Tại sao con người không can thiệp vào tự nhiên ?

Tại sao con người không can thiệp vào tự nhiên ?

Đi vào rừng, leo núi, dạo chơi, tập thể dục trong công viên hay đơn giản trên đường đi đến trường, đôi khi tôi nhìn thấy cảnh những người thản nhiên bẻ cành cây, giết chết những con kiến nhỏ bé dưới chân hay dùng nhựa bẫy những con chim trên cành.

Điều này trước đây tôi cũng đã từng làm, nhưng từ khoảng 30 năm nay, tôi đã không còn làm nữa. Vì tôi bắt đầu có nhận thức được cỏ cây hay động vật đều là những Sinh vật, tức là những thực thể sống, có khả năng thực hiện các quá trình sống cơ bản như trao đổi chất, sinh trưởng, phát triển, cảm ứng (phản ứng với kích thích), sinh sản và thích nghi với môi trường.

Vậy tại sao con người có quyền sống, quyền mưu cầu hạnh phúc..., thì chúng lại không có quyền đó ? Chúng ta thản nhiên tước đi quyền sống của chúng; vậy có thế lực nào đó thản nhiên tước đi quyền sống của chúng ta thì chúng ta có uất hận không ?

Tôi rất thích xem các bộ phim về thế giới động vật. Và tôi thấy rằng trong các khu bảo tồn thiên nhiên, con người không có quyền can thiệp vào bất cứ quá trình tự nhiên nào. Nếu thấy hổ bắt hươu cao cổ ăn thịt, họ cũng chỉ có thể đứng quay phim chứ không được cứu.

Vì sao con người không được can thiệp vào các quá trình tự nhiên, kể cả khi nhìn thấy một con vật bị con vật khác ăn thịt ?

1. Lý do chính là để duy trì sự cân bằng sinh thái tự nhiên

Trong các khu bảo tồn thiên nhiên, mục tiêu hàng đầu không phải là "giúp đỡ từng cá thể động vật", mà là bảo vệ toàn bộ hệ sinh thái – bao gồm các mối quan hệ sinh học, chuỗi thức ăn, sự cạnh tranh, sinh sản, và tiến hóa tự nhiên.

Tự nhiên có quy luật của nó mà con người phải tôn trọng. Nhất là quy luật "Chuỗi thức ăn" và "cân bằng sinh thái".

Hổ ăn hươu cao cổ (hoặc nai, lợn rừng...) là một phần tất yếu của chuỗi thức ăn. Nếu con người can thiệp để cứu con mồi, điều đó sẽ làm mất cân bằng giữa số lượng sinh vật ăn thịt và con mồi, có thể dẫn đến quá tải quần thể con mồi, gây cạn kiệt thực vật, xói mòn đất, dịch bệnh...

Ví dụ: Nếu chúng ta can thiệp cứu tất cả hươu cao cổ không bị hổ ăn, số lượng hươu sẽ tăng vọt, chúng sẽ ăn sạch cây cối, làm mất môi trường sống cho các loài thú khác.
Mặt khác, quy luật tiến hóa tự nhiên đòi hỏi những con thú ăn thịt phản tiêu diệt những con yếu để giúp loài mồi ngày càng khỏe mạnh hơn.

2. Nếu con người can thiệp, có thể sẽ gây ra những hậu quả lớn hơn. Ví dụ một hành động cứu một con vật có thể:

Làm thay đổi hành vi của động vật hoang dã. Vì đói, chúng có thể liều chết chống lại con người và từ đó chúng có thể mất đi bản năng sợ người.

Gây tổn thương thêm cho con vật. Ví dụ hươu bị thương nhưng đang chạy trốn, con người bất ngờ can thiệp có thể khiến nó thêm hoảng loạn, gãy xương, hoặc bị tấn công thêm.

Lây bệnh nếu con người tiếp xúc trực tiếp với chúng.

Vì thế con người cần tôn trọng quy luật tự nhiên. Các nhà bảo tồn tin rằng tự nhiên có quyền tự điều chỉnh mà không cần sự can thiệp của con người. Việc để cho các quá trình sinh – tử, săn mồi – làm mồi diễn ra tự nhiên là một phần của sự sống. Can thiệp vì "cảm xúc" (thấy thương con mồi) là hành động xuất phát từ cảm tính, nhưng sẽ phá vỡ hệ sinh thái bền vững.

Điều này giống như cơ chế kinh tế thị trường để mặc cho các doanh nghiệp tự sinh tự diệt.

3. Tuy nhiên, cũng như trong cơ chế kinh tế thị trường, đôi khi con người có thể CAN THIỆP để làm môi trường tự nhiên lành mạnh hơn. Ví dụ đối với một số loài có nguy cơ tuyệt chủng, con người cần can thiệp để bảo vệ nguồn gen thông qua các biện pháp bảo tồn nhân tạo (như giao phối hỗ trợ, cứu hộ).

Đặc biệt con người cần can thiệp để cứu hộ môi trường tự nhiên bị phá hủy do chính bản thân các hành động của con người. Một số trường hợp điển hình là động vật bị bẫy săn trộm, bị thương do con người săn bắn; Ô nhiễm môi trường (rác nhựa, dầu tràn...); Dịch bệnh động vật do con người gây ra.

4. Kết luận:

Việc con người không can thiệp vào tự nhiên là để tôn trọng các quy luật tự nhiên nhằm bảo vệ, giữ gìn cho cả hệ sinh thái tồn tại bền vững. Bảo tồn không phải là cứu từng cá thể, mà là bảo vệ toàn bộ hệ thống sống.

Cần nhớ rằng "Tự nhiên không cần con người để tồn tại, nhưng con người cần tự nhiên để sống."