Á chỉ có năm quốc gia gồm Trung Quốc, Triều Tiên, Hàn Quốc, Nhật Bản và Mông Cổ. Cường quốc thường được xác định qua sức mạnh kinh tế và tiếng nói trên trường quốc tế. Hiện cũng chỉ có Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc được công nhận là các cường quốc ở Đông Á. Vì Trung Quốc đã tham gia, nên2 cường quốc Đông Á sợ Mỹ không dám tham gia chỉ có thể là Nhật Bản và Hàn Quốc.

Bài báo đưa tin, một số quốc gia chịu áp lực của Mỹ và quyết định vắng mặt đã thông qua trung gian hoặc các cơ quan ngoại giao của họ tại Geneva hoặc New York để truyền đạt thông tin, cố gắng gửi lời xin lỗi đến Iran và giải thích hoàn cảnh bất đắc dĩ của mình. Một số quốc gia khác đề xuất chỉ cử các nhà ngoại giao đang thường trú tại Tehran đến tham dự nghi lễ, nhưng đã bị phía Iran kiên quyết bác bỏ.