Thứ Ba, 19 tháng 5, 2026

Tình trạng thiếu văn hoá trên xe buýt Hà Nội

Tình trạng thiếu văn hoá trên xe buýt Hà Nội
Tôi thường xuyên đi xe buýt, gần như đi hàng ngày vì ngày nào tôi cũng đến trường, đến viện, đến hội nơi tôi làm việc. Lần đầu tiên tôi đi buýt Hà Nội vào năm 2018 là đi cùng các bác già đến chơi thể thao ở Câu lạc bộ Ba Đình. Hôm đó tôi rất sốc vì lái xe buýt số 45 cư xử rất mất dạy với những người phụ nữ già yếu trên xe đi khám bệnh ở bệnh viện Lao Phổi trung ương.

Lúc xuống xe, các bác nói với tôi 80% lái xe và phụ xe buýt ở Hà Nội là bọn mất dạy, hoàn toàn vô học. Sau đó đi buýt thường xuyên tôi thấy đúng như thế.

Từ khi các xe buýt của Vinbus được đưa vào hoạt động khoảng năm 2022, Hà Nội dường như tồn tại song song hai hệ thống buýt. Hệ thống Vinbus văn minh lịch sự; hệ thống cũ Hanoibus vẫn mất dạy vô học.

Nhiều lần tôi hỏi tại sao các anh em lái xe và phụ xe của Hanoibus không chuyển sang làm ở Vinbus vì ở đó lương cao hơn và sang trọng hơn (tôi không dám khen Vinbus văn hóa hơn vì sợ bị anh em vả vào mồm). Lúc nào Vinbus cũng quảng cáo tìm người rất nhiều nên chắc xin sang không khó.

Anh em trả lời sang làm gì cho khổ, tiền lương thêm được vài đồng nhưng phải đi sớm về muộn, lúc nào cũng phải chào hỏi, lúc nào cũng phải vâng vâng dạ dạ; nhục lắm. Nghe trả lời thế tôi cũng đành vái lạy các anh.

Trong những năm qua, tôi cũng đã phải phản ánh tình trạng tồi tệ của hệ thống xe buýt Hà Nội cho lãnh đạo sở giao thông vận tải và giám đốc trung tâm điều hành giao thông công cộng Hà Nội. Các anh cũng đã xử lý kỷ luật nhiều lái xe và phụ xe. Nhiều lái xe và phụ xe đã chửi bới, đe dọa tôi, thậm chí còn định kéo cả nhóm đến nhà tôi. Nhiều lái xe và phụ xe là con cháu lãnh đạo Trung ương và Hà Nội nên họ không biết sợ.

Tuy nhiên cũng có một số lái xe và phụ xe ủng hộ tôi, ngầm cung cấp thông tin để tôi phản ánh cho lãnh đạo sở và trung tâm. Nhiều người dân cũng ủng hộ tôi.

Ngoài đề nghị xử lý lái xe và phụ xe, tôi còn đề nghị xử lý một số bất cập trong quản lý mạng lưới xe buýt Hà Nội. Tôi cũng đề nghị lập thêm điểm dừng xe hay bố trí lại các điểm dừng xe sao cho phù hợp với nguyện vọng của người dân… Các anh ở Sở và Trung tâm cũng quan tâm giải quyết trong phạm vi thẩm quyền.

Vì thế có một số điểm được lái xe, phụ xe và người dân gọi là điểm dừng xe ông Đức, nhờ ông Đức mới có. Có lái xe biết giờ đi làm hàng ngày của tôi nên cứ giờ đó là chạy xe ngang qua nhà tôi để đón. Nếu chưa thấy tôi ra họ còn đỗ xe để chờ. Thậm chí trên đường đi ngang, thấy tôi đang đi bộ, họ cũng dừng xe để đón; hoặc thấy tôi vừa đến điểm dừng, lái xe đón tôi lên rồi cho xe chạy luôn dù lúc đó chưa đến giờ xe chạy…

Sự xuất hiện của hệ thống Vinbus, sự nghiêm túc phục vụ dân của hệ thống công quyền từ khi ông tóc bạc nhu nhược không còn và ông Tô Lâm lên thay,… đã bước đầu buộc hệ thống Hanoibus phải thay đổi. Bây giờ tỷ lệ lái xe và phụ xe mất dạy đã giảm khá mạnh, tôi đoán chỉ còn khoảng 30-40%.

Đáng nói hơn là mức độ mất dạy cũng giảm mạnh, họ không còn hống hách ngang nhiên chửi khách chỉ vì nhìn không vừa mắt và dọa đuổi khách xuống xe vung mạng như trước. Tuy nhiên họ vẫn thường xuyên có những hành vi cư xử thiếu văn hoá vì chúng đã thành thói quen của họ, khó có thể sửa ngay được.

Bài dưới đây trên trang Bus Confessions - Hà Nội viết về việc trên xe Hanoibus bây giờ, loa liên tục thông báo nhân viên xe buýt sẽ chào khách khi khách lên xuống xe nhưng không nhân viên nào thực hiện.

Quả thật đã hai tháng Hanoibus thực hiện quy định này nhưng tôi chưa từng thấy ai chào khách. Có lẽ đã quá quen là vua và coi khách là đám dân nghèo được họ ban ân ban uy nên bây giờ bảo phải chào khách, họ thấy khó chịu. Thôi thì cứ phải dần dần vậy. Hà Nội không vội được đâu.
—————

Đợt này, bus Liên Ninh sáp nhập sang Vin, lên xe thấy phụ xe thực hiện chào hỏi theo đúng quy định. Dù một số người lời chào còn gượng gạo nhưng vẫn đảm bảo chào khi khách lên xe và xuống xe. Nhìn sang Hanoibus, dù đã có quy định về việc chào khách, nhưng giữa quy định và thực hiện còn quá xa vời. Mình đi mấy tuần gần đây gặp toàn trường hợp lái phụ xe thô lỗ với khách.

Một hôm, đi tuyến 33 lên Hồ Tây, ngồi cạnh một bạn khách hình như là đến du lịch, bạn cầm điện thoại quay cảnh đường phố, thì lái xe quay ra quát "Con kia mày quay cái gì linh tinh đấy? Mày xin phép ai chưa?" Bạn ấy có giải thích là quay cảnh đường phố chứ không quay người trong xe, thì lái xe lại còn đe nẹt "Mày quay mà không xin phép, là bị đập máy đấy nhớ chưa?" => trong khi xe cũng có camera, và chẳng có nội quy nào cấm khách sử dụng điện thoại quay phim trong thời gian di chuyển cả. Nhưng chắc bạn khách cũng ở nơi khác đến nên chẳng nói lại tài xế câu nào.

Lại cũng một hôm đi tuyến 33, phụ xe là nữ, ngồi trên xe gọi điện Zalo ầm ầm từ đầu đến cuối. Khách trên xe tuy ít nhưng vẫn có người chứ không phải là xe không.

Một hôm thì đi xe 01, gặp một cô trung niên rút tiền ra mua vé. Tờ tiền của cô hơi dính một chút dầu gió, cô bảo với phụ xe là hình như lọ dầu gió trong túi cô bị hở nắp một chút nên nó dính một chút ra tờ tiền. Thì lái xe quay lại quát ầm lên "Bà nào lên xe của tôi mà lại bôi dầu gió đấy, đi xuống dưới cuối xe ngồi". Trong khi chẳng có quy định nào cấm khách bôi dầu gió lên xe.

Nhiều lần mình đi khách say rượu mùi rượu nồng nặc thì chẳng bao giờ thấy lái phụ xe phàn nàn câu nào. Có lần đi tuyến 63 lái xe còn cầm cả điếu cày lên để hút trong quá trình lái xe. Mùi nồng nặc cả vào xe. Như vậy Mình làm thì được, còn người khác có gì không vừa ý là tỏ thái độ?

Còn một hôm đi lên Aeon đi xe 89, cái xe bé tí, có chị khách đi về Sơn Tây, hết chỗ nên phải đứng mãi. Còn ông phụ xe thì ngồi ở trên cái ghế đầu tiên sát cửa kính xong gọt cau ăn trầu.

Một năm không biết công ty xe buýt này bỏ ra bao nhiêu tiền để đào tạo văn hóa cho lái phụ xe. Nhưng giữa lý thuyết và thực tế còn khác xa nhau quá. Đến việc xưng hô trao đổi với khách còn thô lỗ như thế, việc chào hỏi Không biết bao giờ mới thực hiện được? 

Vẫn biết môi trường trên xe buýt là môi trường hỗn tạp, nhưng với vai trò là người làm dịch vụ cũng phải xác định được lời ăn tiếng nói với khách như thế nào cho hợp lý. Nhiều khi khách người ta chẳng muốn đôi co, chứ đôi co thì lại thành lớn chuyện.

— chia sẻ tại Xe Bus Confessions Group

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét