Trung Quốc họp BCH Trung ương trong cơn lốc thanh trừng

Đảng Cộng Sản Trung Quốc họp BCH Trung ương trong cơn lốc thanh trừng

20/10/2025 - Từ ngày 20 đến 24/10/2025, đảng Cộng Sản Trung Quốc họp phiên toàn thể Ban chấp hành Trung ương lần thứ tư, nhằm thúc đẩy chiến lược kinh tế cho 5 năm tiếp theo. Cuộc họp này là thời điểm thích hợp để ông Tập Cận Bình thể hiện chiến lược kinh tế được dàn dựng bài bản của Trung Quốc và quyền kiểm soát chặt chẽ của ông đối với bộ máy chính trị vài ngày trước cuộc gặp tiềm năng với tổng thống Mỹ Donald Trump tại Hàn Quốc.
Ảnh minh họa : Hội nghị toàn thể lần thứ ba của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XX, diễn ra từ 15-18/07/2024, tại Bắc Kinh. AP - Xie Huanchi

Hội nghị diễn ra vào thời điểm giới lãnh đạo Trung Quốc đang phải đối mặt với những căng thẳng thương mại với Mỹ và các hạn chế ngày càng tăng đối việc Trung Quốc tiếp cận công nghệ phương Tây, cũng như là với những thách thức lớn về kinh tế ở trong nước. Theo số liệu do Cục Thống kê Quốc gia công bố hôm nay, tăng trưởng kinh tế quý III đã chậm lại xuống mức thấp nhất 4,8% so với cùng kỳ năm rồi – giảm so với tỷ lệ 5,2% của quý trước.

Theo trang CNN, kế hoạch 5 năm (2026-2030) lần này sẽ chú trọng vào vấn đề an ninh kinh tế và đổi mới công nghệ của Trung Quốc trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, điện toán lượng tử, năng lượng mới và công nghệ sinh học, những lĩnh vực Bắc Kinh đã đạt được nhiều tiến bộ vượt bậc trong năm năm qua.

Quá trình đổi mới công nghiệp này đang đặt Bắc Kinh trước các thách thức mới : Dư thừa năng lực sản xuất, gây căng thẳng với các đối tác thương mại và tình trạng giảm phát dai dẳng cũng như là cuộc chiến giá cả giữa các doanh nghiệp cạnh tranh trong nước.

Trong bối cảnh này, theo đánh giá từ chuyên gia Jacob Gunter, giám đốc chương trình kinh tế và công nghiệp Viện MERICS ở Berlin, với CNN, « có rất ít lý do để kỳ vọng một kế hoạch 5 năm mới sẽ đi chệch hướng, xét đến việc Tập Cận Bình đã nắm quyền kiểm soát toàn bộ hệ thống một cách chắc chắn và do vậy, không cần phải có một sáng kiến rầm rộ nào ở giai đoạn này ».

Có nhiều dấu hiệu cho thấy Bắc Kinh sẽ tập trung thúc đẩy tiêu dùng nội địa, giải quyết tình trạng dư thừa sản xuất, mở rộng mạng lưới an sinh xã hội, xử lý các vấn đề trợ cấp cũng như là hiện tượng đầu tư quá mức.

Nhưng kinh tế không phải là vấn đề duy nhất của Hội nghị Trung ương 4. Chương trình nghị sự còn bao gồm cả việc cải tổ nhân sự. Vài ngày trước khi diễn ra cuộc họp, Bắc Kinh thông báo khai trừ Đảng và tước quân tịch hai tướng lĩnh cấp cao là Hà Vệ Đông, phó chủ tịch Quân ủy Trung ương, và Miêu Hoa, đô đốc hải quân, ủy viên Quân ủy Trung ương.

Thông báo trên xác nhận những đồn đoán kéo dài nhiều tháng về số phận của hai nhân vật này. Sự việc gây chấn động do việc đây là lần đầu tiên một vị tướng đương nhiệm trong Quân ủy Trung ương bị cách chức kể từ sau Cách mạng Văn hóa (1966-1976). Cuộc đấu tranh chống tham nhũng đã để lại một số lượng ghế trống bất thường trong ban Chấp hành Trung ương Đảng và Quân ủy Trung ương.

Hiện chưa rõ liệu ông Tập Cận Bình có chọn bổ sung nhân sự cho cơ quan đầy quyền lực này của Đảng hay không. Neil Thomas, chuyên gia nghiên cứu chính trị Trung Quốc tại Viện Chính sách Xã hội Châu Á nhận định tất cả những động thái trên có thể dẫn đến « cuộc cải tổ nhân sự lớn nhất » tại một hội nghị toàn thể kể từ năm 2017.

Nhìn chung theo giới quan sát, những đợt thanh trừng kỷ lục này « đang củng cố chứ không làm suy yếu quyền lực của Tập Cận Bình đối với Đảng và quân đội ». Chuyên gia Neil Thomas kết luận : Mọi Ủy viên Trung ương đều hiểu rằng tương lai của họ phụ thuộc vào việc có được sự ủng hộ của Tập Cận Bình !

Hội Nghị Toàn Thể Trung Ương Trung Quốc và kế hoạch kinh tế cho giai đoạn 2026-2030

Hội Nghị Toàn Thể Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng Cộng Sản Trung Quốc mở ra trong 4 ngày kể từ 20/10/2025. Soạn thảo kế hoạch kinh tế cho 5 năm sắp tới là một trong những trọng tâm của sự kiện. Hội nghị diễn ra trong bối cảnh chủ tịch Tập Cận Bình chuẩn bị gặp tổng thống Mỹ Donald Trump tại thượng đỉnh APEC ở Hàn Quốc, Bắc Kinh hạn chế xuất khẩu đất hiếm trong cuộc đọ sức với Hoa Kỳ, đồng thời phải đối phó với nhiều thách thức kinh tế nội địa.

Là một trong những hội nghị quan trọng nhất của Đảng, Hội Nghị Toàn Thể Ban Chấp Hành Trung Ương quy tụ khoảng 370 thành viên dưới sự chủ tọa của ông Tập Cận Bình. Hãng tin Mỹ AP báo trước về khả năng có một số thay đổi nhân sự nhân hội nghị toàn thể lần 4. Đây cũng là cơ hội để các bên soạn thảo bản kế hoạch 5 năm đầy đủ cho giai đoạn 2026-2030, nhưng có nhiều khả năng văn bản sau cùng sẽ chỉ được công bố vào tháng 03/2026, nhân khóa họp thường niên của Quốc Hội Trung Quốc.

Về câu hỏi có thể chờ đợi gì từ Hội Nghị lần này, hãng tin Anh Reuters ghi nhận nhiều người kỳ vọng Bắc Kinh sẽ mạnh mẽ thúc đẩy tiêu thụ. Tăng trưởng của Trung Quốc đang bị chựng lại, chỉ số tiêu thụ nội địa, đầu tư của các doanh nghiệp sụt giảm.

Tuy nhiên do đang lao vào một cuộc đọ sức gay gắt với Hoa Kỳ, không chắc rằng hỗ trợ người tiêu dùng sẽ là ưu tiên của Đảng Cộng Sản Trung Quốc tại thời điểm này. Có nhiều khả năng Bắc Kinh sẽ « tập trung vào các mục tiêu nâng cấp mạng lưới công nghiệp và nhất là đẩy mạnh đầu tư vào các công nghệ mới ». Trung Quốc đã đề ra mục tiêu dẫn đầu thế giới về công nghệ - nhất là trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo hay công nghiệp bán dẫn…

Reuters nhắc lại kinh nghiệm cho thấy, « những chuyển biến trong ngắn hạn về ngoại giao, thương mại và kể cả địa chính trị chưa chắc làm thay đổi một cách cơ bản các kế hoạch 5 năm của Trung Quốc ». Nhưng với Bắc Kinh hiện nay « bảo vệ lợi ích quốc gia trong bối cảnh cạnh tranh giữa các cường quốc là nền tảng » cho mọi quyết định. Hội nghị diễn ra chỉ vài ngày trước thượng đỉnh APEC ở Hàn Quốc (31/10 và 01/11/2025) và đây cũng sẽ là lần đầu tiên chủ tịch Tập Cận Bình tái ngộ tổng thống Mỹ Donald Trump. Cuộc chiến thuế quan Mỹ -Trung đã gây ảnh hưởng đến toàn bộ mạng lưới xuất khẩu của Trung Quốc

Một chuyên gia thuộc ngân hàng Thụy Sĩ UBS được hãng tin Mỹ trích dẫn nhận định rằng Trung Quốc không dễ để duy trì tốc độ tăng trưởng từ 4 đến 5 % trong thập kỷ sắp tới, nhưng đây là điều Đảng Cộng Sản nước này bắt buộc phải làm để chứng tỏ Đảng có khả năng tiếp tục mang lại cuộc sống tốt đẹp cho người dân, và đó mới là lý do chính đáng để tồn tại.

https://www.rfi.fr/vi/ph%C3%A2n-t%C3%ADch/20251020-%C4%91%E1%BA%A3ng-c%E1%BB%99ng-s%E1%BA%A3n-trung-qu%E1%BB%91c-h%E1%BB%8Dp-bch-trung-%C6%B0%C6%A1ng-trong-c%C6%A1n-l%E1%BB%91c-thanh-tr%E1%BB%ABng-v%C3%A0-c%C4%83ng-th%E1%BA%B3ng-v%E1%BB%9Bi-m%E1%BB%B9