HÀN QUỐC BA LẦN PHÁT CẢNH BÁO KHẨN CẤP TOÀN QUỐC ĐỂ CHỐNG GIAN LẬN THI ĐẠI HỌC
Cuộc chạy đua chống gian lận bằng AI trong kỳ thi đại học ở Hàn Quốc: Từ kiểm tra kính mắt, niêm phong cúc áo đến phát còi báo động trên toàn quốc. Tôi chưa từng nghĩ đến cảnh này có thể xảy ra ở các nước công nghiệp phát triển. Tính đến 16 giờ 37 phút cùng ngày thi, chiến dịch chống gian lận thi cử trên toàn Hàn Quốc đã phát hiện 98 thí sinh vi phạm quy định về nộp điện thoại.
Năm nay, trước nguy cơ gian lận bằng trí tuệ nhân tạo (AI), Hàn Quốc đã triển khai một chiến dịch chống gian lận với quy mô chưa từng thấy: kiểm tra kính mắt, niêm phong cúc áo, tắt Wi-Fi công cộng, thậm chí sử dụng hệ thống cảnh báo khẩn cấp toàn quốc tới ba lần.
Biện pháp này cũng mang lại kết quả nhất định. Sau ba đợt phát cảnh báo, cơ quan chức năng phát hiện 35 thí sinh không nộp điện thoại theo quy định. Chiều cùng ngày, một thí sinh khác còn bị phát hiện mang theo camera và tai nghe Bluetooth vào phòng thi.
Tuy nhiên, chiến dịch chống gian lận rầm rộ này cũng gây ra nhiều tranh cãi. Thí sinh phải loay hoay tháo cúc áo, thay kính; giáo viên phàn nàn về việc chuẩn bị quá gấp gáp; còn hiệu quả thực tế của một số biện pháp kiểm tra bị đặt dấu hỏi.
1. Ba lần phát cảnh báo toàn quốc
Kỳ thi đại học Hàn Quốc năm nay diễn ra ngày 19/11, với khoảng 552.000 thí sinh đăng ký, tại 1.312 điểm thi thuộc 85 khu vực trên toàn quốc. Đây là một trong những kỳ thi quan trọng nhất trong đời người Hàn Quốc. Vào ngày thi, một số cơ quan chính phủ và doanh nghiệp phải lùi giờ làm việc; cảnh sát tổ chức hộ tống khẩn cấp những thí sinh gặp trở ngại trên đường đến trường thi; hoạt động cất và hạ cánh của máy bay cũng bị hạn chế trong thời gian thi nghe tiếng Anh để giảm tiếng ồn.
Nhưng năm nay, Chính phủ Hàn Quốc còn có một nhiệm vụ đặc biệt: ngăn chặn gian lận bằng AI. Mười phút trước khi bắt đầu kỳ thi buổi sáng, Chính phủ phát cảnh báo khẩn cấp đợt thứ nhất trên toàn quốc. Hệ thống này có khả năng khiến nhiều điện thoại dù đang ở chế độ im lặng vẫn phát ra âm thanh. Bộ Giáo dục hy vọng tiếng chuông sẽ giúp phát hiện những thí sinh lén mang điện thoại vào phòng thi.
Biện pháp này tỏ ra có hiệu quả. Đến trưa, Thứ trưởng Bộ Giáo dục Choi Eun-ok thông báo đợt cảnh báo đầu tiên đã phát hiện 22 thí sinh tại 9 tỉnh, thành phố không nộp điện thoại theo quy định.
Đến 14 giờ 21 phút và 14 giờ 57 phút, hai đợt cảnh báo tiếp theo lại vang lên trên toàn quốc, mỗi lần kéo dài 10,5 giây. Đợt thứ ba thậm chí được thực hiện trong lúc thí sinh đang làm bài thi môn Lịch sử Hàn Quốc.
Kết quả: đợt thứ hai phát hiện thêm 10 người, đợt thứ ba phát hiện thêm 3 người. Tổng cộng có 35 thí sinh bị phát hiện vi phạm quy định về nộp điện thoại.
Điều đáng chú ý là ban đầu Chính phủ dự định phát cảnh báo vào những thời điểm bất ngờ, nhưng sau đó lại công bố trước thời gian của hai đợt cảnh báo tiếp theo. Bộ Nội vụ và An toàn giải thích rằng việc này nhằm hạn chế gây hoang mang cho người dân; hơn nữa, về nguyên tắc, thí sinh trong phòng thi đã phải nộp điện thoại nên không thể biết trước thời điểm phát cảnh báo.
Tuy nhiên, biện pháp này có những hạn chế rõ ràng: nó chỉ phát hiện được điện thoại vẫn đang bật, không thể phát hiện thiết bị đã tắt nguồn, càng không thể trực tiếp phát hiện các camera siêu nhỏ được giấu kín.
Đúng ngày hôm đó, một vụ việc khác còn đáng chú ý hơn. Chiều 19/11, Sở Giáo dục tỉnh Gyeonggi xác nhận tại một điểm thi ở thành phố Yongin, giám thị đã phát hiện một thí sinh thi mang theo camera và tai nghe Bluetooth. Thí sinh này lập tức được đưa đến một khu vực riêng, cách ly với những người khác. Cơ quan giáo dục đã thông báo vụ việc cho cảnh sát.
Đây là lần đầu tiên trong kỳ thi năm nay phát hiện thiết bị điện tử liên quan đến gian lận ngoài điện thoại di động. Một số thông tin ban đầu mô tả camera là loại siêu nhỏ, nhưng cơ quan giáo dục sau đó cho biết kích thước, chủng loại và cách thức cất giấu thiết bị chưa được công bố. Việc thí sinh có thực sự sử dụng chúng để gian lận hay không vẫn đang được điều tra.
Tin mới nhất: Đến tối cùng ngày thi, Bộ Giáo dục Hàn Quốc công bố số liệu đầy đủ hơn: 98 thí sinh đã bị phát hiện vi phạm quy chế thi tính đến 16 giờ 37 phút.
2. Tổ chức thực hiện thiếu chu đáo và khoa học, thí sinh và giáo viên đều phàn nàn
Để ngăn chặn các thiết bị công nghệ cao lọt vào phòng thi, Chính phủ Hàn Quốc đã huy động lực lượng khá lớn. Ngoài khoảng 75.000 giám thị, 1.312 điểm thi còn được bổ sung hơn 8.400 nhân viên, bao gồm những người chuyên kiểm tra thiết bị thông minh và giám sát hành lang.
Kính mắt của thí sinh phải được kiểm tra để ngăn việc sử dụng kính thông minh quay lén đề thi. Cúc áo trên quần áo phải được dán niêm phong nhằm ngăn camera siêu nhỏ được giấu bên trong. Wi-Fi công cộng tại các điểm thi cũng được yêu cầu tắt để hạn chế khả năng thiết bị điện tử truyền đề thi ra bên ngoài.
Sự lo ngại của Chính phủ xuất phát từ một vụ bê bối gian lận xảy ra chỉ vài ngày trước đó. Ngày 15/11, một thí sinh đạt điểm cao nhất trong kỳ thi cấp chứng chỉ hành nghề thuế của Hàn Quốc công khai thừa nhận đã sử dụng camera siêu nhỏ để chụp đề thi, sau đó dùng AI tạo sinh để tìm đáp án và tự đến cảnh sát đầu thú. Trước đó, kết quả đáng kinh ngạc của người này, trả lời đúng 159 trong tổng số 160 câu trắc nghiệm, đã làm dấy lên nhiều nghi ngờ.
Đây không phải trường hợp cá biệt. Trước đó, một số kỳ thi trung học và kỳ thi tuyển sinh đại học tại Hàn Quốc cũng từng xảy ra tình trạng gian lận bằng thiết bị thông minh.
Tổng thống Lee Jae-myung đã nghiêm khắc phê phán hành vi sử dụng thiết bị công nghệ cao để gian lận và yêu cầu xử lý nghiêm. Chính phủ còn đề xuất kéo dài thời hạn cấm thí sinh gian lận tham dự lại kỳ thi đại học từ 1 năm lên 10 năm, nhưng phương án này chưa chính thức được thực hiện.
Việc siết chặt chống gian lận nhằm bảo vệ sự công bằng trong thi cử là cần thiết. Tuy nhiên, cách triển khai vội vàng của Chính phủ lại gây ra nhiều phản ứng.
Chỉ hai ngày trước kỳ thi, Bộ Giáo dục mới công bố một số biện pháp bổ sung. Thậm chí, quy định về một số loại dụng cụ học tập còn được thay đổi ngay trước ngày thi. Một số trường phải khẩn cấp mua miếng dán niêm phong cúc áo, còn những giám thị mới được bổ sung chỉ kịp tham gia tập huấn trực tuyến.
Các tổ chức giáo viên Hàn Quốc phàn nàn Chính phủ không chuẩn bị đầy đủ từ trước mà lại đẩy trách nhiệm xuống cho giáo viên trực tiếp làm nhiệm vụ. Có giáo viên dù đang nghỉ phép vì gia đình có tang vẫn bị yêu cầu tham gia bố trí công tác coi thi.
Thí sinh và phụ huynh cũng bị ảnh hưởng không ít. Một thí sinh 18 tuổi vốn quen đeo kính gọng đã phải chuyển sang đeo kính áp tròng vì sợ việc kiểm tra kính gây phiền phức, dù bản thân cảm thấy không thoải mái. Một phụ huynh khác kể rằng con trai mình lo ngại những chiếc cúc áo có thể bị nghi ngờ nên đã yêu cầu mẹ tháo toàn bộ cúc áo trên bộ quần áo sẽ mặc đi thi. Một số phụ huynh còn lo có người cố tình nhét thiết bị điện tử trái phép vào ba lô để bên ngoài phòng thi nhằm gài bẫy thí sinh khác. Vì thế, họ phải khóa cả ba lô của con.
Trớ trêu là những biện pháp tưởng như rất nghiêm ngặt lại có những lỗ hổng khi thực hiện.
Theo báo Maeil Business, mặc dù Chính phủ yêu cầu dán miếng niêm phong lên cúc áo, việc thực hiện trên thực tế chủ yếu vẫn dựa vào sự hợp tác của thí sinh. Nếu thí sinh từ chối, giám thị phần lớn chỉ có thể thuyết phục chứ không có nhiều biện pháp xử lý trực tiếp.
Nhiều phương tiện truyền thông Hàn Quốc đặt câu hỏi: trước những thiết bị gian lận ngày càng tinh vi và khó phát hiện, liệu các biện pháp kiểm tra thủ công và dán giấy niêm phong có thực sự hiệu quả? Bộ trưởng Giáo dục Choi Kyo-jin trước đó cũng thừa nhận tại Quốc hội thủ đoạn gian lận liên tục thay đổi, vì vậy rất khó có thể ngăn chặn hoàn toàn 100%.
3. Số thí sinh thi lại cao nhất trong 23 năm, đề thi tiếp tục gây tranh cãi
Ngoài bê bối gian lận bằng AI, kỳ thi đại học năm nay của Hàn Quốc còn chịu nhiều sức ép khác. Theo số liệu chính thức, năm nay có hơn 551.800 thí sinh đăng ký, giảm nhẹ so với năm trước. Tuy nhiên, số người đã tốt nghiệp trung học từ những năm trước và các đối tượng không thuộc diện học sinh tốt nghiệp phổ thông trong năm nay đạt khoảng 196.500 người, cao nhất trong 23 năm. Nhóm này chiếm hơn một phần ba tổng số thí sinh.
Ở Hàn Quốc, những người nhiều lần dự thi đại học bao gồm những người thi trượt và tiếp tục ôn thi, cũng như những người đã vào đại học nhưng muốn thi lại để có cơ hội vào trường hoặc ngành học tốt hơn.
Số thí sinh thi lại tăng mạnh năm nay có liên quan đến việc Hàn Quốc chuẩn bị cải cách kỳ thi đại học. Theo kế hoạch, từ năm học 2028, một số hình thức lựa chọn môn thi sẽ bị bãi bỏ và cấu trúc kỳ thi được điều chỉnh. Vì vậy, năm nay là cơ hội cuối cùng để thi theo hệ thống cũ, khiến nhiều người đã tốt nghiệp quyết định thi lại.
Ngoài ra, một số thí sinh khối khoa học tự nhiên chuyển sang chọn các môn khoa học xã hội để có lợi thế về điểm số. Do nhiều trường đại học Hàn Quốc đã nới lỏng quy định bắt buộc thí sinh ngành kỹ thuật phải thi các môn khoa học tự nhiên, trong khi các môn xã hội thường được cho là nhẹ hơn về khối lượng ôn tập, nhiều thí sinh hy vọng lựa chọn này sẽ giúp nâng điểm và tăng cơ hội trúng tuyển. Hiện tượng được truyền thông Hàn Quốc gọi là “bỏ tự nhiên, chuyển sang xã hội” đã gây tranh luận về tính công bằng trong lựa chọn môn thi.
Độ khó của đề thi cũng là vấn đề khiến ngành giáo dục đau đầu. Năm ngoái, môn tiếng Anh trong kỳ thi đại học bị chỉ trích vì quá khó. Tỷ lệ thí sinh đạt điểm cao nhất chỉ là 3,11%, khiến người đứng đầu cơ quan tổ chức kỳ thi cuối cùng phải từ chức. Trong khi đó, hai kỳ thi thử tháng 6 và tháng 9 năm nay lại có độ khó chênh lệch rõ rệt: tỷ lệ đạt mức điểm cao nhất môn tiếng Anh lần lượt là 4,13% và 15,5%. Sự dao động này khiến thí sinh lo lắng.
Ngày 19/11, Chủ tịch Hội đồng ra đề thi Oh Ki-young giải thích hội đồng đã điều chỉnh độ khó môn tiếng Anh dựa trên kết quả hai kỳ thi thử, đồng thời cố gắng loại bỏ những câu hỏi quá khó có thể tạo lợi thế cho các thí sinh được luyện thi chuyên sâu tại các trung tâm bên ngoài nhà trường. Về áp lực cạnh tranh do số lượng thí sinh thi lại tăng mạnh, ông thừa nhận hội đồng ra đề đã tính đến yếu tố này và cố gắng phân bổ độ khó của đề thi hợp lý hơn.
Theo kế hoạch, kết quả kỳ thi đại học năm nay sẽ được công bố ngày 11/12. Sau kỳ thi, các trung tâm luyện thi sẽ lần lượt phân tích độ khó đề thi và dự đoán điểm chuẩn của từng trường đại học. Do đó, đối với những người hy vọng thi lại để được vào trường đại học mong muốn, bước ra khỏi phòng thi mới chỉ là bước đầu tiên.
4. Việt Nam có thể rút ra bài học gì?
Câu chuyện Hàn Quốc đáng chú ý không chỉ vì quy mô của các biện pháp chống gian lận, mà còn vì nó cho thấy AI đang làm thay đổi căn bản bản chất của hoạt động thi cử và kiểm tra kiến thức.
Trước đây, gian lận thi cử chủ yếu dựa vào việc mang tài liệu, trao đổi đáp án hoặc sử dụng những thiết bị tương đối dễ phát hiện. Ngày nay, một chiếc camera nhỏ, một tai nghe Bluetooth và một công cụ AI có thể biến một thí sinh bình thường thành người có khả năng đưa đề thi ra ngoài và nhận đáp án gần như tức thời. Những phương pháp coi thi truyền thống rõ ràng không còn đủ sức đối phó.
Đối với tôi, ở Việt Nam không chỉ là vấn đề thu giữ điện thoại. Các biện pháp chống gian lận truyền thống được xây dựng trên một giả định: người gian lận phải mang tài liệu hoặc thiết bị như điện thoại vào phòng thi. Vì vậy, chỉ cần kiểm soát vật dụng mang vào là có thể hạn chế vi phạm.
Nhưng công nghệ mới làm thay đổi hoàn toàn giả định này. Thông tin có thể được truyền từ bên ngoài vào phòng thi mà không cần thí sinh mang theo một chiếc điện thoại. Người bên ngoài giữ điện thoại có thể nhận đề, sử dụng AI giải bài rồi truyền đáp án cho thí sinh. Chiếc điện thoại chỉ là một mắt xích trong hệ thống, không phải toàn bộ hệ thống gian lận. Do đó, kiểm tra điện thoại, tắt Wi-Fi, niêm phong cúc áo hay phát cảnh báo toàn quốc đều chỉ xử lý được một phần vấn đề.
Tôi nghĩ các trường đại học nên xem xét lại quy trình kiểm soát thiết bị điện tử trong phòng thi, đặc biệt đối với những kỳ thi có ảnh hưởng lớn đến kết quả học tập và điều kiện tốt nghiệp.
Có thể thực hiện một số biện pháp như: Quy định rõ không được mang tai nghe, đồng hồ thông minh và thiết bị truyền nhận tín hiệu vào phòng thi, kể cả khi đã nộp điện thoại. Kiểm tra trực quan và sử dụng thiết bị phát hiện kim loại hoặc thiết bị điện tử khi thực sự cần thiết, theo quy trình bảo đảm quyền riêng tư. Tổ chức kiểm tra ngẫu nhiên, giám sát hợp lý và có quy trình xử lý khi phát hiện thiết bị bất thường. Đặc biệt đối với một số môn học, kết hợp thi viết với vấn đáp, giải thích cách làm và bảo vệ kết quả để xác định người học thực sự hiểu kiến thức đến đâu.
Tuy nhiên, không nên biến việc kiểm tra thành một cuộc khám xét thiếu chuẩn mực, gây tổn thương danh dự và quyền riêng tư của sinh viên.
Tuy nhiên, vấn đề quan trọng hơn vẫn nằm ở cách tổ chức.
Thứ nhất, sự công bằng trong giáo dục phải là mục tiêu cao nhất. Bằng cấp và điểm số chỉ có ý nghĩa khi phản ánh tương đối chính xác năng lực của người học. Nếu người gian lận có thể đạt điểm cao hơn người học thật sự, hệ thống tuyển chọn sẽ mất đi ý nghĩa, gây thiệt hại cho cả người học lẫn xã hội. Khi đó hậu quả không chỉ nằm ở sự bất công giữa các thí sinh. Nó làm sai lệch tín hiệu mà hệ thống giáo dục cung cấp cho thị trường lao động. Nhà tuyển dụng tưởng rằng họ đang tuyển một người có trình độ, nhưng thực tế có thể chỉ đang tuyển một người có khả năng gian lận để vượt qua các kỳ thi.
Thứ hai, không thể lấy sự nghiêm khắc thay thế cho năng lực quản lý. Việc huy động hàng nghìn người, kiểm tra kính mắt, niêm phong cúc áo và phát cảnh báo toàn quốc có thể tạo ra hình ảnh quyết liệt, nhưng chưa chắc giải quyết được tận gốc vấn đề. Chính sách phải được chuẩn bị kỹ, có quy trình rõ ràng, có công nghệ phù hợp và đặc biệt không được đẩy những thiếu sót trong khâu quản lý xuống cho giáo viên và thí sinh gánh chịu.
Thứ ba, phải thay đổi phương pháp đánh giá khi AI phát triển. Nếu giáo dục vẫn chủ yếu kiểm tra khả năng học thuộc, làm bài trắc nghiệm và tái hiện kiến thức, AI sẽ ngày càng khiến những kỳ thi như vậy trở nên dễ bị thao túng. Cần đánh giá cả khả năng tư duy độc lập, giải quyết vấn đề, vận dụng kiến thức và bảo vệ lập luận của chính người học.
Đối với Việt Nam, đây là vấn đề cần được quan tâm sớm. Chúng ta đang đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng AI trong giáo dục, đồng thời vẫn đặt nặng thi cử, điểm số, bằng cấp và thành tích. Nếu phương thức đánh giá không thay đổi tương ứng, nguy cơ sẽ không chỉ là gian lận trong một vài kỳ thi mà còn là sự sai lệch trong cả quá trình tuyển chọn và đào tạo nguồn nhân lực.
Một nền giáo dục tốt không phải là nền giáo dục có nhiều quy định kiểm tra nhất, nhiều giám thị nhất hay những kỳ thi căng thẳng nhất. Đó phải là nền giáo dục có khả năng đánh giá đúng năng lực, lựa chọn đúng người và tạo ra những con người có nhu cầu học thực sự và có khả năng làm việc thực chất.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét