Thứ Tư, 18 tháng 11, 2026

Đâu là mối đe dọa lớn nhất đối với châu Âu ?

Đâu là mối đe dọa lớn nhất đối với châu Âu ?
Hay quá. Người châu Âu cuối cùng đã nhận ra: mối đe dọa lớn nhất đối với châu Âu không phải Nga, Mỹ hay Trung Quốc, mà chính là Kaja Kallas!
Nếu hỏi ai đang là mối đe dọa lớn nhất đối với châu Âu, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến Nga, Mỹ hoặc Trung Quốc. Nhưng có lẽ câu trả lời mà ngày càng nhiều người châu Âu nghĩ tới lại nằm ngay trong bộ máy lãnh đạo EU: Kaja Kallas, Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh của Liên minh châu Âu.

Một liên minh kinh tế từng là đối trọng của Mỹ, có nền công nghiệp và khoa học hàng đầu thế giới, nay lại đang tự làm suy yếu mình bởi chính đội ngũ lãnh đạo và những lựa chọn chiến lược của mình. Một người đáng lẽ phải đại diện cho ngoại giao châu Âu, nhưng lại đang khiến ngoại giao châu Âu trở thành trò cười.

1. Bị gạt khỏi bàn đàm phán, nhưng lại tưởng người khác sợ mình!

Vì EU không được mời tham gia cuộc đàm phán ba bên Mỹ – Nga – Ukraine, Kallas đã lên mạng đấu khẩu với cựu Tổng thống Nga Dmitry Medvedev. Kallas tuyên bố Nga không muốn bà xuất hiện tại bàn đàm phán vì sợ lập trường cứng rắn của bà.

Medvedev đáp trả thẳng thừng: Không ai muốn bà ngồi ở đó, không phải vì bà quá cứng rắn, mà đơn giản vì bà quá ngu ngốc!

Thậm chí, một số cư dân mạng châu Âu cũng chế giễu Kallas. Họ đặt câu hỏi rất đơn giản: Người ta đang họp trong một căn phòng, không muốn cho bà tham dự, điều đó có nghĩa là họ không muốn bà nghe nội dung cuộc nói chuyện. Tại sao bà lại tự diễn giải rằng người ta sợ mình?

Bị gạt khỏi bàn đàm phán đã là một thất bại ngoại giao. Nhưng thay vì tìm hiểu nguyên nhân và tìm cách khắc phục, Kallas liên tục công kích Nga, như thể chỉ cần lớn tiếng là có thể buộc người khác phải nhường cho mình một chiếc ghế.

Điều đáng nói là Mỹ cũng không lên tiếng bảo vệ bà. Trong điều kiện bình thường, EU tham gia đàm phán có thể giúp Mỹ tăng thêm sức nặng trong thương lượng. Vậy tại sao Washington lại im lặng?

Theo tác giả, câu trả lời rất đơn giản: Mỹ không muốn có một đồng minh chuyên phá hỏng công việc. Một người không giúp được việc, thậm chí còn có thể làm hỏng việc.

EU vắng mặt trong cuộc đàm phán Mỹ – Nga – Ukraine là một vấn đề an ninh nghiêm trọng đối với chính châu Âu. Khi không có mặt tại bàn đàm phán, EU chỉ có thể tiếp nhận thông tin qua bên thứ hai, không thể trực tiếp tham gia định hình những thỏa thuận liên quan đến tương lai an ninh của chính mình.

Vì thế, làn sóng chỉ trích Kallas trong nội bộ châu Âu ngày càng lớn.

Theo thông tin mà Politico tiết lộ, Ủy ban châu Âu và Hội đồng châu Âu đang xem xét việc thay đổi vị trí của Kallas. Pháp thậm chí đã đưa ra phương án cải tổ, theo đó chuyển các chức năng của Cơ quan Đối ngoại châu Âu vào Ủy ban châu Âu và Hội đồng châu Âu.

Đây không còn là chuyện một cá nhân bị chỉ trích. Nó đã trở thành vấn đề về chính cấu trúc và năng lực ngoại giao của EU.

2. Đức gọi Kallas là sai lầm nhân sự lớn nhất trong lịch sử EU

Ngày 29/10, tờ Berliner Zeitung của Đức đăng bài xã luận với nhận định cực kỳ nặng nề: Kallas là "sai lầm nhân sự lớn nhất trong lịch sử Liên minh châu Âu". Người Đức phê phán bà không có năng lực ngoại giao, không có chiến lược, không biết thương lượng, chỉ biết thể hiện thái độ cứng rắn và lặp đi lặp lại những khẩu hiệu chính trị.

Kể từ khi nhậm chức tháng 12/2024, thành quả ngoại giao của Kallas gần như bằng không. Bà không tạo dựng được đối thoại trực tiếp hiệu quả với Mỹ, Trung Quốc và Nga. Thành quả nổi bật nhất, theo cách mỉa mai của tác giả, là khiến EU ngày càng trở nên lố bịch trên trường quốc tế.

Ngày hôm sau, Financial Times tiếp tục giáng thêm một đòn. Tờ báo cho rằng Anh, Pháp và Đức nên cử đại diện trực tiếp tham gia giai đoạn đàm phán tiếp theo, không cần phải bàn đến vai trò của Kallas. Nói cách khác, Financial Times đã gián tiếp phủ nhận tư cách đại diện ngoại giao của bà.

Ngày 1/11, Kallas lại chuyển sang gây căng thẳng với Anh. Bà cảnh báo nếu Anh muốn quay trở lại EU thì các cuộc đàm phán sẽ không hề dễ dàng, Brussels sẽ không nhượng bộ như trước. Có vẻ như bà không chịu nổi việc người khác nói xấu mình, nên phải tìm một đối tượng khác để trút giận.

Nhưng câu chuyện chưa dừng ở đó.

3. Từ Anh đến Ireland: Kallas tưởng mình có quyền quyết định ai được dự G20?

Khi vừa gây căng thẳng với Anh, Kallas lại khiến Ireland bất bình. Tháng 12 tới, Hội nghị thượng đỉnh G20 dự kiến được tổ chức tại Miami, Mỹ. Kallas tuyên bố Nga không nên được tham dự.

Nhà báo Ireland McDonald không thể nhịn được nữa. Ông nhắc bà rằng G20 không phải một bữa tiệc riêng do Kallas tổ chức, càng không phải nơi bà có quyền quyết định ai được mời và ai bị đuổi.

Thành phần tham dự G20 được xác định theo cơ chế và quy tắc quốc tế, không phải theo sở thích cá nhân của một quan chức EU. Một người đứng đầu ngành ngoại giao châu Âu mà đến những nguyên tắc cơ bản như vậy còn không hiểu thì làm sao có thể đại diện cho cả một liên minh?

Vấn đề đáng lo ngại hơn là Kallas dường như luôn để cảm xúc cá nhân và sự yêu ghét của mình chi phối chính sách đối ngoại. Thay vì phục vụ lợi ích chung của EU, bà lại muốn cả EU phải hành động theo cảm xúc của mình. Bà không chỉ làm mất lòng Mỹ, Trung Quốc và Nga, mà ngay trong nội bộ EU cũng tạo ra không ít kẻ thù.

4. Nghi ngờ đồng minh, công kích cả những nước trong EU

Ngày 18/5, tại thủ đô Tallinn của Estonia, quê hương Kallas, bà tuyên bố Mỹ, Trung Quốc và Nga đều muốn giải thể EU để làm suy yếu châu Âu. Bà còn ám chỉ rằng ngay trong nội bộ EU có những người bí mật trao đổi riêng với Mỹ, khiến bà lo ngại liên minh này có thể tan rã.

Bà đang ám chỉ ai là nội gián? Ba Lan lập tức nổi giận, bởi nước này từng có những cuộc trao đổi riêng với Mỹ về vấn đề khí đốt. Ngày 21/5, cựu Thủ tướng Ba Lan Leszek Miller đăng trên mạng xã hội X, công kích Kallas bằng một câu rất nặng: "Không phải tất cả người trong EU đều là những kẻ ngốc, nhưng Kallas chắc chắn là một trong số đó!"

Bài đăng nhận được rất nhiều sự tán đồng của cư dân mạng châu Âu.

Thật khó hiểu: Một người được giao nhiệm vụ điều phối chính sách đối ngoại của cả liên minh, nhưng lại liên tục nghi ngờ và gây hiềm khích với chính các thành viên của liên minh ấy.

5. Chính sách chống Nga đến mức tự biến mình thành trò cười

Tháng 9, Kallas ủng hộ Ukraine cắt đứt các đường ống dẫn năng lượng từ Nga tới Slovakia và Hungary. Bà còn có những phát biểu bị các đối thủ chính trị diễn giải là đổ trách nhiệm cho Nga, ngay cả khi điều đó có thể đẩy Slovakia và Hungary vào tình thế đối đầu nguy hiểm hơn với Moscow.

Nghị sĩ Nghị viện châu Âu người Slovakia Ľuboš Blaha đã công khai chỉ trích Kallas, cho rằng bà đang kích động châu Âu bước vào một cuộc chiến tranh toàn diện. Ông tuyên bố: "Mối đe dọa lớn nhất đối với châu Âu hiện nay không phải người Nga, mà là bà Kallas. Bà đang ngồi ngay đây và muốn kéo tất cả chúng ta vào một cuộc chiến tranh hạt nhân!"

Ông tiếp tục công kích: "Bà hành xử như một đứa trẻ được nuông chiều. Bà là một kẻ hiếu chiến cực đoan. Bà Kallas, hãy tránh xa chúng tôi ra!"

Đó là những lời lẽ hết sức gay gắt, nhưng cũng phản ánh mức độ chia rẽ ngày càng lớn trong chính trường châu Âu về cách xử lý cuộc xung đột Ukraine. Cư dân mạng châu Âu thậm chí còn chế giễu bằng một bức ảnh gọi là "bản đồ tội phạm chiến tranh", trong đó có Ursula von der Leyen, Kaja Kallas và một số nữ chính trị gia khác.

6. Cấm cả bồn cầu và muối ăn để trừng phạt Nga!

Nếu chỉ có những phát biểu hiếu chiến thì có lẽ chưa đủ để Kallas trở thành nhân vật gây tranh cãi nhất trong giới ngoại giao châu Âu. Điều khiến người ta bật cười là những biện pháp trừng phạt mà bà đưa ra.

Khi EU triển khai gói trừng phạt thứ 19 đối với Nga, Kallas đưa cả bồn cầu và bồn tắm vào danh sách hàng hóa bị hạn chế xuất khẩu. Thật khó hiểu người ta nghĩ gì khi cho rằng cấm xuất khẩu những thứ như vậy có thể gây ra một đòn chí mạng đối với Nga.

Nhưng đó chưa phải điều buồn cười nhất. Ngày 19/9, Kallas tuyên bố trên mạng xã hội X rằng EU sẽ cấm xuất khẩu muối và khoáng sản sang Nga, đồng thời ngăn Nga tiếp cận công nghệ AI từ Trung Quốc và Ấn Độ.

Nghe xong chỉ muốn hỏi: Bà đang nghĩ gì vậy? Nga thiếu muối hay thiếu khoáng sản đến mức phải sợ lệnh cấm của EU sao? Và EU lấy quyền gì để quyết định Trung Quốc được phép bán hay không được phép bán công nghệ cho Nga? Còn Ấn Độ có vai trò gì trong chuỗi cung ứng AI mà Kallas lại tự tin tuyên bố có thể ngăn Nga tiếp cận công nghệ từ nước này?

Đây không còn là vấn đề cứng rắn hay mềm mỏng. Nó cho thấy sự thiếu hiểu biết đáng kinh ngạc về kinh tế, công nghiệp và quan hệ công nghệ quốc tế.

7. Không chỉ thiếu hiểu biết về hiện tại, Kallas còn bóp méo cả lịch sử!

Ngày 3/9/2025, tại một hội nghị của Viện Nghiên cứu An ninh EU, Kallas phát biểu rằng bà cảm thấy rất ngạc nhiên khi nghe có người nói Trung Quốc và Nga đã cùng nhau chiến thắng trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Bà coi đó là một thông tin mới mẻ, đồng thời cho rằng người ta tin vào những điều như vậy là vì ít đọc sách và không hiểu lịch sử.

Thật khó tin một người đứng đầu ngành ngoại giao EU lại có thể phát biểu như vậy.

Lịch sử Chiến tranh thế giới thứ hai không phải chuyện bí mật. Vai trò quyết định của Liên Xô trong việc đánh bại phát xít Đức đã được ghi nhận trong lịch sử thế giới. Trung Quốc cũng là một trong những chiến trường lớn nhất chống chủ nghĩa quân phiệt Nhật Bản ở châu Á, chịu tổn thất vô cùng nặng nề trong cuộc chiến. Việc hai nước có vai trò quan trọng trong cuộc chiến chống chủ nghĩa phát xít là một sự thật lịch sử, không phải một phát minh mới của ai đó.

Vậy mà Kallas lại lấy sự thiếu hiểu biết của người khác để phê phán họ.

Không lâu sau, tại một hội nghị về AI, bà tiếp tục phát biểu về Trung Quốc. Bà thừa nhận người Trung Quốc rất giỏi công nghệ, nhưng lại cho rằng họ không giỏi về khoa học xã hội.

Một người có thể có quan điểm khác biệt về một quốc gia, nhưng khi đứng trên cương vị ngoại giao, ít nhất phải hiểu được lịch sử, văn hóa và nền tảng trí tuệ của quốc gia đó. Đem một nền văn minh có lịch sử hàng nghìn năm ra nhận xét bằng những định kiến đơn giản như vậy không phải là biểu hiện của sự tự tin, mà là sự kiêu ngạo thiếu hiểu biết.

8. Tám điều kiện hòa bình: Đọc xong cứ tưởng quân đội Nga đã đầu hàng!

Bây giờ hãy quay lại câu hỏi quan trọng nhất: Tại sao Mỹ và Nga không muốn Kallas ngồi vào bàn đàm phán? Câu trả lời có thể nằm ngay trong danh sách tám điều kiện mà Kallas đưa ra cho Nga ngày 23/2.

(i) Quân đội Nga phải rút khỏi toàn bộ các vùng lãnh thổ đang kiểm soát; bán đảo Crimea phải được phi quân sự hóa.

(ii) Belarus không được phép chấp nhận việc Nga triển khai vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ của mình.

(iii) Nga phải bồi thường toàn bộ thiệt hại cho Ukraine, các doanh nghiệp châu Âu và cả những tổn thất về môi trường.

(iv) Nga phải cho phép các điều tra viên quốc tế vào lãnh thổ để điều tra những cáo buộc tội ác chiến tranh.

(v) Nga phải bãi bỏ Luật Đại diện nước ngoài.

(vi) Nga phải tổ chức bầu cử tổng thống dưới sự giám sát quốc tế.

(vii) EU được quyền điều tra nguyên nhân cái chết của các nhân vật đối lập Nga như Navalny và Nemtsov.

(viii) Mọi thỏa thuận hòa bình đều phải có chữ ký của đại diện EU mới được phép có hiệu lực.

Đọc xong tám điều kiện này, người ta có thể tưởng quân đội Ukraine đã tiến đến tận Moscow và Nga đang chuẩn bị ký văn bản đầu hàng vô điều kiện!

Một bên đưa ra những điều kiện gần như buộc đối phương phải chấp nhận đầu hàng vô điều kiện, trong khi bản thân lại không có đủ sức mạnh quân sự, kinh tế hay vị thế đàm phán để buộc đối phương thực hiện chúng. Đó là ngoại giao hay diễn kịch?

Theo Bloomberg, sau khi xem xét những điều kiện mà Kallas đưa ra, phía Mỹ cho rằng bà không phải người phù hợp để tham gia đàm phán. Phía Nga cũng chẳng coi trọng danh sách này. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova đã công khai chế giễu những phát biểu của Kallas.

Kallas tự đào một cái hố cho mình. Khi Mỹ và Nga bắt đầu tiếp xúc, bà mới phát hiện mình không có chỗ ngồi trên bàn đàm phán. Nhưng bây giờ rút lại tám điều kiện ấy cũng không được, bởi như vậy chẳng khác nào thừa nhận chính bà và EU đã thất bại.

Vậy phải làm gì? Cứ gây ồn ào, cứ công kích, cứ tìm cách chen vào phòng họp! Đó là bức tranh đáng buồn về trình độ ngoại giao của EU hiện nay.

9. Cả nước Pháp cũng không thể nhịn được nữa!

Ngày 15/11, theo hãng tin AFP, Nicolas Dupont-Aignan, Chủ tịch đảng Debout la France và là một ứng viên tổng thống Pháp, đã công khai chất vấn Kallas trong một chương trình truyền hình trực tiếp bằng những lời lẽ hết sức gay gắt. Ông đặt câu hỏi: Kallas là ai mà dám ra lệnh cho các quốc gia thành viên EU? Bà có tư cách gì để áp đặt quan điểm của mình lên những nước như Pháp?

Ông chế giễu việc Kallas đến từ Estonia, một quốc gia chỉ có hơn một triệu dân, nhưng lại muốn quyết định vận mệnh của nước Pháp. Dupont-Aignan còn viện dẫn một câu chuyện lịch sử thời Charles de Gaulle để cảnh cáo Kallas và Estonia.

Theo câu chuyện ông kể, khi Pháp muốn gây sức ép với Monaco về vấn đề thuế, Tổng thống De Gaulle từng dùng biện pháp phong tỏa các tuyến đường ra vào để buộc Monaco phải nhượng bộ. Ông nhắc lại rằng Pháp có khoảng 70 triệu dân, nền kinh tế gần 3.000 tỷ euro và là quốc gia duy nhất trong EU sở hữu vũ khí hạt nhân. Trong khi đó, những quốc gia nhỏ như Estonia của bà Kallas vẫn cần dựa vào nguồn lực và đóng góp tài chính của các nước lớn như Pháp và Đức.

Pháp có thể có những lúc hành xử thiếu quyết đoán, nhưng điều đó không có nghĩa là Pháp phải chấp nhận để một quan chức đến từ một quốc gia nhỏ áp đặt những chính sách mà họ cho là ngu ngốc.

Dupont-Aignan liên tục hỏi ba lần: "Bà ta là ai? Bà ta là ai? Bà ta là ai?"

Đây chính là bi kịch của châu Âu: Những người được thuê để làm việc cho một liên minh lại đang hành xử như thể họ có quyền quyết định vận mệnh của những quốc gia đã tạo nên liên minh ấy.

10. Châu Âu không thiếu phụ nữ tài năng, tại sao lại chọn những người như thế này?

Nhưng câu hỏi lớn hơn là: Tại sao Kallas có thể trở thành người đứng đầu ngành ngoại giao EU? Tại sao Ursula von der Leyen có thể trở thành Chủ tịch Ủy ban châu Âu? Tại sao Roberta Metsola trở thành Chủ tịch Nghị viện châu Âu?

Nếu việc lựa chọn phụ nữ vào các vị trí lãnh đạo là một yêu cầu của bình đẳng giới và tính chính trị đúng đắn, chẳng lẽ châu Âu không còn những phụ nữ có học thức, có tài năng, có năng lực và bản lĩnh hơn hay sao?

Châu Âu từng sản sinh ra rất nhiều nhà ngoại giao, chính trị gia và nhà tư tưởng xuất sắc. Một lục địa có lịch sử văn minh lâu đời, có những trường đại học hàng đầu thế giới, có nền kinh tế và khoa học phát triển, tại sao lại để những vị trí quan trọng như vậy rơi vào tay những người bị chỉ trích dữ dội về năng lực?

Một số người thậm chí đưa ra một giả thuyết đầy mỉa mai: Phải chăng việc von der Leyen và Kallas lần lượt lên nắm những vị trí quan trọng lại chính là một phần của quá trình làm suy yếu EU?

EU suy yếu, công nghiệp tiếp tục bị tháo dỡ, đồng euro mất dần khả năng cạnh tranh với đồng USD... Khi đó, một đối thủ kinh tế lớn của Mỹ cũng sẽ tự biến mất mà không cần Washington phải làm gì nhiều, tương tự như sự biến mất của Liên Xô năm xưa.

Nếu nhìn từ góc độ ấy, một người có năng lực ngoại giao kém, thiếu hiểu biết về kinh tế và lịch sử, nhưng lại luôn thể hiện thái độ đối đầu cực đoan, quả thực có thể trở thành mối đe dọa lớn đối với chính châu Âu.

Nga không cần đánh bại EU trên bàn ngoại giao. Mỹ cũng chẳng cần phải làm suy yếu EU bằng những biện pháp quá phức tạp. Nếu những người lãnh đạo EU tiếp tục tự làm mất uy tín, tự chia rẽ nội bộ và tự đẩy mình ra khỏi những cuộc thương lượng quan trọng, thì họ đang làm công việc ấy thay cho các đối thủ.

Viết đến đây, tôi lại lại phải thừa nhận một câu châm ngôn: Có một đối thủ như vậy thì ai mà chẳng thích!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét