Những khoản bồi thường, hỗ trợ người dân Hà Nội cần biết
FB LS Trần Đại Lâm 13-5-2026 - UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số 40/2026/QĐ-UBND ngày 02-4-2026 về một số nội dung liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành phố Hà Nội. Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày 02-4-2026.
Nó còn tác động trực tiếp đến nơi ở, công trình xây dựng, tài sản gắn liền với đất, sinh kế và sự ổn định đời sống của người dân sau khi bị thu hồi.
Một nội dung đáng chú ý của Quyết Định 40 là Hà Nội xác định việc bồi thường về đất chủ yếu được thực hiện bằng tiền.
Tuy nhiên, đối với hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ở, có nhà ở gắn liền với đất, nếu bị thu hồi toàn bộ đất ở, hoặc phần đất ở còn lại sau thu hồi nhỏ hơn diện tích tối thiểu được phép tách thửa tại địa phương; đồng thời người bị thu hồi không còn đất ở, nhà ở nào khác trên địa bàn xã, phường nơi có đất thu hồi, thì có thể được xem xét bồi thường bằng hình thức giao đất ở có thu tiền sử dụng đất, bán nhà tái định cư hoặc bồi thường bằng tiền.
Nói cách khác, không phải mọi trường hợp bị thu hồi một phần đất ở đều mặc nhiên được bố trí tái định cư.
Vấn đề cần làm rõ là phần đất ở còn lại sau thu hồi có còn đủ điều kiện sử dụng hay không, có nhỏ hơn diện tích tối thiểu được phép tách thửa hay không, và người bị thu hồi còn nơi ở nào khác trên địa bàn xã, phường nơi có đất bị thu hồi hay không.
Đối với nhà ở, công trình xây dựng gắn liền với đất, Quyết Định 40 quy định khoản tiền tính bằng tỷ lệ phần trăm theo giá trị hiện có của nhà ở, công trình xây dựng.
Đối với trường hợp quy định tại điểm b khoản 2 Điều 102 Luật Đất đai, tỷ lệ này là 60% giá trị hiện có của nhà ở, công trình xây dựng.
Trường hợp nhà ở, công trình bị cắt xén, phá dỡ một phần nhưng phần còn lại vẫn bảo đảm khả năng sử dụng, thì ngoài việc được bồi thường phần diện tích nhà ở, công trình phải phá dỡ đến chỉ giới cắt xén theo quy hoạch, người dân còn được bồi thường bổ sung đối với phần nhà ở, công trình bị ảnh hưởng do việc cắt xén, phá dỡ.
Cụ thể, đối với nhà ở khung bê tông cốt thép hoặc kết cấu khung thép, diện tích sàn xây dựng được bồi thường bổ sung tính từ chỉ giới cắt xén theo quy hoạch đến khung kết cấu chịu lực gần nhất.
Đối với nhà ở kết cấu xây gạch chịu lực bị cắt xén một phần, diện tích sàn xây dựng được bồi thường bổ sung bằng chiều rộng mặt tiền nhà trước khi bị cắt xén, nhân với chiều sâu 1m và nhân với số tầng nhà bị cắt xén.
Ngoài ra, đối với nhà ở, công trình bị cắt xén, phá dỡ một phần, ngoài khoản bồi thường theo quy định, còn được bồi thường hoàn trả mặt tiền nhà ở, công trình theo công thức:
Gmt = Bmt x Gxd x Smt x T
(Gmt là giá trị phần mặt tiền được bồi thường hoàn trả; Bmt là chiều rộng mặt tiền được xác định theo quy định; Gxd là đơn giá xây dựng mới tính trên một mét vuông sàn xây dựng, công trình xây dựng; Smt là chiều sâu được quy định bằng 1m; T là số lượng tầng bị cắt xén).
Nội dung này có ý nghĩa rất lớn trong thực tế, bởi có nhiều trường hợp nhà dân chỉ bị thu hồi một phần phía trước, nhưng việc cắt xén lại làm ảnh hưởng đến kết cấu, công năng sử dụng, mặt tiền, lối ra vào, thậm chí làm giảm đáng kể giá trị sử dụng của phần nhà còn lại.
Nếu chỉ bồi thường đúng phần diện tích bị phá dỡ mà không tính đến phần bị ảnh hưởng do cắt xén thì người dân sẽ chịu thiệt.
Về tạm cư, Quyết Định 40 quy định người có đất ở bị thu hồi trong thời gian chờ bố trí tái định cư được bố trí tạm cư vào quỹ nhà thuộc sở hữu Nhà nước.
Trường hợp người dân tự lo nơi tạm cư thì được hỗ trợ tiền thuê nhà với mức 2.500.000 đồng/nhân khẩu/tháng, hoặc 5.000.000 đồng/hộ độc thân/tháng, nhưng tối đa không quá 15.000.000 đồng/thửa đất ở bị thu hồi/tháng.
Thời gian hỗ trợ được tính từ thời điểm người dân bàn giao đất đến thời điểm được nhận nhà hoặc nhận đất tái định cư.
Đối với suất tái định cư tối thiểu, nếu bố trí tái định cư bằng đất ở thì diện tích suất tái định cư tối thiểu bằng diện tích đất ở tối thiểu được phép tách thửa tại địa phương.
Nếu bố trí bằng căn hộ chung cư thì diện tích suất tái định cư tối thiểu là 40m².
Trường hợp hộ gia đình, cá nhân đủ điều kiện được bồi thường đất ở, đủ điều kiện tái định cư nhưng có nguyện vọng nhận tiền để tự lo tái định cư, thì mức hỗ trợ tự lo tái định cư bằng 10% giá đất bồi thường/m². Diện tích được tính hỗ trợ là diện tích đất ở bị thu hồi nhưng không vượt quá hạn mức giao đất ở tối đa tại địa phương.
Có thể thấy, Quyết Định 40 đã quy định tương đối cụ thể về bồi thường đối với nhà ở, công trình bị cắt xén; hỗ trợ tạm cư; suất tái định cư tối thiểu và hỗ trợ tự lo tái định cư.
Tuy nhiên, khi áp dụng vào từng trường hợp cụ thể, người dân không nên chỉ nhìn vào tổng số tiền bồi thường mà cần kiểm tra kỹ các vấn đề sau:
Thứ nhất, diện tích đất bị thu hồi là đất ở hay loại đất khác.
Thứ hai, phần diện tích đất ở còn lại sau thu hồi có đủ điều kiện tiếp tục sử dụng, đủ điều kiện tách thửa hay không.
Thứ ba, người bị thu hồi còn đất ở, nhà ở nào khác trên địa bàn xã, phường nơi có đất thu hồi hay không.
Thứ tư, nhà bị phá dỡ toàn bộ hay chỉ bị cắt xén một phần; nếu bị cắt xén thì việc cắt xén đó có ảnh hưởng đến kết cấu, mặt tiền, công năng sử dụng của phần nhà còn lại hay không.
Thứ năm, phương án bồi thường đã tính đầy đủ phần bồi thường bổ sung, bồi thường hoàn trả mặt tiền, hỗ trợ tạm cư, hỗ trợ tự lo tái định cư hay chưa.
Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất không nên được hiểu đơn giản là Nhà nước thu hồi bao nhiêu mét vuông thì trả tiền bấy nhiêu mét vuông.
Đối với nhà ở, đặc biệt là nhà nhiều tầng trong đô thị, việc thu hồi một phần diện tích có thể làm thay đổi đáng kể, thậm chí làm mất đi phần lớn giá trị sử dụng thực tế của căn nhà.
Vì vậy, phương án bồi thường cần được xem xét trên cả ba yếu tố diện tích bị thu hồi, khả năng sử dụng của phần còn lại và quyền ổn định chỗ ở của người dân sau khi thu hồi đất.
Nếu phương án bồi thường chỉ tính phần đất, phần nhà bị phá dỡ mà bỏ qua phần nhà, công trình bị ảnh hưởng do cắt xén; không xem xét đầy đủ điều kiện tái định cư; không tính hỗ trợ tạm cư trong thời gian người dân phải di chuyển chỗ ở, thì người dân cần đề nghị rà soát, kiến nghị hoặc khiếu nại để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình theo đúng quy định pháp luật hiện hành.
https://www.facebook.com/TranLamn/posts/pfbid02aAX3mYBitJP4MyqLWkdzSg74GVVV6sCfXMiNyGvJBjh7DGSDE6NTwmEPs7EBijisl
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét