Nếu giá đất ở nước ta rơi tự do như Trung Quốc hay Nhật Bản ?
Nhật Bản đã có thời giá nhà đất cao chót vót, mỗi người Nhật như ngồi trên đống tiền, nên thế giới mới có câu “Người Nhật mua cả thế giới”. Nhưng khi giá nhà đất sụp đổ, giá trị xuống chỉ bằng 10-20% so với lúc đỉnh cao, nền kinh tế sụp đổ; thu nhập của họ cũng rơi tự do. Bây giờ thu nhập hàng năm của người Nhật xếp hạng bét trong số các nước công nghiệp phát triển.
Giá trị tài sản lớn nhất của người Việt là đất đai. Đất đai là tài sản thế chấp và là nền móng, trụ đỡ của hệ thống ngân hàng và cả nển kinh tế. Tôi không hình dung được khi giá đất ở nước ta rơi tự do như Trung Quốc, thậm chí rơi kinh hoàng như Nhật Bản, thì nền kinh tế nước ta sẽ sụp đổ như thế nào.
Các quan chức lãnh đạo kinh tế nên đọc những bài như dưới đây, nhìn lại kinh nghiệm của Trung Quốc, Nhật Bản và cả của Mỹ hồi thị trường nhà đất sụp đổ giai đoạn 2007-2009, để có những chính sách đối phó phù hợp.
———
18 triệu tỉ nằm trong đất đất thì không sinh ra quốc lực
Fb Cu Làng Cát
+GDP Việt Nam hơn 500 tỉ USD, nhưng khối tài sản thế chấp bằng đất có thể vượt xa con số ấy. Khi tiền thích nằm trong sổ đỏ hơn là chảy vào nhà máy, thì không còn là câu chuyện bất động sản, mà là bài toán tương lai quốc gia.
Một nền kinh tế làm ra 12,5 triệu tỉ, nhưng có thể chôn 18 triệu tỉ vào đất+Nếu lấy quy mô GDP năm 2025 khoảng 12,5 triệu tỉ đồng, tức hơn 500 tỉ USD, thì Việt Nam đã bước vào nhóm nền kinh tế đáng kể của châu Á. Đó là thành quả của hàng chục năm mở cửa, xuất khẩu, công nghiệp hóa và sức lao động của gần 100 triệu dân.
+Nhưng phía sau bức tranh tăng trưởng ấy là một con số khác ít được nói công khai hơn, lượng tài sản bảo đảm liên quan đến đất đai trong hệ thống tín dụng có thể lên tới 18 triệu tỉ đồng, thậm chí hơn.
+Chỉ cần nhìn báo cáo của vài ngân hàng lớn đã thấy tài sản thế chấp chủ yếu vẫn là quyền sử dụng đất, nhà ở, dự án bất động sản, công trình gắn liền với đất. Nếu cộng toàn hệ thống ngân hàng, cộng trái phiếu doanh nghiệp, cộng vay dân sự ngoài ngân hàng, cộng vốn nằm trong hàng triệu lô đất đầu cơ khắp cả nước, con số ấy không hề nhỏ.
+Điều đáng nói không phải là đất có giá trị. Đất ở đâu cũng là tài sản quan trọng. Đất đang trở thành nơi hấp thụ vốn lớn nhất của nền kinh tế.
+Một doanh nhân muốn mở nhà máy phải chứng minh dòng tiền. Một startup công nghệ muốn vay vốn phải có tài sản thế chấp. Nhưng người ôm vài mảnh đất đúng vị trí nhiều khi lại dễ tiếp cận vốn hơn người tạo ra sản phẩm.
+Tiền vì thế có xu hướng chọn nơi an toàn nhất, nằm dưới đất.
+Một nền kinh tế tăng trưởng khỏe mạnh thường để vốn chạy vào sản xuất, logistics, công nghệ, giáo dục, y tế, năng lượng mới. Còn nền kinh tế thâm dụng đất thường để vốn chạy vào kỳ vọng giá lên.
Khác biệt ấy quyết định vận mệnh nhiều thập niên.
Nhật Bản đã từng tưởng đất đẻ ra vàng, Trung Quốc cũng từng tin như vậy+Cuối thập niên 1980, Japan là biểu tượng của thành công kinh tế. Công nghiệp mạnh, công nghệ cao, doanh nghiệp toàn cầu hóa. Nhưng cùng lúc, giá đất và chứng khoán tăng điên cuồng. Có thời người ta nói riêng đất ở Tokyo đáng giá hơn cả nhiều quốc gia cộng lại.
+Ngân hàng cho vay dựa trên giá trị tài sản tăng mãi. Doanh nghiệp vay để mua đất. Cá nhân vay để đầu tư. Khi bong bóng nổ đầu những năm 1990, đất giảm giá, bảng cân đối ngân hàng tổn thương, tăng trưởng chững lại. Nhật bước vào “thập niên mất mát”, rồi nhiều thập niên tăng trưởng èo uột.
Hai chữ giàu có hóa ra mong manh hơn tưởng tượng.
+Ba mươi năm sau, China đi vào quỹ đạo khác nhưng có nét tương đồng. Bất động sản trở thành động cơ tăng trưởng, bán đất nuôi ngân sách địa phương, doanh nghiệp địa ốc vay nợ lớn, người dân coi nhà là kênh tích lũy số một. Khi cầu suy yếu và niềm tin lung lay, hàng loạt tập đoàn địa ốc chao đảo, tồn kho tăng, tiêu dùng co lại.
+Không phải ngẫu nhiên mà hai cường quốc châu Á đều gặp vấn đề khi để đất đai mang gánh nặng quá lớn của nền kinh tế.
+Việt Nam chưa phải Nhật của năm 1989, cũng chưa phải Trung Quốc của năm 2021. Nhưng những dấu hiệu thì ai cũng có thể nhìn thấy.
+Người dân xem đất là nơi giữ tiền an toàn nhất
Ngân hàng thích tài sản thế chấp là sổ đỏ. Địa phương thích tăng thu từ đất. Nhà đầu tư thích lướt sóng hơn mở xưởng. Người trẻ dành tuổi xuân săn nền đất thay vì săn ý tưởng.
+Đó là mô hình tăng trưởng dễ tạo cảm giác giàu nhanh, nhưng khó tạo năng suất bền vững.
+Một mảnh đất tăng giá gấp đôi không đồng nghĩa quốc gia sản xuất thêm gấp đôi chip bán dẫn, robot hay phần mềm.
Muốn giàu thật, phải đánh thức tiền đang ngủ trong đất+Việt Nam không thiếu vốn. Vấn đề là vốn đang nằm sai chỗ. Khi hàng triệu tỉ đồng bị khóa trong đất đai, nền kinh tế mất đi cơ hội đầu tư vào những thứ tạo ra tương lai, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, công nghiệp hỗ trợ, AI, hạ tầng số, giáo dục nghề chất lượng cao, nông nghiệp công nghệ.
+Muốn thay đổi, phải dịch chuyển tư duy tín dụng.
Ngân hàng không thể mãi hỏi: “Anh có đất không?”rồi mới cho vay.
+Vấn đề của thời kỳ mới phải là: Anh có đơn hàng không? Anh có dữ liệu khách hàng không? Anh có công nghệ không? Anh có dòng tiền ổn định không? Anh có sáng chế, thương hiệu, phần mềm, chuỗi cung ứng không?
+Tức là từ thế chấp đất đai sang thế chấp năng lực tạo giá trị.
+Muốn vậy cần ba cuộc cải cách. Thứ nhất, phát triển thị trường vốn để doanh nghiệp không còn sống nhờ ngân hàng.
+Thứ hai, chuẩn hóa định giá tài sản vô hình, thương hiệu, IP, hợp đồng tương lai, dữ liệu.
+Thứ ba, giảm động cơ đầu cơ đất bằng minh bạch quy hoạch, thuế hợp lý với tài sản bỏ hoang, chống sốt đất nhân tạo.
+Khi ấy, tiền mới rời bãi đất trống để đi vào nhà máy, phòng lab, startup, cảng biển và trường học.
+Một quốc gia có thể giàu nhờ đất trong một thời gian. Nhưng chỉ giàu lâu dài nhờ trí tuệ, năng suất và đổi mới.
+Con số 18 triệu tỉ khu trú trong đất không phải là niềm tự hào. Nó là lời nhắc rằng rất nhiều tiền của người Việt đang nằm im dưới lớp bê tông và giấy chứng nhận.
+Tiền nằm trong đất không sinh ra tương lai. Tiền đi vào sản xuất mới sinh ra quốc lực.
Cu Làng Cát
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét