Ngô Bảo Châu
Bài viết dưới đây của TS Trần Nam Dung, giảng viên toán trường Đại học Khoa học tp HCM. Tôi đồng tình với quan điểm của TS Dung.
Trước năm 2010 tôi chưa từngnghe thấy tên GS Châu, dù thập niên 1980 tôi là quân của GS Hoàng Tụy và quen biết khá nhiều nhà toán học. Năm 2010, GS Châu đoạt Huy chương Fields, cũng là người Việt Nam đầu tiên và duy nhất tính đến thời điểm hiện tại đạt được thành tựu này, khi đó tôi mới biết. Rồi lúc đó tôi mới biết GS là một trong vài người Việt Nam hai lần đoạt huy chương vàng Olympic Toán học Quốc tế (Úc năm 1988 và Đức năm 1989). Do đó tôi rất khâm phục GS. Châu. Tuy nhiên, ngay sau đó chứng kiến cảnh GS Châu để cho các ông Nguyễn Tấn Dũng (lúc đó là Thủ tướng) và Nguyễn Thiện Nhân (lúc đó là Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) sử dụng như đồ trang sức để đánh bóng tên tuổi của các ông này làm tôi thấy phản cảm. Rồi GS nhận quà tặng của các ông này là căn hộ hơn hai chục tỷ đồng ở tòa nhà Vin Bà Triệu với câu nói "tôi xứng đáng được tặng", làm tôi mất cảm tình. Nhưng sau này, qua những phát biểu và hành động của GS Châu, tôi lại có cảm tình với GS.
Mặc dù GS Châu có một số câu phát biểu gây sóng gió trên mạng, nhưng tôi thấy chúng phản ánh khá đúng sự thật, vừa mang tính khoa học, vừa mang tính nhân văn, nên tôi cơ bản đồng tình. Chúng xứng đáng được phân tích, thảo luận nghiêm túc thay vì bị dùng để chụp mũ và phê phán GS bằng những ngôn từ vô văn hóa như những người cực đoan đã và đang làm.
Mặc dù GS Châu có một số câu phát biểu gây sóng gió trên mạng, nhưng tôi thấy chúng phản ánh khá đúng sự thật, vừa mang tính khoa học, vừa mang tính nhân văn, nên tôi cơ bản đồng tình. Chúng xứng đáng được phân tích, thảo luận nghiêm túc thay vì bị dùng để chụp mũ và phê phán GS bằng những ngôn từ vô văn hóa như những người cực đoan đã và đang làm.
Được biết GS Châu làm việc ở Việt Nam không vì bất kỳ điều gì ngoài tình yêu quê hương đất nước và tâm niệm muốn phụng sự nhân dân (giống như một số Việt Kiều đã từng làm trong các nhóm tư vấn của các Thủ tướng, họ nói với tôi rất chán, nhưng vì tình yêu quê hương đất nước mà họ tiếp tục nhận làm).
Nhiều người từng tiếp xúc, làm việc với GS Châu cho biết GS là một nhà khoa học có nhân cách lớn, vô cùng giản dị, khiêm nhường, nhân hậu và tận tuỵ vì nền Toán học và Giáo dục nước nhà. Báo chí chính thống và báo mạng cho biết GS cũng thường âm thầm ủng hộ các quỹ từ thiện và quỹ xây trường cho trẻ em vùng cao trong nhiều năm.
Trong tiểu sử GS Châu trên wiki, có đoạn "Năm 2009, Viện trưởng Viện toán học khi đó Ngô Việt Trung đã nhận xét Hoàng Tụy và Ngô Bảo Châu là "hai ngôi sao sáng của toán học Việt Nam đương đại"".
Tôi rất kính trọng GS Hoàng Tụy và GS Trung nên hoàn toàn tin tưởng GS Châu là người rất giỏi và cũng rất đáng kính. Đặc biệt, GS Châu đã đang tìm mọi cách để phát triển giáo dục toán học cho Việt Nam trong suốt 15 năm qua, trong khi toán học là một trong số ít các ngành khoa học cơ bản quan trọng nhất, và tôi thì luôn luôn tâm niệm đất nước muốn phát triển nhanh và vững chắc thì phải có một nền khoa học cơ bản đủ mạnh làm nền tảng; thiếu khoa học cơ bản, nhất là toán học, thì phát triển không khác gì xây nhà không móng.
Vì thế những công sức và đóng góp của GS Châu cho đất nước là vô cùng quý và vô giá, và GS Châu xứng đáng được ca ngợi, tôn vinh.
----------------------------
1. Là GS chính thức của Đại học Chicago, là một nhân vật được nhiều Viện nghiên cứu, nhiều Đại học săn đón, mời mọc với những mức đãi ngộ ngoài sức tưởng tượng, GS Châu vẫn chọn nhận lời với Bộ giáo dục và Đào tạo làm GĐ Khoa học của Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán - VIASM suốt 15 năm nay.
Suốt 15 năm nay, hè nào GS Ngô Bảo Châu cũng về nước để trực tiếp tham gia các hoạt động do Viasm tổ chức trong chương trình Trọng điểm quốc gia Phát triển toán học, từ Hội nghị đến Trường hè, từ các bài giảng đại chúng đến các cuộc gặp gỡ thường niên ...
2. Có rất nhiều các hoạt động như vậy, thường xuyên, dồn dập, có những ngày 2, 3 sự kiện cùng diễn ra. GS Châu đã phải phân thân có mặt. Và ông không bao giờ nề hà, ít khi nào từ chối. Ông hiểu, ông không còn là của riêng nữa rồi, ông thuộc về cộng đồng toán học Việt Nam. Tôi chỉ kể vài sự kiện mà tôi trực tiếp tham gia, chứng kiến.
3. Ngày 2/8/2025, ông chủ trì tọa đàm Đổi mới Văn hóa dạy và học toán ở Việt Nam và ra mắt Sân chơi toán học Việt Nam. Chiều hôm đó, lúc 15:00, sau một buổi trưa vất vả tiếp đón các đoàn về dự sự kiện buổi sáng, ông vẫn giữ mình tỉnh táo để nói chuyện 30 phút với các học sinh THCS trong bài giảng đại chúng số 1 của Trường hè cho học sinh THCS 2025.
4. Giữa tháng 8, trong một cuộc thi đấu thể thao, do cố gắng cứu bóng ông đã bị đứt gân cơ, sau đó phải phẫu thuật và bó bột. Phải di chuyển khó khăn bằng nạng và sau khi phẫu thuật thì cũng khá đau, ông vẫn hàng ngày ra trận, vẫn phát biểu. Ngày 25/8 ở tiệc tiếp đón các GS quốc tế do Chủ tịch CLB các Chủ tịch ở MK Group, ông đã ân cần giới thiệu từng người có mặt, giúp cho buổi tiệc trở nên thực sự gắn kết và thân mật.
5. Suốt 3 ngày 26, 27, 28/8, ông luôn có mặt tại các phiên làm việc của Hội nghị thường niên và London Math Society Global Meeting để phát biểu, trao đổi với các GS, các diễn giả. Đặc biệt ông dành thời gian hỏi thăm các bạn học sinh, sinh viên, sẵn sàng chụp hình với các bạn với nụ cười hiền thường trực trên khuôn mặt. Thực sự, điều đó tạo cảm hứng rất lớn cho các bạn trẻ, những người mới chập chững bước vào con đường nghiên cứu toán học.
6. Trên con đường phụng sự của mình, dù có nhiều chông gai, trở ngại, có những ý kiến và nhận định trái chiều, thậm chí có những sự đặt điều, vu khống, GS Châu vẫn dũng cảm bước đi với một niềm tin vững chắc vào sự tử tế. Và trên con đường đó, GS Châu không đơn độc, hôm thì có Phan Thành Nam thay ông làm chair, hôm thì có Phan Thị Hà Dương, hôm lại có Phạm Hữu Tiệp, Lê Minh Hà. Đào Hải Long, một GS lừng lẫy của Kansas U vẫn có thể làm người đẩy xe cho GS Châu ...
7. Có 3 loại tình yêu.
Có tình yêu Nguyên nhân - Hệ quả: Tôi yêu anh bởi vì anh yêu tôi, tôi làm việc cho anh bởi vì anh trả tôi lương cao, đãi ngộ tốt. Tình yêu này không tệ, nó thể hiện một mối quan hệ xã hội bình thường.
Có tình yêu Điều kiện: Nếu anh là một công dân tốt thì anh sẽ được tôn trọng, tôi sẽ yêu anh, còn nếu anh quậy phá, vi phạm luật thì tôi sẽ bắt anh, sẽ phạt anh.
Có tình yêu mặc dù. Mặc dù con hư nhưng mẹ vẫn yêu con. Tình yêu đó là cao cả nhất, bền vững nhất, bất biến nhất.
Chắc độc giả cũng hiểu là tôi muốn nói điều gì.
Suốt 15 năm nay, hè nào GS Ngô Bảo Châu cũng về nước để trực tiếp tham gia các hoạt động do Viasm tổ chức trong chương trình Trọng điểm quốc gia Phát triển toán học, từ Hội nghị đến Trường hè, từ các bài giảng đại chúng đến các cuộc gặp gỡ thường niên ...
2. Có rất nhiều các hoạt động như vậy, thường xuyên, dồn dập, có những ngày 2, 3 sự kiện cùng diễn ra. GS Châu đã phải phân thân có mặt. Và ông không bao giờ nề hà, ít khi nào từ chối. Ông hiểu, ông không còn là của riêng nữa rồi, ông thuộc về cộng đồng toán học Việt Nam. Tôi chỉ kể vài sự kiện mà tôi trực tiếp tham gia, chứng kiến.
3. Ngày 2/8/2025, ông chủ trì tọa đàm Đổi mới Văn hóa dạy và học toán ở Việt Nam và ra mắt Sân chơi toán học Việt Nam. Chiều hôm đó, lúc 15:00, sau một buổi trưa vất vả tiếp đón các đoàn về dự sự kiện buổi sáng, ông vẫn giữ mình tỉnh táo để nói chuyện 30 phút với các học sinh THCS trong bài giảng đại chúng số 1 của Trường hè cho học sinh THCS 2025.
4. Giữa tháng 8, trong một cuộc thi đấu thể thao, do cố gắng cứu bóng ông đã bị đứt gân cơ, sau đó phải phẫu thuật và bó bột. Phải di chuyển khó khăn bằng nạng và sau khi phẫu thuật thì cũng khá đau, ông vẫn hàng ngày ra trận, vẫn phát biểu. Ngày 25/8 ở tiệc tiếp đón các GS quốc tế do Chủ tịch CLB các Chủ tịch ở MK Group, ông đã ân cần giới thiệu từng người có mặt, giúp cho buổi tiệc trở nên thực sự gắn kết và thân mật.
5. Suốt 3 ngày 26, 27, 28/8, ông luôn có mặt tại các phiên làm việc của Hội nghị thường niên và London Math Society Global Meeting để phát biểu, trao đổi với các GS, các diễn giả. Đặc biệt ông dành thời gian hỏi thăm các bạn học sinh, sinh viên, sẵn sàng chụp hình với các bạn với nụ cười hiền thường trực trên khuôn mặt. Thực sự, điều đó tạo cảm hứng rất lớn cho các bạn trẻ, những người mới chập chững bước vào con đường nghiên cứu toán học.
6. Trên con đường phụng sự của mình, dù có nhiều chông gai, trở ngại, có những ý kiến và nhận định trái chiều, thậm chí có những sự đặt điều, vu khống, GS Châu vẫn dũng cảm bước đi với một niềm tin vững chắc vào sự tử tế. Và trên con đường đó, GS Châu không đơn độc, hôm thì có Phan Thành Nam thay ông làm chair, hôm thì có Phan Thị Hà Dương, hôm lại có Phạm Hữu Tiệp, Lê Minh Hà. Đào Hải Long, một GS lừng lẫy của Kansas U vẫn có thể làm người đẩy xe cho GS Châu ...
7. Có 3 loại tình yêu.
Có tình yêu Nguyên nhân - Hệ quả: Tôi yêu anh bởi vì anh yêu tôi, tôi làm việc cho anh bởi vì anh trả tôi lương cao, đãi ngộ tốt. Tình yêu này không tệ, nó thể hiện một mối quan hệ xã hội bình thường.
Có tình yêu Điều kiện: Nếu anh là một công dân tốt thì anh sẽ được tôn trọng, tôi sẽ yêu anh, còn nếu anh quậy phá, vi phạm luật thì tôi sẽ bắt anh, sẽ phạt anh.
Có tình yêu mặc dù. Mặc dù con hư nhưng mẹ vẫn yêu con. Tình yêu đó là cao cả nhất, bền vững nhất, bất biến nhất.
Chắc độc giả cũng hiểu là tôi muốn nói điều gì.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét