Cái nhìn thực tế của một người Việt Nam về Venezuela

Cái nhìn thực tế của một người Việt Nam về Venezuela

FB Phạm Quang Tuấn 11-1-2026 Vụ Mỹ bắt tổng thống Venezuela không thể nhìn như một trường hợp cá biệt, mà phải nhìn trong bức tranh tổng thể của những hành động và tuyên bố của chính phủ Trump trong những tháng vừa qua.

Tuyên bố của bộ Ngoại giao Mỹ “Vùng này là bán cầu của chúng tao”, việc Trump đe dọa chiếm lại Panama, công khai tuyên bố sẽ chiếm Greenland, coi Canada như tiểu bang của mình và gọi thủ tướng Canada một cách khinh miệt là thống đốc, tuyên bố của Trump rằng ông ta bất cần luật pháp quốc tế và chỉ cần làm theo “quan điểm đạo đức cá nhân của mình”, v.v..

Tất cả những cái đó cho thấy một toàn cảnh rõ ràng là Mỹ không coi luật pháp quốc tế ra gì mà coi mình là bá chủ của các nước lân bang, y hệt như nước Tàu thời xưa (nhưng là một nước Tàu “bá đạo” chứ không phải “vương đạo”). Đối với Mỹ bây giờ không có nước bạn mà chỉ có chư hầu hay thuộc địa trá hình.

Nhiều người Việt kể cả trí thức tỏ vẻ ủng hộ hay ít ra là không quan tâm những việc này và nói rằng từ xưa Nga Tàu đã xâm phạm luật quốc tế thì tội gì mà Mỹ không làm, đâu có gì mới. Hẳn họ nghĩ rằng mình không thuộc bán cầu của Mỹ thì Mỹ làm gì với chư hầu lân bang đâu có dính dáng gì đến mình.

Lầm to. Họ quên rằng Việt Nam cũng là một nước nhỏ ở ngay sát nách một siêu cường hiện là số 2 nhưng chẳng bao lâu nữa sẽ là đồng số 1 trên thế giới.

Mỹ hiện là siêu cường số 1 về quân sự, kinh tế, khoa học kỹ thuật, quyền lực mềm nên tất cả những gì Mỹ làm và nói đều ảnh hưởng mạnh đến tình hình của cả thế giới và cách cư xử của tất cả các nước. 

Luật pháp quốc tế hầu hết là do Mỹ và các đồng minh dựng nên. Dù là không hoàn hảo và nhiều khi bị xâm phạm nhưng nó vẫn là một công cụ không thể thiếu để bảo vệ quyền lợi của các nước nhỏ, không để cho các nước lớn toàn quyền hành động và bắt nạt tùy ý thích. Không có nó thì tình trạng của các nước nhỏ bi quan hơn nhiều.

Một nước nhỏ như Việt Nam nằm cạnh một siêu cường hung hãn thì lại càng cần luật pháp quốc tế hơn. Luật pháp quốc tế là hy vọng duy nhất cho Việt Nam đòi lại được những đảo và những vùng kinh tế biển đã và đang bị xâm lấn, vì Việt Nam không có hi vọng nào chiếm lại chúng bằng võ lực và cũng không có nước nào sẽ hi sinh xương máu để đòi lại cho chúng ta.

Tóm lại những hành động và tuyên bố gần đây của chính quyền Mỹ có thể coi là một thảm kịch cho các nước nhỏ nói chung và đặc biệt là cho Việt Nam nói riêng. Đừng có tưởng rằng Trump làm gì với Nam Mỹ hay Âu châu mà không có hậu quả đối với chúng ta. Người Việt đừng lạc quan tếu.