Việt Nam sẽ khôi phục vị thế đất nước Nga ngữ chính của châu Á
Nhà Nga học Nguyễn Trọng Do biết rất rõ về số phận của tiếng Nga tại Việt Nam. Giáo sư gọi Việt Nam là đất nước Nga ngữ không phải vì có số lượng lớn học sinh, sinh viên học tiếng Nga, mà vì trình độ cao của các giáo viên, chất lượng các sách giáo khoa và khối lượng các tác phẩm kinh điển của Nga dịch sang tiếng Việt.
Nếu trong thập niên 70 và đầu những năm 80 tiếng Nga là ngôn ngữ nước ngoài chủ yếu ở Việt Nam, thì hiện nay vị trí số một thuộc về tiếng Anh. Nhưng, tiếng Nga có triển vọng rất tốt ở Việt Nam. Trả lời phỏng vấn của đài Tiếng nói nước Nga, Giáo sư Nguyễn Trọng Do nói:
“Bây giờ ở Việt Nam giới trẻ không như những người lớn tuổi, các thanh niên ưa chọn tiếng Anh là sinh ngữ số 1, sau đó mới đến tiếng Nga, tiếng Pháp, tiếng Trung, tuy cũng là những thứ tiếng nước ngoài thông dụng ở Việt Nam.
“Bây giờ ở Việt Nam giới trẻ không như những người lớn tuổi, các thanh niên ưa chọn tiếng Anh là sinh ngữ số 1, sau đó mới đến tiếng Nga, tiếng Pháp, tiếng Trung, tuy cũng là những thứ tiếng nước ngoài thông dụng ở Việt Nam.
Hồi những năm 70-80 của thế kỷ trước, tiếng Nga chiếm vị trí gần như độc tôn trong giáo dục ngoại ngữ ở phổ thông cũng như đại học. Hầu hết học sinh phổ thông và sinh viên đại học cao đẳng đều học tiếng Nga. Nhưng khi bắt đầu chính sách mở cửa hồi giữa thập niên 80 và nhất là khi quan hệ kinh tế-thương mại phát triển rộng, khu vực Đông Nam Á cũng như Việt Nam đều mở cửa hướng tới tất cả các nước trên thế giới, thì tiếng Nga lui xuống hàng thứ hai sau tiếng Anh.
Và sự lựa chọn của giới trẻ hiện nay với tiếng Nga vẫn chưa nhiều, mặc dù với sự bảo tồn được hệ thống cơ sở giảng dạy, sách giáo khoa và đội ngũ giảng viên ở các trường đại học, phổ thông, đất nước Việt Nam ở khía cạnh nào đó theo tôi vẫn có thể gọi là một “cường quốc Nga ngữ” vì có nhiều giảng viên ưu tú, nhiều tài liệu do các tập thể chuyên môn Nga và Việt Nam biên soạn.
Các tài liệu tham khảo, sách dịch của người Việt vẫn chiếm tỷ lệ khá cao trong thư viện quốc gia cũng như thư viện của mỗi trường. Phải nói rằng thực tế là mối quan tâm với tiếng Nga, lựa chọn tiếng Nga có giảm sút về số lượng.
Nhưng rất đáng mừng là những năm gần đây, trong đà phát triển của quan hệ hợp tác Nga-Việt về kinh tế, du lịch, văn hóa, đặc biệt là trong lĩnh vực năng lượng, dầu khí, hạt nhân và quân sự, cùng với gia tăng số chuyên gia công nghệ Nga sang Việt Nam, thì tỷ lệ chú ý đến ngôn ngữ, giáo dục và khoa học Nga đã được phục hồi ở Việt Nam với mức độ đáng khích lệ. Số lượng người đăng ký học tiếng Nga có thể còn chưa đông như những năm 70-80 của thế kỷ trước, nhưng chất lượng đã có thay đổi rõ rệt.
Tôi nghĩ sự lựa chọn ở đây có động cơ tự nhiên là tính đến công việc trong tương lai của những người học tiếng Nga hoặc nhắm tới chương trình đại học của Nga. Du lịch là lĩnh vực hiện nay tạo nhiều việc làm cho công dân Việt Nam, cho những người tốt nghiệp khoa tiếng Nga. Gần đây nhất, một trường tư thục lớn nhất ở Hà Nội là Đại học Kinh doanh-Công nghệ mà một trong những sáng lập viên chính của nhà trường là cựu Phó Thủ tướng Trần Phương, đã mở ra Khoa tiếng Nga-Du lịch.
Đặc biệt tôi muốn nhắc đến điều này: ở Việt Nam không ít gia đình có truyền thống gắn bó lâu năm với Nga, thậm chí là ông bà cha mẹ từng học ở Liên Xô, ở Nga và rất muốn con cháu mình theo học chương trình đại học Nga hoặc chí ít là tiếng Nga ở Việt Nam. Tình cảm yêu mến gắn bó với nước Nga rất sâu nặng chân thành như vậy là cơ sở để các em học sinh và sinh viên lựa chọn tiếng Nga. Động cơ như vậy dĩ nhiên là rất tốt đẹp.
Đặc biệt tôi muốn nhắc đến điều này: ở Việt Nam không ít gia đình có truyền thống gắn bó lâu năm với Nga, thậm chí là ông bà cha mẹ từng học ở Liên Xô, ở Nga và rất muốn con cháu mình theo học chương trình đại học Nga hoặc chí ít là tiếng Nga ở Việt Nam. Tình cảm yêu mến gắn bó với nước Nga rất sâu nặng chân thành như vậy là cơ sở để các em học sinh và sinh viên lựa chọn tiếng Nga. Động cơ như vậy dĩ nhiên là rất tốt đẹp.
Một đồng nghiệp của tôi là nhà giáo cựu trào Vũ Thế Khôi từng nói, tình cảm với văn hóa Nga ở Việt Nam là thứ rất lạ kỳ. Ai đã từng gắn bó với Nga sẽ không bao giờ phai nhạt, tình cảm với Nga luôn luôn quyến luyến không rời xa cả đời. Chắc rằng ở Việt Nam rất nhiều người tán thành với ý kiến của thầy Vũ Thế Khôi.
Do đó việc thành lập trường Đại học Nga ở Việt Nam như là một cơ sở hợp tác giáo dục giữa hai nước cũng là yêu cầu cần thiết đối với xã hội và sẽ mang lại những lợi ích to lớn cho người Việt Nam và cho cả Liên bang Nga nữa. Bởi vì thông qua việc tiếp thu các chương trình đại học bằng tiếng Nga thì văn hóa Nga, tiếng Nga và tình cảm thân thiện với Nga sẽ thấm sâu vào tâm hồn người học, hòa quyện cùng với kiến thức chuyên môn nghề nghiệp, trở thành hành trang quí báu cho người có tấm bằng đại học Nga.
Tôi hy vọng rằng tiếng Nga ở Việt Nam, văn hóa Nga ở Việt Nam, khoa học-giáo dục Nga ở Việt Nam đã, đang và sẽ giữ vị trí xứng đáng.
Hiện nay Liên bang Nga thi hành chính sách đẩy mạnh quảng bá ngôn ngữ, văn hóa và khoa học Nga ra thế giới. Theo tôi trong đó có phần ưu tiên dành cho Việt Nam, thí dụ như tài trợ những chương trình học và dạy tiếng Nga, tổ chức Trung tâm Nga, mở Quĩ “Thế giới Nga” trực thuộc Tổng thống, cấp những suất học bổng dài hạn cho sinh viên, nghiên cứu sinh, tạo điều kiện để người Việt sang Nga học tập, cũng là một hướng cần thiết và hiệu quả, thể hiện tầm nhìn xa và hiểu biết sâu sắc. Việc tái đào tạo cho đội ngũ giáo viên tiếng Nga ở các trường phổ thông, nhất là khối trường chuyên ngữ của các tỉnh thành Việt Nam, cho giảng viên tiếng Nga ở bậc Đại học cũng được phục hồi trong những năm vừa rồi, và đội ngũ những người giảng dạy tiếng Nga, văn học Nga ở Việt Nam rất hoan nghênh, hưởng ứng tích cực. Những đợt trao đổi chuyên đề do các cán bộ Nga tiến hành ở Việt Nam cũng cho kết quả rất tốt.
Tôi cho rằng với chủ trương đúng đắn và sự quan tâm bảo trợ từ phía Liên bang Nga cũng như của Chính phủ Việt Nam, văn hóa Nga và tiếng Nga sẽ tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong quan hệ hợp tác giữa hai nước cũng như làm giàu cho tầng lớp trí thức và độc giả văn học Việt Nam”.
Ngày 12 tháng 11, Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ thực hiện chuyến công du đến Hà Nội. Ở đó, ông Putin sẽ giao lưu bằng tiếng Nga.
Do đó việc thành lập trường Đại học Nga ở Việt Nam như là một cơ sở hợp tác giáo dục giữa hai nước cũng là yêu cầu cần thiết đối với xã hội và sẽ mang lại những lợi ích to lớn cho người Việt Nam và cho cả Liên bang Nga nữa. Bởi vì thông qua việc tiếp thu các chương trình đại học bằng tiếng Nga thì văn hóa Nga, tiếng Nga và tình cảm thân thiện với Nga sẽ thấm sâu vào tâm hồn người học, hòa quyện cùng với kiến thức chuyên môn nghề nghiệp, trở thành hành trang quí báu cho người có tấm bằng đại học Nga.
Tôi hy vọng rằng tiếng Nga ở Việt Nam, văn hóa Nga ở Việt Nam, khoa học-giáo dục Nga ở Việt Nam đã, đang và sẽ giữ vị trí xứng đáng.
Hiện nay Liên bang Nga thi hành chính sách đẩy mạnh quảng bá ngôn ngữ, văn hóa và khoa học Nga ra thế giới. Theo tôi trong đó có phần ưu tiên dành cho Việt Nam, thí dụ như tài trợ những chương trình học và dạy tiếng Nga, tổ chức Trung tâm Nga, mở Quĩ “Thế giới Nga” trực thuộc Tổng thống, cấp những suất học bổng dài hạn cho sinh viên, nghiên cứu sinh, tạo điều kiện để người Việt sang Nga học tập, cũng là một hướng cần thiết và hiệu quả, thể hiện tầm nhìn xa và hiểu biết sâu sắc. Việc tái đào tạo cho đội ngũ giáo viên tiếng Nga ở các trường phổ thông, nhất là khối trường chuyên ngữ của các tỉnh thành Việt Nam, cho giảng viên tiếng Nga ở bậc Đại học cũng được phục hồi trong những năm vừa rồi, và đội ngũ những người giảng dạy tiếng Nga, văn học Nga ở Việt Nam rất hoan nghênh, hưởng ứng tích cực. Những đợt trao đổi chuyên đề do các cán bộ Nga tiến hành ở Việt Nam cũng cho kết quả rất tốt.
Tôi cho rằng với chủ trương đúng đắn và sự quan tâm bảo trợ từ phía Liên bang Nga cũng như của Chính phủ Việt Nam, văn hóa Nga và tiếng Nga sẽ tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong quan hệ hợp tác giữa hai nước cũng như làm giàu cho tầng lớp trí thức và độc giả văn học Việt Nam”.
Ngày 12 tháng 11, Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ thực hiện chuyến công du đến Hà Nội. Ở đó, ông Putin sẽ giao lưu bằng tiếng Nga.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét