Quảng Đông dựa vào đâu để phát triển với dân số 165 triệu người?
Mình rất thích đọc các tài liệu về Trung Quốc, có lẽ vì hồi những năm 1980, khi đất nước mình còn quá lạc hậu, bị phương Tây phong tỏa, nên tài liệu của phương Tây được chuyển về Việt Nam quá ít. Trong khi đó, dù Việt Nam vẫn có chiến tranh với Trung Quốc và Campuchia, nhưng nhiều tài liệu về 4 hiện đại hóa (1980-2000) của Trung Quốc vẫn được đưa về Việt Nam, và mình đã may mắn được đọc nhiều trong số những tài liệu này. 
Càng đọc mình càng thích. Quả thật, Trung Quốc đã phát triển rất nhanh trong 2 thập kỷ này, những mục tiêu đề ra trong 4 hiện đại hóa đều được thực hiện vượt xa so với kế hoạch. Nhiều lần sang Trung Quốc, mình thấy Việt Nam cứ học được như Trung Quốc đã là tốt lắm rồi.
Dưới đây là tổng hợp tình hình kinh tế, xã hội ở Quảng Đông, một tỉnh của Trung Quốc có đặc điểm khá giống với Việt Nam.
----------------------
Mới đây, tại buổi gặp mặt báo chí của Văn phòng Thông tin Quốc vụ viện Trung Quốc, một bộ số liệu đáng chú ý đã được công bố: Dân số thực tế hiện tại của Quảng Đông đã đạt 165 triệu người.
Điều này có nghĩa là hơn 1/9 dân số cả nước Trung Quốc đang sinh sống tại Quảng Đông. Quy mô dân số của tỉnh này đã vượt xa các quốc gia truyền thống đông dân như Nga, Nhật Bản, tiếp tục viết nên huyền thoại "Chim khổng tước bay về hướng Đông Nam" trong thời đại mới.
Trong bối cảnh dân số toàn quốc liên tục giảm trong bốn năm qua, sự tăng trưởng ngược dòng của Quảng Đông chắc chắn không phải là ngẫu nhiên.
1. Hiểu đúng về khái niệm "dân số thực tế 165 triệu"
Điều này có nghĩa là, tại Thâm Quyến, dù là văn phòng cao tầng hay xưởng sản xuất, những người đang nỗ lực làm việc đều là thanh niên tràn đầy khát vọng, chứ không phải những người chờ nghỉ hưu.
2. Vòng tuần hoàn tích cực giữa dân số trẻ và sức sống kinh tế
Dân số trẻ và sức sống kinh tế đã hình thành một vòng tuần hoàn tích cực chặt chẽ.
Làn sóng người trẻ liên tục đổ về trực tiếp thúc đẩy tiêu dùng, khơi dậy đổi mới sáng tạo, và nâng cao tỷ lệ sinh; trong khi dân số mới sinh lại tạo ra thêm nhu cầu việc làm, tiếp tục thu hút người nhập cư.
Một vòng tuần hoàn dân số bền vững như vậy đang vận hành liên tục tại Quảng Đông.
Điều đáng ngưỡng mộ hơn nữa là đà tăng trưởng dân số của Quảng Đông luôn mạnh mẽ.
Năm 2025, dân số thường trú của Quảng Đông tăng ròng 790.000 người, cả tổng lượng và tỷ lệ tăng đều đứng đầu cả nước; tổng số trẻ sinh ra trong năm đạt 1,003 triệu, liên tục sáu năm trở thành tỉnh duy nhất cả nước có số trẻ sinh ra vượt mốc 1 triệu.
Điều này đủ để chứng minh "bánh đà dân số" của Quảng Đông đã vận hành ổn định và hiệu quả.
Xét cho cùng, lợi tức dân số của Quảng Đông không chỉ là "đông người", mà là "người trẻ, và vẫn đang tiếp tục trẻ hóa".
3. Vì sao người trẻ lại chọn Quảng Đông?
Câu trả lời nằm ở cơ hội. Như người xưa thường nói: "Nước chảy về chỗ trũng, người tìm đến nơi cao".
Trong bối cảnh hiện nay, "nơi cao" chính là những nơi có cơ hội việc làm dồi dào, triển vọng phát triển rộng mở, và thu nhập ổn định.
Và Quảng Đông chính là đại diện tiêu biểu cho "nơi cao" đó: GDP liên tục đứng đầu cả nước trong 37 năm, tổng giá trị kinh tế năm 2025 đạt 14,58 nghìn tỷ NDT, chiếm hơn 1/10 tổng GDP toàn quốc.
Đằng sau những con số vĩ mô này là vô số việc làm thực tế.
Là tỉnh dẫn đầu về kinh tế và công nghiệp, Quảng Đông có hệ thống ngành sản xuất đa dạng, quy mô cụm công nghiệp dẫn đầu cả nước.
Từ các tập đoàn đầu ngành như Huawei, Tencent, BYD, DJI... đến chuỗi công nghiệp điện tử tại Trường An (Đông Quán), dải công nghiệp thiết bị gia dụng tại Thuận Đức (Phật Sơn)... tất cả cùng kiến tạo nên một hệ sinh thái việc làm đa tầng, toàn chuỗi.
Dù là nhân tài nghiên cứu khoa học trình độ cao, hay công nhân sản xuất phổ thông, chỉ cần sẵn sàng nỗ lực, đều có thể tìm thấy vị trí phù hợp tại Quảng Đông.
4. Chính sách thu hút và giữ chân nhân tài: Tinh tế và thiết thực
Tuy nhiên, chỉ có cơ hội là chưa đủ. Ngưỡng định cư có thấp hay không cũng là yếu tố then chốt để giữ chân người tài.
Trên thực tế, trong công tác thu hút và giữ chân nhân tài, chính sách của Quảng Đông được triển khai rất tinh tế và chu đáo.
Tại vùng Châu Giang, người có bằng cao đẳng trở lên được mở rộng quyền đăng ký hộ khẩu; quy trình phê duyệt tại một số thành phố có thể hoàn tất chỉ trong vòng một giờ.
Đối với các nhóm nhân tài khác nhau, Quảng Đông còn áp dụng các biện pháp hỗ trợ chính xác: nhân tài đỉnh cao từ nước ngoài có thể nhận được kinh phí khởi động nghiên cứu lên tới hàng chục triệu NDT; lao động kỹ năng tại Đông Quán cũng có thể định cư qua "kênh xanh" và hưởng trợ cấp nhà ở riêng.
Thậm chí, sinh viên đại học năm cuối bình thường khi đến Nam Sa (Quảng Châu) cũng có thể nhận trợ cấp sinh hoạt 1.000 NDT/tháng, tối đa 30 tháng.
1.000 NDT tại Nam Sa vừa đủ để thuê một phòng đơn có vệ sinh riêng; 30 tháng gần như bao phủ toàn bộ giai đoạn từ khi tốt nghiệp đến lần nhảy việc đầu tiên của một sinh viên.
Đằng sau những chính sách ấm áp là mức độ bao dung vô biên của đô thị. Câu nói "Đến đây là người Quảng Đông" lay động lòng người nhất ở chỗ: "Chẳng ai quan tâm quê bạn ở đâu".
Tại Quảng Đông, dù bạn là người Hồ Nam, Giang Tây, Tứ Xuyên hay An Huy, không ai gọi bạn là "người ngoài", họ chỉ quan tâm bạn "có làm được việc hay không".
Bầu không khí không hỏi xuất thân, chỉ xét năng lực này còn thiết thực hơn bất kỳ khoản trợ cấp định cư nào.
Và tinh thần thực dụng bắt nguồn từ văn hóa Lĩnh Nam này đang được khuếch đại hơn nữa trong quá trình xây dựng Vùng Vịnh Quảng Đông-Hồng Kông-Ma Cao, hướng tới tầm nhìn toàn cầu.
Số liệu cho thấy cụm đổi mới sáng tạo Thâm Quyến-Hồng Kông-Quảng Châu đã đứng đầu thế giới, quy mô và thực lực vượt cả Vùng Vịnh Tokyo — chính là minh chứng trực quan nhất cho tinh thần này trong nền kinh tế đương đại.
Có thể nói, cơ hội + ngưỡng tiếp cận + văn hóa ba yếu tố cộng hưởng đã cùng kiến tạo nên lực hút mạnh mẽ của Quảng Đông đối với 165 triệu người.
6. Thách thức tương lai: Chuyển từ "lợi tức số lượng" sang "lợi tức chất lượng"
Tuy nhiên, sức hút này có thể duy trì lâu dài hay không, còn phụ thuộc vào cách Quảng Đông ứng phó với những thách thức tương lai.
Thực tế, Quảng Đông đã đưa ra định hướng rõ ràng: dùng lợi tức nhân tài để kế thừa lợi tức dân số.
Hiện nay, lợi tức dân số của Quảng Đông đang chuyển dịch từ mô hình "số lượng" sang "chất lượng".
Bốn thập kỷ trước, sự phát triển của Quảng Đông dựa vào lợi thế lao động dồi dào, chịu khó và chi phí thấp. Nhưng khi sản xuất liên tục nâng cấp, mô hình truyền thống này đã chạm ngưỡng.
Tuy nhiên, điều thay thế nó không phải là sự suy giảm lợi tức, mà là sự nâng cấp của chính lợi tức đó.
Bởi vì những nhân tài đổ về Quảng Đông ngày càng có giá trị hơn.
Năm 2025, hơn 1,1 triệu sinh viên tốt nghiệp đại học chọn Quảng Đông, tương đương cứ 10 sinh viên tốt nghiệp trên cả nước thì có 1 người tìm đến nơi đây.
Làn sóng thanh niên có học vấn cao, tiềm năng lớn liên tục hội tụ đang tái định hình cấu trúc vốn nhân lực của Quảng Đông.
Hướng di chuyển của nhân tài cũng đồng điệu với nhịp độ phát triển công nghiệp.
Năm 2025, giá trị gia tăng của các ngành kinh tế mới tại Quảng Đông, lấy trí tuệ nhân tạo, kinh tế bay thấp, xe năng lượng mới, bán dẫn làm trọng tâm, đạt 3,9 nghìn tỷ NDT, chiếm 26,7% GDP toàn tỉnh.
Làn sóng nhân tài trình độ cao đổ về không chỉ đáp ứng nhu cầu công nghiệp hiện tại, mà còn đặt nền móng nhân lực vững chắc cho quá trình nâng cấp công nghiệp tiếp theo.
Kinh tế bay thấp chính là hình ảnh thu nhỏ tiêu biểu nhất cho quá trình chuyển đổi này. Chỉ hai năm trước, đây còn là lĩnh vực mới nổi; nay đã hình thành quy mô tại Quảng Đông.
Toàn tỉnh tập trung hơn 30% doanh nghiệp chuỗi công nghiệp kinh tế bay thấp của cả nước, tổng số khoảng 15.000 doanh nghiệp; sản lượng máy bay không người lái chiếm 90% cả nước, sản phẩm tiêu dùng chiếm tới 95% thị phần.
Năm 2025, riêng giá trị gia tăng kinh tế bay thấp tại Thâm Quyến đã đạt 35 tỷ NDT, tăng 31% so với cùng kỳ, tiếp tục tạo việc làm mới và thu hút nhân tài mới.
Tại Thâm Quyến, đi "taxi bay" đã trở thành hiện thực
Lớp lớp thế hệ mới đang cùng nhau viết nên chương tiếp theo cho tương lai của tỉnh công nghiệp hàng đầu.
7. Áp lực phát triển và chiến lược tái bố trí không gian
Tuy nhiên, Quảng Đông cũng đang đối mặt với những áp lực phát triển rất thực tế.
Tại vùng Châu Giang, một số thành phố có quỹ đất căng thẳng nhất đã vượt ngưỡng cảnh báo quốc tế 30%: Thâm Quyến, Đông Quán tiến sát 50%, Phật Sơn vượt 35%.
Quỹ đất xây dựng quy mô lớn, liên khu vực tại những nơi này đã trở thành tài nguyên khan hiếm.
Đất không đủ dùng, buộc Quảng Đông phải "tái bố trí" con người và công nghiệp.
Vì vậy, Quảng Đông đã triển khai "Dự án Trăm Nghìn Vạn", trong ba năm qua thông qua 15 nền tảng chủ lực cấp tỉnh, đã tiếp nhận hơn 2.200 dự án chuyển dịch công nghiệp, tổng vốn đầu tư vượt 720 tỷ NDT.
Cuộc chuyển dịch quy mô lớn này đã mang đến cơ hội phát triển thực sự cho vùng trũng trước đây: Tây Bắc Quảng Đông.
Các dự án công nghiệp hạ cánh trực tiếp tạo ra việc làm ngay tại địa phương, thu hút lao động nhập cư trở về; sự tập trung dân cư lại kéo theo nhu cầu tiêu dùng, nhà ở và dịch vụ công tại chỗ, thúc đẩy mở rộng và nâng chất lượng đô thị huyện.
Ví dụ như Cao Châu (Mậu Danh): trong ba năm, gần 18.000 người từ vùng Châu Giang đã trở về, dân số nội thành tăng thêm 70.000 người, trở thành hình ảnh sinh động cho việc tái bố trí công nghiệp và dân cư trong nội tỉnh.
Tại Quảng Đông, một vòng tuần hoàn mới "dân số tập trung theo công nghiệp, công nghiệp hưng thịnh nhờ nhân tài" đã âm thầm khởi động.
8. Nâng cao năng lực dịch vụ công: Bài toán đi kèm quy mô
Điều này có nghĩa là hơn 1/9 dân số cả nước Trung Quốc đang sinh sống tại Quảng Đông. Quy mô dân số của tỉnh này đã vượt xa các quốc gia truyền thống đông dân như Nga, Nhật Bản, tiếp tục viết nên huyền thoại "Chim khổng tước bay về hướng Đông Nam" trong thời đại mới.
Trong bối cảnh dân số toàn quốc liên tục giảm trong bốn năm qua, sự tăng trưởng ngược dòng của Quảng Đông chắc chắn không phải là ngẫu nhiên.
1. Hiểu đúng về khái niệm "dân số thực tế 165 triệu"
Để hiểu rõ con số "dân số thực tế 165 triệu", trước hết cần làm rõ phương pháp thống kê.
"Dân số thực tế" khác với dân số thường trú thông thường, phạm vi thống kê rộng hơn nhiều.
Trong đó không chỉ bao gồm 128 triệu người cư trú dài hạn, mà còn cả hơn 30 triệu người lưu động ngắn hạn như: công tác, du lịch, quá cảnh...
Việc dân số thực tế liên tục tăng cao chính là minh chứng trực quan nhất cho mức độ sôi động của nền kinh tế tỉnh này.
Tuy nhiên, lợi thế cốt lõi thực sự của Quảng Đông không chỉ nằm ở quy mô dân số lớn, mà còn ở cơ cấu dân số đủ trẻ.
Tính đến cuối năm 2025, tỷ lệ người từ 65 tuổi trở lên tại Quảng Đông chỉ đạt 10,3%, thấp hơn nhiều so với mức bình quân toàn quốc 15,9%.
Ngược lại, tại một số tỉnh/thành phố phía Đông có mức độ già hóa sâu, tỷ lệ này đã vượt quá 20%.
Nói cách khác, tại Quảng Đông, cứ 100 người trong độ tuổi lao động chỉ cần hỗ trợ khoảng 10 người cao tuổi; trong khi ở những khu vực già hóa nghiêm trọng, cùng số lao động đó phải gánh ít nhất 20 người trở lên.
Cơ cấu dân số trẻ đồng nghĩa với nguồn cung lao động dồi dào hơn, gánh nặng tài chính an sinh xã hội nhẹ hơn, và sức hút đầu tư công nghiệp mạnh hơn — tất cả đều có thể chuyển hóa trực tiếp thành lợi thế phát triển kinh tế xã hội thực tế.
Lấy Thâm Quyến làm ví dụ: thành phố siêu lớn này dân số có độ tuổi trung bình chỉ 32,5 tuổi. 32,5 tuổi chính là giai đoạn vàng của sự nghiệp và sức sáng tạo, còn cách tuổi nghỉ hưu gần 30 năm nữa.
"Dân số thực tế" khác với dân số thường trú thông thường, phạm vi thống kê rộng hơn nhiều.
Trong đó không chỉ bao gồm 128 triệu người cư trú dài hạn, mà còn cả hơn 30 triệu người lưu động ngắn hạn như: công tác, du lịch, quá cảnh...
Việc dân số thực tế liên tục tăng cao chính là minh chứng trực quan nhất cho mức độ sôi động của nền kinh tế tỉnh này.
Tuy nhiên, lợi thế cốt lõi thực sự của Quảng Đông không chỉ nằm ở quy mô dân số lớn, mà còn ở cơ cấu dân số đủ trẻ.
Tính đến cuối năm 2025, tỷ lệ người từ 65 tuổi trở lên tại Quảng Đông chỉ đạt 10,3%, thấp hơn nhiều so với mức bình quân toàn quốc 15,9%.
Ngược lại, tại một số tỉnh/thành phố phía Đông có mức độ già hóa sâu, tỷ lệ này đã vượt quá 20%.
Nói cách khác, tại Quảng Đông, cứ 100 người trong độ tuổi lao động chỉ cần hỗ trợ khoảng 10 người cao tuổi; trong khi ở những khu vực già hóa nghiêm trọng, cùng số lao động đó phải gánh ít nhất 20 người trở lên.
Cơ cấu dân số trẻ đồng nghĩa với nguồn cung lao động dồi dào hơn, gánh nặng tài chính an sinh xã hội nhẹ hơn, và sức hút đầu tư công nghiệp mạnh hơn — tất cả đều có thể chuyển hóa trực tiếp thành lợi thế phát triển kinh tế xã hội thực tế.
Lấy Thâm Quyến làm ví dụ: thành phố siêu lớn này dân số có độ tuổi trung bình chỉ 32,5 tuổi. 32,5 tuổi chính là giai đoạn vàng của sự nghiệp và sức sáng tạo, còn cách tuổi nghỉ hưu gần 30 năm nữa.
Điều này có nghĩa là, tại Thâm Quyến, dù là văn phòng cao tầng hay xưởng sản xuất, những người đang nỗ lực làm việc đều là thanh niên tràn đầy khát vọng, chứ không phải những người chờ nghỉ hưu.
2. Vòng tuần hoàn tích cực giữa dân số trẻ và sức sống kinh tế
Dân số trẻ và sức sống kinh tế đã hình thành một vòng tuần hoàn tích cực chặt chẽ.
Làn sóng người trẻ liên tục đổ về trực tiếp thúc đẩy tiêu dùng, khơi dậy đổi mới sáng tạo, và nâng cao tỷ lệ sinh; trong khi dân số mới sinh lại tạo ra thêm nhu cầu việc làm, tiếp tục thu hút người nhập cư.
Một vòng tuần hoàn dân số bền vững như vậy đang vận hành liên tục tại Quảng Đông.
Điều đáng ngưỡng mộ hơn nữa là đà tăng trưởng dân số của Quảng Đông luôn mạnh mẽ.
Năm 2025, dân số thường trú của Quảng Đông tăng ròng 790.000 người, cả tổng lượng và tỷ lệ tăng đều đứng đầu cả nước; tổng số trẻ sinh ra trong năm đạt 1,003 triệu, liên tục sáu năm trở thành tỉnh duy nhất cả nước có số trẻ sinh ra vượt mốc 1 triệu.
Điều này đủ để chứng minh "bánh đà dân số" của Quảng Đông đã vận hành ổn định và hiệu quả.
Xét cho cùng, lợi tức dân số của Quảng Đông không chỉ là "đông người", mà là "người trẻ, và vẫn đang tiếp tục trẻ hóa".
3. Vì sao người trẻ lại chọn Quảng Đông?
Câu trả lời nằm ở cơ hội. Như người xưa thường nói: "Nước chảy về chỗ trũng, người tìm đến nơi cao".
Trong bối cảnh hiện nay, "nơi cao" chính là những nơi có cơ hội việc làm dồi dào, triển vọng phát triển rộng mở, và thu nhập ổn định.
Và Quảng Đông chính là đại diện tiêu biểu cho "nơi cao" đó: GDP liên tục đứng đầu cả nước trong 37 năm, tổng giá trị kinh tế năm 2025 đạt 14,58 nghìn tỷ NDT, chiếm hơn 1/10 tổng GDP toàn quốc.
Đằng sau những con số vĩ mô này là vô số việc làm thực tế.
Là tỉnh dẫn đầu về kinh tế và công nghiệp, Quảng Đông có hệ thống ngành sản xuất đa dạng, quy mô cụm công nghiệp dẫn đầu cả nước.
Từ các tập đoàn đầu ngành như Huawei, Tencent, BYD, DJI... đến chuỗi công nghiệp điện tử tại Trường An (Đông Quán), dải công nghiệp thiết bị gia dụng tại Thuận Đức (Phật Sơn)... tất cả cùng kiến tạo nên một hệ sinh thái việc làm đa tầng, toàn chuỗi.
Dù là nhân tài nghiên cứu khoa học trình độ cao, hay công nhân sản xuất phổ thông, chỉ cần sẵn sàng nỗ lực, đều có thể tìm thấy vị trí phù hợp tại Quảng Đông.
4. Chính sách thu hút và giữ chân nhân tài: Tinh tế và thiết thực
Tuy nhiên, chỉ có cơ hội là chưa đủ. Ngưỡng định cư có thấp hay không cũng là yếu tố then chốt để giữ chân người tài.
Trên thực tế, trong công tác thu hút và giữ chân nhân tài, chính sách của Quảng Đông được triển khai rất tinh tế và chu đáo.
Tại vùng Châu Giang, người có bằng cao đẳng trở lên được mở rộng quyền đăng ký hộ khẩu; quy trình phê duyệt tại một số thành phố có thể hoàn tất chỉ trong vòng một giờ.
Đối với các nhóm nhân tài khác nhau, Quảng Đông còn áp dụng các biện pháp hỗ trợ chính xác: nhân tài đỉnh cao từ nước ngoài có thể nhận được kinh phí khởi động nghiên cứu lên tới hàng chục triệu NDT; lao động kỹ năng tại Đông Quán cũng có thể định cư qua "kênh xanh" và hưởng trợ cấp nhà ở riêng.
Thậm chí, sinh viên đại học năm cuối bình thường khi đến Nam Sa (Quảng Châu) cũng có thể nhận trợ cấp sinh hoạt 1.000 NDT/tháng, tối đa 30 tháng.
1.000 NDT tại Nam Sa vừa đủ để thuê một phòng đơn có vệ sinh riêng; 30 tháng gần như bao phủ toàn bộ giai đoạn từ khi tốt nghiệp đến lần nhảy việc đầu tiên của một sinh viên.
Số tiền này không phải để bạn làm giàu, mà là để giúp bạn "ở lại trước đã".
Sự hỗ trợ chu đáo hơn nữa lại nằm ở những chi tiết đời sống.
Quảng Đông đã hệ thống hóa việc đưa hàng triệu con em lao động nhập cư vào hệ thống trường công hoặc mua dịch vụ giáo dục từ chính phủ, giúp các em được học tập gần nhà một cách yên tâm.
Đối với những gia đình đang mưu sinh xa quê, việc con cái được an tâm học hành, hưởng giáo dục nghĩa vụ đầy đủ, còn quý giá hơn bất kỳ khoản trợ cấp nào.
5. Văn hóa bao dung: "Đến đây là người Quảng Đông"
Sự hỗ trợ chu đáo hơn nữa lại nằm ở những chi tiết đời sống.
Quảng Đông đã hệ thống hóa việc đưa hàng triệu con em lao động nhập cư vào hệ thống trường công hoặc mua dịch vụ giáo dục từ chính phủ, giúp các em được học tập gần nhà một cách yên tâm.
Đối với những gia đình đang mưu sinh xa quê, việc con cái được an tâm học hành, hưởng giáo dục nghĩa vụ đầy đủ, còn quý giá hơn bất kỳ khoản trợ cấp nào.
5. Văn hóa bao dung: "Đến đây là người Quảng Đông"
Đằng sau những chính sách ấm áp là mức độ bao dung vô biên của đô thị. Câu nói "Đến đây là người Quảng Đông" lay động lòng người nhất ở chỗ: "Chẳng ai quan tâm quê bạn ở đâu".
Tại Quảng Đông, dù bạn là người Hồ Nam, Giang Tây, Tứ Xuyên hay An Huy, không ai gọi bạn là "người ngoài", họ chỉ quan tâm bạn "có làm được việc hay không".
Bầu không khí không hỏi xuất thân, chỉ xét năng lực này còn thiết thực hơn bất kỳ khoản trợ cấp định cư nào.
Và tinh thần thực dụng bắt nguồn từ văn hóa Lĩnh Nam này đang được khuếch đại hơn nữa trong quá trình xây dựng Vùng Vịnh Quảng Đông-Hồng Kông-Ma Cao, hướng tới tầm nhìn toàn cầu.
Số liệu cho thấy cụm đổi mới sáng tạo Thâm Quyến-Hồng Kông-Quảng Châu đã đứng đầu thế giới, quy mô và thực lực vượt cả Vùng Vịnh Tokyo — chính là minh chứng trực quan nhất cho tinh thần này trong nền kinh tế đương đại.
Có thể nói, cơ hội + ngưỡng tiếp cận + văn hóa ba yếu tố cộng hưởng đã cùng kiến tạo nên lực hút mạnh mẽ của Quảng Đông đối với 165 triệu người.
6. Thách thức tương lai: Chuyển từ "lợi tức số lượng" sang "lợi tức chất lượng"
Tuy nhiên, sức hút này có thể duy trì lâu dài hay không, còn phụ thuộc vào cách Quảng Đông ứng phó với những thách thức tương lai.
Thực tế, Quảng Đông đã đưa ra định hướng rõ ràng: dùng lợi tức nhân tài để kế thừa lợi tức dân số.
Hiện nay, lợi tức dân số của Quảng Đông đang chuyển dịch từ mô hình "số lượng" sang "chất lượng".
Bốn thập kỷ trước, sự phát triển của Quảng Đông dựa vào lợi thế lao động dồi dào, chịu khó và chi phí thấp. Nhưng khi sản xuất liên tục nâng cấp, mô hình truyền thống này đã chạm ngưỡng.
Tuy nhiên, điều thay thế nó không phải là sự suy giảm lợi tức, mà là sự nâng cấp của chính lợi tức đó.
Bởi vì những nhân tài đổ về Quảng Đông ngày càng có giá trị hơn.
Năm 2025, hơn 1,1 triệu sinh viên tốt nghiệp đại học chọn Quảng Đông, tương đương cứ 10 sinh viên tốt nghiệp trên cả nước thì có 1 người tìm đến nơi đây.
Làn sóng thanh niên có học vấn cao, tiềm năng lớn liên tục hội tụ đang tái định hình cấu trúc vốn nhân lực của Quảng Đông.
Hướng di chuyển của nhân tài cũng đồng điệu với nhịp độ phát triển công nghiệp.
Năm 2025, giá trị gia tăng của các ngành kinh tế mới tại Quảng Đông, lấy trí tuệ nhân tạo, kinh tế bay thấp, xe năng lượng mới, bán dẫn làm trọng tâm, đạt 3,9 nghìn tỷ NDT, chiếm 26,7% GDP toàn tỉnh.
Làn sóng nhân tài trình độ cao đổ về không chỉ đáp ứng nhu cầu công nghiệp hiện tại, mà còn đặt nền móng nhân lực vững chắc cho quá trình nâng cấp công nghiệp tiếp theo.
Kinh tế bay thấp chính là hình ảnh thu nhỏ tiêu biểu nhất cho quá trình chuyển đổi này. Chỉ hai năm trước, đây còn là lĩnh vực mới nổi; nay đã hình thành quy mô tại Quảng Đông.
Toàn tỉnh tập trung hơn 30% doanh nghiệp chuỗi công nghiệp kinh tế bay thấp của cả nước, tổng số khoảng 15.000 doanh nghiệp; sản lượng máy bay không người lái chiếm 90% cả nước, sản phẩm tiêu dùng chiếm tới 95% thị phần.
Năm 2025, riêng giá trị gia tăng kinh tế bay thấp tại Thâm Quyến đã đạt 35 tỷ NDT, tăng 31% so với cùng kỳ, tiếp tục tạo việc làm mới và thu hút nhân tài mới.
Tại Thâm Quyến, đi "taxi bay" đã trở thành hiện thực
Lớp lớp thế hệ mới đang cùng nhau viết nên chương tiếp theo cho tương lai của tỉnh công nghiệp hàng đầu.
7. Áp lực phát triển và chiến lược tái bố trí không gian
Tuy nhiên, Quảng Đông cũng đang đối mặt với những áp lực phát triển rất thực tế.
Tại vùng Châu Giang, một số thành phố có quỹ đất căng thẳng nhất đã vượt ngưỡng cảnh báo quốc tế 30%: Thâm Quyến, Đông Quán tiến sát 50%, Phật Sơn vượt 35%.
Quỹ đất xây dựng quy mô lớn, liên khu vực tại những nơi này đã trở thành tài nguyên khan hiếm.
Đất không đủ dùng, buộc Quảng Đông phải "tái bố trí" con người và công nghiệp.
Vì vậy, Quảng Đông đã triển khai "Dự án Trăm Nghìn Vạn", trong ba năm qua thông qua 15 nền tảng chủ lực cấp tỉnh, đã tiếp nhận hơn 2.200 dự án chuyển dịch công nghiệp, tổng vốn đầu tư vượt 720 tỷ NDT.
Cuộc chuyển dịch quy mô lớn này đã mang đến cơ hội phát triển thực sự cho vùng trũng trước đây: Tây Bắc Quảng Đông.
Các dự án công nghiệp hạ cánh trực tiếp tạo ra việc làm ngay tại địa phương, thu hút lao động nhập cư trở về; sự tập trung dân cư lại kéo theo nhu cầu tiêu dùng, nhà ở và dịch vụ công tại chỗ, thúc đẩy mở rộng và nâng chất lượng đô thị huyện.
Ví dụ như Cao Châu (Mậu Danh): trong ba năm, gần 18.000 người từ vùng Châu Giang đã trở về, dân số nội thành tăng thêm 70.000 người, trở thành hình ảnh sinh động cho việc tái bố trí công nghiệp và dân cư trong nội tỉnh.
Tại Quảng Đông, một vòng tuần hoàn mới "dân số tập trung theo công nghiệp, công nghiệp hưng thịnh nhờ nhân tài" đã âm thầm khởi động.
8. Nâng cao năng lực dịch vụ công: Bài toán đi kèm quy mô
Dòng chảy và sự tập trung dân số liên tục cũng đặt ra thử nghiệm trực tiếp cho năng lực chịu tải của dịch vụ công.
Năm 2025, toàn tỉnh Quảng Đông đã bổ sung thêm 500.000 suất học giáo dục cơ bản công lập và hơn 7.000 giường bệnh y tế.
500.000 suất học đồng nghĩa với việc mở hàng nghìn lớp học mới; 7.000 giường bệnh đằng sau đó là đầu tư dân sinh thực tế.
Đây không chỉ là sự gia tăng con số, mà còn là sự mở rộng quy mô đô thị, nâng cao chất lượng công nghiệp, và phát triển tích hợp theo chiều sâu vùng.
Nhìn toàn quốc, rất ít tỉnh có thể đồng thời thúc đẩy ba nhiệm vụ trọng đại kinh tế, y tế, giáo dục; và Quảng Đông là một trong số ít những tỉnh đi đầu.
Chính năng lực chịu tải toàn diện này đã giúp 165 triệu người "bỏ phiếu bằng đôi chân", kiến tạo nên sự phồn vinh của Quảng Đông hôm nay.
Và Quảng Đông cũng đang lấy đây làm nền tảng, tự tin bước vào kỷ nguyên tiếp theo của chính mình.
Nguồn tư liệu:
Năm 2025, toàn tỉnh Quảng Đông đã bổ sung thêm 500.000 suất học giáo dục cơ bản công lập và hơn 7.000 giường bệnh y tế.
500.000 suất học đồng nghĩa với việc mở hàng nghìn lớp học mới; 7.000 giường bệnh đằng sau đó là đầu tư dân sinh thực tế.
Đây không chỉ là sự gia tăng con số, mà còn là sự mở rộng quy mô đô thị, nâng cao chất lượng công nghiệp, và phát triển tích hợp theo chiều sâu vùng.
Nhìn toàn quốc, rất ít tỉnh có thể đồng thời thúc đẩy ba nhiệm vụ trọng đại kinh tế, y tế, giáo dục; và Quảng Đông là một trong số ít những tỉnh đi đầu.
Chính năng lực chịu tải toàn diện này đã giúp 165 triệu người "bỏ phiếu bằng đôi chân", kiến tạo nên sự phồn vinh của Quảng Đông hôm nay.
Và Quảng Đông cũng đang lấy đây làm nền tảng, tự tin bước vào kỷ nguyên tiếp theo của chính mình.
Nguồn tư liệu:
Buổi gặp mặt báo chí Văn phòng Thông tin Quốc vụ viện (tháng 4/2026)
Báo cáo công tác chính phủ tỉnh Quảng Đông
Công báo điều tra kinh tế lần thứ năm
Báo cáo công tác chính phủ tỉnh Quảng Đông
Công báo điều tra kinh tế lần thứ năm
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét