Kinh tế Nga chậm lại, Putin khiển trách các quan chức cấp cao
GDP Nga giảm 1,8% trong hai tháng đầu năm, Tổng thống Putin nói: "Tăng trưởng thấp hơn mọi dự báo, phải cho tôi một lời giải thích". Tuyệt vời, người lãnh đạo quyết đoán phải rõ ràng như thế. Lãnh đạo Trung Quốc cũng làm như ông Putin. Rất mong lãnh đạo các cấp ở Việt Nam cũng có những yêu cầu nghiêm khắc như vậy với cấp dưới.
Hãng tin Reuters cho biết, tại cuộc họp, ông Putin đã chất vấn các quan chức kinh tế cấp cao, bao gồm Trợ lý kinh tế Tổng thống Maxim Oreshkin, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Elvira Nabiullina và Bộ trưởng Tài chính Anton Siluanov.
Ông Putin cho rằng việc chỉ dùng lý do "số ngày làm việc giảm" để giải thích cho sự sụt giảm kinh tế là hoàn toàn không đủ.
Ông nói: "Các chuyên gia đổ lỗi cho màn thể hiện tiêu cực này là do yếu tố lịch cá nhân, điều kiện thời tiết và ảnh hưởng theo mùa. Như tôi đã nói ở cuộc họp trước, chúng ta hiểu rõ rằng số ngày làm việc trong tháng 1 năm nay ít hơn năm ngoái 2 ngày, và tháng 2 ít hơn 1 ngày. Đây cố nhiên là những tình huống khách quan, nhưng rõ ràng không phải là nhân tố duy nhất ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh và đầu tư trong nước."
"Tôi hy vọng hôm nay sẽ được nghe báo cáo chi tiết về tình hình kinh tế hiện tại, cũng như nguyên nhân tại sao các chỉ số kinh tế vĩ mô lại không đạt kỳ vọng." Ông Putin nhấn mạnh rằng các số liệu liên quan không chỉ thấp hơn dự báo của các chuyên gia và nhà phân tích, mà thậm chí còn không đạt đến mức kỳ vọng của chính Chính phủ và Ngân hàng Trung ương.
Tổng thống Putin bày tỏ mong muốn các bộ ngành liên quan đưa ra các biện pháp bổ sung nhằm vực dậy tăng trưởng kinh tế, thúc đẩy đổi mới kinh doanh, cải thiện cơ cấu việc làm và tái phân bổ lực lượng lao động kỹ thuật vào các ngành có tiềm năng tăng trưởng cao hơn.
Ông cũng cho biết Chính phủ đã xây dựng một loạt biện pháp nhằm giảm sự phụ thuộc của ngân sách nhà nước vào biến động thu nhập từ thị trường hàng hóa toàn cầu, nhưng không tiết lộ chi tiết cụ thể.
Ông nói: "Các chuyên gia đổ lỗi cho màn thể hiện tiêu cực này là do yếu tố lịch cá nhân, điều kiện thời tiết và ảnh hưởng theo mùa. Như tôi đã nói ở cuộc họp trước, chúng ta hiểu rõ rằng số ngày làm việc trong tháng 1 năm nay ít hơn năm ngoái 2 ngày, và tháng 2 ít hơn 1 ngày. Đây cố nhiên là những tình huống khách quan, nhưng rõ ràng không phải là nhân tố duy nhất ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh và đầu tư trong nước."
"Tôi hy vọng hôm nay sẽ được nghe báo cáo chi tiết về tình hình kinh tế hiện tại, cũng như nguyên nhân tại sao các chỉ số kinh tế vĩ mô lại không đạt kỳ vọng." Ông Putin nhấn mạnh rằng các số liệu liên quan không chỉ thấp hơn dự báo của các chuyên gia và nhà phân tích, mà thậm chí còn không đạt đến mức kỳ vọng của chính Chính phủ và Ngân hàng Trung ương.
Tổng thống Putin bày tỏ mong muốn các bộ ngành liên quan đưa ra các biện pháp bổ sung nhằm vực dậy tăng trưởng kinh tế, thúc đẩy đổi mới kinh doanh, cải thiện cơ cấu việc làm và tái phân bổ lực lượng lao động kỹ thuật vào các ngành có tiềm năng tăng trưởng cao hơn.
Ông cũng cho biết Chính phủ đã xây dựng một loạt biện pháp nhằm giảm sự phụ thuộc của ngân sách nhà nước vào biến động thu nhập từ thị trường hàng hóa toàn cầu, nhưng không tiết lộ chi tiết cụ thể.
Bối cảnh và Dự báo
Theo báo cáo của Reuters, do ảnh hưởng từ việc giá dầu tăng vào tháng 3 do cuộc khủng hoảng Trung Đông thúc đẩy, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã nâng dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 của Nga từ mức 0,8% trước đó lên 1,1%. Chính phủ Nga hiện dự báo tăng trưởng kinh tế năm nay đạt 1,3%, nhưng đồng thời cảnh báo rằng do biểu hiện kinh tế yếu kém vào đầu năm, dự báo này có thể bị hạ xuống vào cuối tháng này.
Đầu tháng 3 năm nay, ông Putin đã chủ trì cuộc họp công tác kinh tế đầu tiên của năm 2026 tại Moscow, chính thức công bố các số liệu kinh tế vĩ mô cốt lõi của Nga năm 2025: GDP cả năm tăng trưởng 1% so với cùng kỳ, chậm lại đáng kể so với mức 4,3% của năm 2024, nhưng tỷ lệ lạm phát cả năm đã giảm xuống còn 5,6%. Số liệu này đánh dấu nền kinh tế thời chiến của Nga, sau khi trải qua hai năm tăng trưởng cao, đã chính thức bước vào một chu kỳ mới là chậm lại về tốc độ tăng trưởng.
Ông Putin cho rằng, xu hướng chậm lại này là một biện pháp điều tiết có ý thức và có kế hoạch của Chính phủ Nga nhằm kiềm chế lạm phát, hoàn toàn phù hợp với kỳ vọng.
Thách thức và Đối sách
Báo cáo hạch toán kinh tế quốc dân năm 2025 do Cục Thống kê Liên bang Nga công bố gần đây cho thấy, tổng sản phẩm trong nước GDP năm 2025 đạt 214 nghìn tỷ Ruble, tăng trưởng ổn định so với mức 211,88 nghìn tỷ Ruble của năm 2024.
Các chuyên gia trong ngành đánh giá dưới áp lực ba bề bốn phía từ các lệnh trừng phạt bên ngoài, xung đột địa chính trị chưa có lời giải và sự suy thoái của kinh tế toàn cầu, việc nền kinh tế Nga vẫn giữ được mức tăng trưởng dương, lạm phát giảm mạnh và tình hình việc làm ổn định là điều không hề dễ dàng.
Năm ngoái, kinh tế Nga đã thực hiện được các mục tiêu như kiểm soát hiệu quả giá cả và hệ thống tài chính ổn định về tổng thể. Năm nay, kinh tế Nga kỳ vọng tiếp tục duy trì sự ổn định, nhưng cũng sẽ đối mặt với nhiều thách thức như áp lực thu chi ngân sách gia tăng và các lệnh trừng phạt bên ngoài trở nên thường trực.
Báo cáo hạch toán kinh tế quốc dân năm 2025 do Cục Thống kê Liên bang Nga công bố gần đây cho thấy, tổng sản phẩm trong nước GDP năm 2025 đạt 214 nghìn tỷ Ruble, tăng trưởng ổn định so với mức 211,88 nghìn tỷ Ruble của năm 2024.
Các chuyên gia trong ngành đánh giá dưới áp lực ba bề bốn phía từ các lệnh trừng phạt bên ngoài, xung đột địa chính trị chưa có lời giải và sự suy thoái của kinh tế toàn cầu, việc nền kinh tế Nga vẫn giữ được mức tăng trưởng dương, lạm phát giảm mạnh và tình hình việc làm ổn định là điều không hề dễ dàng.
Năm ngoái, kinh tế Nga đã thực hiện được các mục tiêu như kiểm soát hiệu quả giá cả và hệ thống tài chính ổn định về tổng thể. Năm nay, kinh tế Nga kỳ vọng tiếp tục duy trì sự ổn định, nhưng cũng sẽ đối mặt với nhiều thách thức như áp lực thu chi ngân sách gia tăng và các lệnh trừng phạt bên ngoài trở nên thường trực.
Hiện tại, việc nhập khẩu công nghệ cao, linh kiện cốt lõi và thiết bị quan trọng của Nga vẫn bị hạn chế; kênh xuất khẩu năng lượng và quyền định giá tiếp tục bị ép; thanh toán xuyên biên giới và hợp tác vốn nước ngoài cũng tồn tại không ít rào cản.
Do ảnh hưởng từ các yếu tố trên, áp lực thu chi ngân sách của Nga liên tục tăng. Dữ liệu cho thấy, trong tháng 1 năm 2026, thu nhập từ dầu khí của Nga chỉ đạt 393 tỷ Ruble, giảm mạnh 50% so với cùng kỳ.
Vì vậy, các bộ ngành liên quan của Nga đang cân nhắc nới lỏng chính sách để kích thích tăng trưởng kinh tế quay trở lại.
Về chính sách tiền tệ: Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nga Nabiullina vào đầu năm cho biết chính sách tiền tệ trong nửa đầu năm nay hy vọng tiếp tục nới lỏng, trọng tâm là giảm bớt chi phí tài chính cho doanh nghiệp, thúc đẩy trọng tâm kinh tế chuyển dịch bình ổn từ "kiểm soát lạm phát" sang "giữ vững tăng trưởng". Ngân hàng Trung ương dự báo tỷ lệ lạm phát năm 2026 của Nga sẽ ở mức 4,5% đến 5,5%.
Do ảnh hưởng từ các yếu tố trên, áp lực thu chi ngân sách của Nga liên tục tăng. Dữ liệu cho thấy, trong tháng 1 năm 2026, thu nhập từ dầu khí của Nga chỉ đạt 393 tỷ Ruble, giảm mạnh 50% so với cùng kỳ.
Vì vậy, các bộ ngành liên quan của Nga đang cân nhắc nới lỏng chính sách để kích thích tăng trưởng kinh tế quay trở lại.
Về chính sách tiền tệ: Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nga Nabiullina vào đầu năm cho biết chính sách tiền tệ trong nửa đầu năm nay hy vọng tiếp tục nới lỏng, trọng tâm là giảm bớt chi phí tài chính cho doanh nghiệp, thúc đẩy trọng tâm kinh tế chuyển dịch bình ổn từ "kiểm soát lạm phát" sang "giữ vững tăng trưởng". Ngân hàng Trung ương dự báo tỷ lệ lạm phát năm 2026 của Nga sẽ ở mức 4,5% đến 5,5%.
Về chính sách tài khóa: Bộ trưởng Tài chính Siluanov trước đó cho biết tỷ lệ thâm hụt ngân sách của Nga năm 2026 sẽ giảm xuống còn 1,6%. Chính phủ sẽ thúc đẩy tái cấu trúc tài chính thông qua điều chỉnh thuế và tối ưu hóa chi tiêu, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển ổn định lâu dài của nền kinh tế.
Từ các thông tin trên và diễn biến thực tế tính đến thời điểm này (giữa tháng 4 năm 2026), chúng ta có thể rút ra 5 nhận xét khái quát về bức tranh triển vọng kinh tế Nga năm 2026 như sau:
1. Sự phân cực giữa "Đầu năm suy yếu" và "Kỳ vọng phục hồi"
Nền kinh tế Nga đang trải qua trạng thái "đầu lạnh cuối nóng". Hai tháng đầu năm ghi nhận sự sụt giảm thực tế (GDP giảm 1,8%), nhưng các tổ chức quốc tế (IMF) lại nâng dự báo cả năm lên 1,1%. Điều này cho thấy sự sụt giảm đầu năm có thể chỉ là tạm thời do yếu tố kỹ thuật (số ngày làm việc) và độ trễ của các dòng tiền từ năng lượng.
2. Sự ủng hộ của biến động địa chính trị tại Trung Đông
Một nghịch lý đang diễn ra: Trong khi Nga chịu lệnh trừng phạt, thì cuộc khủng hoảng tại Trung Đông và việc phong tỏa Eo biển Hormuz lại trở thành "phao cứu sinh". Giá dầu tăng cao giúp thu nhập từ dầu khí của Nga (vốn đã giảm 50% vào tháng 1) bắt đầu phục hồi mạnh mẽ từ tháng 3.
Như vậy Nga đang hưởng lợi từ việc giá năng lượng thế giới tăng vọt, bù đắp cho sự sụt giảm về khối lượng xuất khẩu. Kết quả này sẽ nâng đỡ tỷ lệ tăng trưởng kinh tế Nga trong những tháng còn lại của năm 2026.
3. Áp lực từ mô hình "Kinh tế thời chiến"
Sau giai đoạn tăng trưởng nóng nhờ chi tiêu quân sự (2024-2025), nền kinh tế Nga bắt đầu có dấu hiệu "mệt mỏi". Tốc độ tăng trưởng chậm lại: Từ mức 4,3% (năm 2024) xuống còn khoảng 1-1,3% (dự báo 2026).
Thiếu hụt lao động đang là rào cản lớn nhất. Việc dồn nhân lực cho quốc phòng và các ngành chiến lược khiến các ngành kinh tế dân sự thiếu hụt lao động kỹ thuật trầm trọng.
4. Nga bắt đầu dịch chuyển từ "Chống lạm phát" sang "Kích thích tăng trưởng"
Chính sách điều hành đang có sự xoay trục rõ rệt: Ngân hàng Trung ương Nga đang chịu áp lực phải nới lỏng tiền tệ để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn rẻ hơn, thay vì chỉ tập trung vào việc siết chặt để kiềm chế lạm phát như năm 2025.
Đồng thời Chính phủ Nga đang đặt cược vào chiến lược "Chủ quyền công nghệ" để thay thế hàng nhập khẩu từ phương Tây. Mục tiêu chính là để "Kích thích tăng trưởng".
5. Rủi ro dài hạn vẫn hiện hữu
Mặc dù số liệu GDP những tháng tới đây có thể được cải thiện nhờ giá dầu, nhưng nền kinh tế Nga năm 2026 vẫn đối mặt với những "vết nứt" sâu sắc: Áp lực thâm hụt ngân sách thường trực dù chưa phải là lớn (dự kiến mức 1,6%). Sự đứt gãy trong chuỗi cung ứng linh kiện công nghệ cao và thiết bị chính xác. Tình trạng phụ thuộc ngày càng lớn vào các thị trường thay thế (như Trung Quốc) để duy trì dòng tiền.
Nhận xét chung
Kinh tế Nga năm 2026 không rơi vào sụp đổ như dự đoán của phương Tây nhưng cũng đã rời xa thời kỳ tăng trưởng bùng nổ. Đây là một năm "thích nghi trong trạng thái mới", nơi mà tăng trưởng phụ thuộc nhiều vào diễn biến chiến sự tại các khu vực khác trên thế giới và khả năng điều tiết linh hoạt của các quan chức kinh tế trước áp lực từ Điện Kremlin.
Xem thêm: kremlin.ru
https://www.reuters.com/business/finance/russias-putin-scolds-top-officials-economic-contraction-2026-04-15/
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét