Kỳ tích công nghệ kỹ thuật thủy điện của Trung Quốc

Kỳ tích công nghệ kỹ thuật thủy điện của Trung Quốc

14-07-2025 - Kỳ tích công nghệ kỹ thuật của Trung Quốc gây chấn động thế giới: Xây đập thuỷ điện lưng chừng trời, cao ngang tháp Eiffel, sản xuất 11 tỷ kWh điện mỗi năm.

Trung Quốc không ngừng khiến thế giới phải trầm trồ vì những dự án năng lượng tái tạo đầy tham vọng của mình. Đập thuỷ điện Lưỡng Hà Khẩu là thành tựu táo bạo nhất của Trung Quốc tính đến nay trong lĩnh vực hạ tầng phục vụ cho năng lượng bền vững.

Toạ lạc ở vị trí cao 3.000 mét so với mực nước biển, công trình khổng lồ này cao hơn tất cả các nhà máy điện khác ở Trung Quốc và cao thứ hai thế giới. Theo báo cáo của Công ty Phát triển Thuỷ điện sông Yalong, điểm cao nhất của đập là hơn 300 mét, ngang ngửa với Tháp Eiffel. Công trình này ước tính sản xuất tới 11 tỷ kWh điện mỗi năm.

Không chỉ gây ấn tượng bởi sản lượng điện khổng lồ, dự án còn được xem như lời thách thức đối với vị thế thống trị của điện mặt trời và điện gió. Những nguồn năng lượng tái tạo này đang chiếm ưu thế về mặt số lượng nhưng thường kém ổn định.

Nhờ tận dụng địa hình cao nguyên Tây Tạng, Trung Quốc đã khai thác được áp suất nước lớn, giúp các tuabin vận hành hiệu quả hơn. Một kỹ sư cấp cao tham gia dự án nhận định súc tích: “Đây là một thành tựu”.

Không giống như năng lượng mặt trời và gió vốn phụ thuộc vào thời tiết và ánh sáng, thủy điện cung cấp dòng điện liên tục. Tính ổn định này đặc biệt phù hợp với hệ thống điện quốc gia, nơi cần nguồn cung không gián đoạn mà không phụ thuộc vào các nguồn dự phòng.

Trên cơ sở đó, giới chức Trung Quốc đã giảm bớt quy mô các dự án điện mặt trời và điện gió hoạt động chưa đạt công suất tối ưu, đặc biệt ở những khu vực mà sản lượng không tương xứng với chi phí hạ tầng. Tuy nhiên, nhà chức trách khẳng định đây không phải là từ bỏ điện gió hay mặt trời, mà là bước “tái cân bằng” nhằm phát huy thế mạnh của thủy điện.

Xây dựng một công trình khổng lồ ở trên cao là thách thức lớn. Kỹ sư và công nhân phải đối mặt với thời tiết khắc nghiệt, thiếu oxy và địa hình hiểm trở. Khi xe tải không thể di chuyển, trực thăng được điều động vận chuyển vật liệu.

Các khu nhà tạm đã được dựng lên để phục vụ hàng nghìn lao động, cùng các trạm y tế hỗ trợ. Môi trường khắc nghiệt từng bị xem là trở ngại về hậu cần, nay lại trở thành lợi thế, cho phép các kỹ sư khai thác sức mạnh tự nhiên một cách hiệu quả.

Yếu tố môi trường cũng được đặt lên hàng đầu trong quá trình xây dựng. Thay vì phá hủy để hoàn thành dự án, Trung Quốc áp dụng nhiều biện pháp sáng tạo nhằm bảo vệ hệ sinh thái xung quanh. Từ việc phục hồi đất cho đến thiết kế các dòng nước cho cá di cư, mọi chi tiết đều nhằm đảm bảo đa dạng sinh học không bị ảnh hưởng. Dự án là minh chứng cho khả năng kết hợp giữa công nghiệp quy mô lớn và nhận thức sinh thái.

Hãng tin Xinhua đưa tin nhà máy thủy điện sẽ là bước ngoặt trong việc cung cấp điện cho Tứ Xuyên cũng như sự phát triển của Vành đai kinh tế sông Dương Tử và vành đai kinh tế Thành Đô - Trùng Khánh.

Tuy nhiên, mô hình này không dễ áp dụng tại các quốc gia khác. Muốn làm tương tự, các nước phải đáp ứng nhiều điều kiện. Trước hết là địa lý phù hợp như cần có sông chảy mạnh, chảy siết hoặc vùng cao nguyên đủ tạo áp lực nước cần thiết. Nếu không, ngay cả nhà máy hiện đại cũng không thể đạt hiệu suất tương đương.

Tiếp theo là yêu cầu về vốn đầu tư lớn. Dự án cần hàng tỷ USD cùng hệ thống hạ tầng phối hợp chặt chẽ. Cuối cùng là sự hậu thuẫn của chính phủ và ý thức bảo vệ môi trường cũng như tôn trọng cộng đồng địa phương.

Dự án thủy điện mới của Trung Quốc không chỉ đánh dấu bước nhảy vọt về công nghệ năng lượng, mà còn là thông điệp chiến lược định hình tương lai năng lượng bền vững toàn cầu.

Hẻm núi Tây Nam tạo ra hàng nghìn tỷ điện xanh như thế nào

Nguồn: Energy New Media Tác giả: Zheng William
Thời gian phát hành: 14 tháng 7 năm 2025

Trong kỷ nguyên “carbon kép”, thủy điện có thể đóng vai trò lớn nhất như thế nào?

Từ nửa sau thế kỷ 20, các nước phát triển phương Tây nhìn chung đã bước vào thời kỳ hậu đập. Phong trào phản đối đập trên toàn cầu bùng nổ vào thời điểm Trung Quốc đang trải qua giai đoạn khai thác thủy điện quy mô lớn nhất trong lịch sử nhân loại. Các vấn đề như tái định cư người nhập cư và bảo vệ sinh thái từng đẩy thủy điện Trung Quốc vào vòng xoáy dư luận, và tiếng nói phản đối "để sông ngòi tự do" ngày càng lan rộng.

Đầu mùa xuân năm 2011, tạp chí Energy và Hiệp hội Kỹ thuật Thủy điện Trung Quốc đã cùng nhau phát động “Chuyến du lịch Thủy điện Xanh Trung Quốc”, đến thăm và nghiên cứu nhiều lưu vực sông ở khu vực Tây Nam nhằm mục đích làm sáng tỏ những hiểu lầm và chỉ trích xung quanh thủy điện của Trung Quốc và truyền tải sự thật bị lãng quên về thủy điện đến công chúng.

14 năm sau, tranh cãi đã lắng xuống từ lâu. Lập luận phi lý rằng "ô nhiễm thủy điện còn tệ hơn nhiệt điện" không cần phải bị bác bỏ trong những năm khói bụi. Sự tồn tại song song của phát triển thủy điện, bảo vệ môi trường và thúc đẩy thịnh vượng xã hội đã được kiểm chứng đầy đủ trong một khoảng thời gian đủ dài.

Trong thập kỷ qua, thủy điện Tây Nam Trung Quốc đã tăng trưởng từ công suất lắp đặt dưới 100 triệu kilowatt lên 210 triệu kilowatt, chiếm hơn 56,6% tổng công suất thủy điện của cả nước, đủ sức đứng đầu thế giới về thủy điện. Với tình trạng thiếu hụt điện liên tục ở khu vực Tây Nam, nơi từng bị thiếu nước và hạn chế điện, giá trị của ngành thủy điện Trung Quốc đã được thể hiện rõ ràng. Mặc dù tiếp tục phát triển hết công suất, nhưng ngành này đang phải đối mặt với những thay đổi mới trong thời đại thịnh vượng chưa từng có của ngành năng lượng mới.

Trong quý I năm nay, tổng công suất lắp đặt điện gió và điện mặt trời của Trung Quốc đạt 74,33 triệu kilowatt, và tổng công suất lắp đặt tích lũy đạt 1,483 tỷ kilowatt, vượt xa công suất lắp đặt của nhiệt điện. Sự tăng trưởng bùng nổ của công suất lắp đặt năng lượng mới đã đặt ra một câu hỏi cho ngành thủy điện theo mục tiêu "carbon kép": Ngành thủy điện sẽ đóng vai trò và vị trí như thế nào trong việc xây dựng hệ thống năng lượng mới và hệ thống điện mới hiện nay? Sau mười năm thay đổi, các nhà máy điện đang được xây dựng hoặc mới đưa vào vận hành hiện nay trông như thế nào?

Với những chủ đề này và mong muốn được quay lại những địa điểm cũ, tạp chí Năng lượng đã tổ chức sự kiện “Năng lượng Trung Quốc - Chuyến tham quan Thủy điện Tây Nam” vào giữa tháng 4. Trong năm ngày, chúng tôi đã đi hàng trăm km để khảo sát thực tế tại một số nhà máy điện, bao gồm Pubugou, Dagangshan, Guandi, Jinping, v.v., để tìm câu trả lời cho những ngành công nghiệp này.

Khôi phục đất nước

Trước thế kỷ mới, sông Đại Độ chỉ có hai nhà máy điện là Công Tụy và Đồng Giới Tử. Năm 2000, Công ty TNHH Phát triển Thủy điện Lưu vực sông Đại Độ (sau đổi tên thành "Công ty TNHH Phát triển Thủy điện Lưu vực sông Đại Độ") tiếp quản Công ty Điện lực Tứ Xuyên, chính thức khởi động hành trình phá băng của dự án phát triển bậc thang "3 hồ chứa 22 tầng" trên lưu vực sông.

Là một dự án mang tính bước ngoặt của Khu vực Phát triển phía Tây, Nhà máy Thủy điện Phổ Câu công suất 3,6 triệu kilowatt là "xương sống" đầu tiên mà Tập đoàn Năng lượng Nhà nước thực hiện trên sông Đại Độ và là điểm dừng chân đầu tiên của Hành trình Thủy điện Tây Nam. Phía sau con đập cao 186 mét, sáu tổ máy liên tục cung cấp khoảng 14,79 tỷ kilowatt giờ điện cho Thành Đô, Tây Bắc Tứ Xuyên và Nam Tứ Xuyên mỗi năm.

Dự án thủy điện Bồ Câu Câu, di dời 102.000 người, là dự án tái định cư lớn thứ ba ở nước tôi sau đập Tam Hiệp và đập Tiểu Lang Địa. Huyện Hán Nguyên, vốn được xếp vào huyện nghèo cấp tỉnh của Tứ Xuyên từ năm 1994, đã phải đối mặt với một thử thách lớn trong việc tái định cư người nhập cư trong quá trình xây dựng thủy điện Bồ Câu Câu.

Thời gian cuối cùng sẽ chứng minh được uy tín của thủy điện. Việc phát triển thủy điện thác nước không chỉ thu hút hơn 5.000 công nhân xây dựng trực tiếp tham gia xây dựng mà còn đóng góp hơn 80% nguồn thu ngân sách địa phương thông qua nguồn thuế cao. Đến năm 2024, GDP của huyện Hán Nguyên đạt 16,5 tỷ nhân dân tệ, gấp hơn mười lần so với trước khi xây dựng nhà máy điện.

Qua cầu Lan Gia Loan đỏ, trắng, đen bắc qua hồ Hàn Nguyên, trên ngọn đồi củ cải vốn chỉ là một sườn đồi cằn cỗi, những tòa nhà mới tinh với mái đỏ, tường cam được sắp xếp gọn gàng. Nơi đây đã trở thành một thị trấn văn minh cấp quốc gia, nổi tiếng với "ánh nắng, biển hoa và khu nghỉ dưỡng".

Nhà máy thủy điện Dagangshan, nằm cách thượng nguồn 120 km và có công suất lắp đặt là 2,6 triệu kilowatt, cung cấp một cách giải thích khác về lợi ích xã hội của việc phát triển thủy điện.

Là đập vòm bê tông hyperbolic duy nhất trên sông Đại Độ, đập Đại Cương Sơn với đặc điểm kỹ thuật "ba cao một lớn" đã trở thành đập thủy điện có khả năng chống động đất cao nhất thế giới.

Vào tháng 9 năm 2022, Nhà máy điện Dagangshan, chỉ cách tâm chấn của trận động đất 6,8 độ richter ở Luding 21 km, đã trở nên nổi tiếng trên Internet Trung Quốc nhờ một đoạn video ngắn được phát hơn 800 triệu lần trên toàn mạng. Vào thời điểm quan trọng của trận động đất, Từ Bột Hải, nhân viên trực của Nhà máy điện Dagangshan, vẫn ở lại vị trí của mình và không rời đi: "Chỉ cần tôi ở đây, tôi sẽ có thể nghe điện thoại."

Trả lời phỏng vấn phóng viên, ông Từ Bột Hải cho biết, Nhà máy Thủy điện Đại Cương Sơn không chỉ có nhiệm vụ sản xuất điện mà còn có nhiệm vụ phòng chống lũ lụt ở hạ lưu. Trước bất kỳ thiên tai nào, với tư cách là cán bộ, nhân viên hệ thống điện, phản ứng đầu tiên phải là đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản của người dân. Đây là sứ mệnh và trách nhiệm của người lao động thủy điện.

Trong khi vẫn duy trì sản xuất điện ổn định và có trật tự, Nhà máy điện Đại Cương Sơn đã cung cấp nước và điện cho công tác cứu trợ động đất tại thị trấn Vương Cương Bình lân cận. Khu trại tạm trú này có sức chứa hơn 160 giáo viên và học sinh tiểu học địa phương, và sân bóng rổ được bố trí làm lớp học tạm thời.

Các vấn đề môi trường từng được đặt sang một bên trong quy mô phát triển thủy điện, cùng với tranh cãi về vấn đề nhập cư. Từ những ngọn đồi cằn cỗi và bãi biển nguy hiểm với những bụi cây thấp hai bên hồ chứa cho đến cảnh quan xanh tươi và hoang dã trải dài hàng ngàn dặm ngày nay, kết quả của mười năm quản lý lưu vực sông có thể được nhìn thấy bằng mắt thường. Cũng có những bí mật ẩn giấu dưới làn nước vô hình. Gần một triệu loài cá quý hiếm được thả xuống sông mỗi năm thông qua các nhà máy điện ở mọi cấp độ.

Theo ông La Luân Vũ, Phó giám đốc Nhà máy Thủy điện Bồ Câu, mỗi năm có 550.000 con cá các loại được thả xuống hồ chứa Bồ Câu. Kể từ khi nhà máy thủy điện Bồ Câu đi vào hoạt động, Bồ Câu đã thả khoảng 6 triệu con cá.

Luo Lunwu cho biết: "Thông qua việc thả cá và tái thả, chúng tôi không chỉ bảo tồn được loài cá quý hiếm mà quan trọng hơn là giúp chúng sinh sản nhiều hơn và tốt hơn".

Từ năm 2010, Công ty Năng lượng Quốc gia Sông Đại Độ đã thả hơn 15 triệu con cá trong 15 năm liên tiếp. Các loài cá có nguy cơ tuyệt chủng và được nhà nước bảo vệ như cá chạch dài, cá chép crucian quý hiếm và cá vược miệng to đã trở lại sông mẹ, và nhiều loài "cá sông Đại Độ" gần như tuyệt chủng đã xuất hiện trở lại trên vùng nước xanh biếc.

Việc nạo vét và trục vớt bùn cát tại các nhà máy điện ở mọi cấp độ cũng là một phần quan trọng trong việc làm sạch chất lượng nước sông và bảo vệ hệ sinh thái địa phương. Lấy Nhà máy điện Đại Cương Sơn làm ví dụ, khu vực hồ chứa nước trục vớt khoảng 2.000 tấn rác thải và vật trôi nổi mỗi năm, và con số này đã tăng vọt lên 33.000 tấn mỗi năm sau trận động đất.

Theo cán bộ, kể từ khi đập được đưa vào sử dụng năm 2014, khoảng 68.000 tấn rác thải trôi nổi đã được thu gom trước đập. Với phương châm quản lý "không xả rác thải trước đập", mục tiêu sinh thái nước trong, bờ xanh, sông ngòi êm đềm, cảnh quan tươi đẹp đã cơ bản đạt được.

Từ việc xây dựng những tòa nhà chọc trời trên nền đất bằng phẳng đến khôi phục những ngọn núi xanh và vùng nước trong vắt, thủy điện Tây Nam, đại diện là lưu vực sông Dadu, đã đạt được tình huống đôi bên cùng có lợi, trong đó lợi ích kinh tế, sinh thái và xã hội cùng phát triển.

Mười năm con đường mới

Bắt nguồn từ chân phía nam của dãy núi Bayankala, sông Yalong, cùng nguồn với sông Hoàng Hà, có chiều dài nhỏ hơn một phần ba chiều dài của sông Bayankala, nhưng lưu lượng dòng chảy hàng năm của nó gấp 1,1 lần sông Hoàng Hà. Nguồn nước dồi dào và sự chênh lệch độ cao tập trung khiến sông Yalong cuồn cuộn trở thành cơ sở thủy điện lớn thứ ba ở đất nước tôi.

Lần đầu tiên tôi đến thăm Công ty TNHH Phát triển Thủy điện Ertan, đơn vị chịu trách nhiệm phát triển lưu vực sông Yalong, vào năm 2011. Công ty được đặt theo tên nhà máy điện đầu tiên trên sông Yalong, Ertan. Việc khám phá một hướng đi mới cho việc phát triển bậc thang toàn bộ lưu vực sông Yalong đã bắt đầu từ thời điểm đó.

Là nhà máy điện lớn nhất được xây dựng và đưa vào vận hành tại Trung Quốc trong thế kỷ 20, Nhà máy Thủy điện Ertan không chỉ là dự án thủy điện đầu tiên tại Trung Quốc sử dụng vốn vay Ngân hàng Thế giới để đấu thầu toàn cầu trên quy mô lớn, mà còn đạt được những đột phá trong việc ứng dụng công nghệ và nội địa hóa thông qua mô hình "chia cắt chéo". Trong quá trình xây dựng các nhà máy điện tiếp theo như Guandi, Jinping, Tongzilin và Lianghekou, các thiết bị chủ chốt do Harbin Electric và Dongfang Electric dẫn đầu đều được sản xuất trong nước.

Trong thập kỷ qua, núi non sông nước đã thay đổi đáng kể. Bắt đầu từ Ertan, dòng sông dần mở rộng ra toàn bộ lưu vực sông Yalong. Các dự án thủy điện đang được xây dựng vào thời điểm đó giờ đã trở thành một chuỗi các dự án: từ việc đưa vào vận hành toàn bộ "một hồ chứa và năm tầng" ở hạ lưu, đến việc thúc đẩy xây dựng "một hồ chứa và bảy tầng" ở trung lưu, cho đến việc khởi động quy hoạch "một hồ chứa và mười tầng" ở thượng nguồn. Tại Nhà máy Thủy điện Guandi, nằm giữa ngã ba Tây Xương và Diên Nguyên, chúng ta có cơ hội chứng kiến thủy điện sông Yalong sẽ hiện thực hóa kế hoạch phát triển toàn lưu vực 22 tầng như thế nào.

Là điểm dừng chân đầu tiên để đưa năng lượng sạch từ sông Yalong đến miền Đông Trung Quốc, gần 7 tỷ kilowatt giờ điện xanh được truyền từ Guandi mỗi năm qua các ngọn núi và đồi, dọc theo Trung tâm điện lực Jinsu hơn 2.000 km về phía đông, thắp sáng các thành phố thịnh vượng là Giang Tô và Thượng Hải.

Đang là mùa khô, Nhà máy Thủy điện Guandi, với một nửa số tổ máy đang được bảo trì, đã bước vào giai đoạn bận rộn nhất trong năm. Tuy nhiên, rất khó để thấy sự hiện diện của nhân viên. Theo ông Trần Lâm, Giám đốc Văn phòng Tổng hợp Nhà máy Thủy điện Guandi thuộc Công ty Sông Yalong, nhà máy điện hiện có thể vận hành không cần người hoặc ít nhân viên hơn, và điều khiển tập trung từ xa cùng quản lý tự động là những tính năng tiêu chuẩn của thủy điện sông Yalong.

Trung tâm điều khiển tập trung Thành Đô, cách đó 400 km, đang kết nối năng lượng của các nhà máy điện tầng trong lưu vực theo phương thức giám sát và điều độ thống nhất. Một mô hình mới khác xuất hiện từ thực tiễn Ertan đã cho thấy những ưu điểm của nó - "một chủ thể phát triển một dòng sông".

Trong giai đoạn đầu xây dựng thủy điện, chủ trương “một chủ thể phát triển một dòng sông” đã tránh được những nhược điểm “chiếm bờ, chặn sông”, “chia đôi hệ thống thủy lợi” do các thế lực ly khai của nhiều bên gây ra; và tại thời điểm phát triển lưu vực sông bắt đầu thành hình, Hồ chứa Lương Hà Khẩu có dung tích nước tương đương với 770 Hồ Tây, giúp tăng sản lượng điện hàng năm của 17 nhà máy thủy điện ở trung lưu và hạ lưu sông Nha Long, hạ lưu sông Kim Sa và dòng chính sông Dương Tử lên 34,2 tỷ kWh vào mùa bình thường và mùa khô, gấp ba lần sản lượng điện tự phát của nó.

Bắt đầu từ Quan Địa, ngược dòng sông hàng chục cây số, chúng tôi tìm thấy ngôi sao sáng nhất trên sông Á Long - Nhà máy thủy điện Kim Bình 1, "con đập cao nhất thế giới". Mặc dù đoàn xe vẫn còn cách trại khá xa, nhưng chúng tôi đã được trải nghiệm cảm giác "là đập lớn nhất Tam Hiệp và khó khăn nhất Kim Bình" qua những đường hầm chằng chịt như mê cung sâu trong núi.

Zou Xiwu, phó giám đốc Nhà máy thủy điện Jinping, phát biểu với các phóng viên rằng đặc điểm kỹ thuật "năm cao và một sâu" của hẻm núi cao, đập vòm cao, độ dốc lớn, ứng suất nền đất cao, cột nước cao và xả tải sâu khiến Jinping I, vốn được công nhận trong ngành là có điều kiện địa chất phức tạp nhất và môi trường xây dựng tồi tệ nhất, trở thành một dự án thủy điện cực kỳ thách thức của thế kỷ.

Vịnh sông hình chữ "J", nằm cách núi Kim Bình 150 km, có độ dốc tự nhiên 312 mét, khoảng cách thẳng đứng chỉ 17 km ở hai bên. Bốn đường hầm dẫn nước đi qua núi đã nắn thẳng dòng sông Kim Bình ở phía đối diện và chuyển hướng nước để phát điện. "Ngôi sao song sinh" trên sông Á Long có thể cùng nhau tạo ra hơn 40 tỷ kilowatt giờ điện mỗi năm.

Điều đáng nói là khi Đường hầm núi Kim Bình hoàn thành vào năm 2008, nhóm nghiên cứu Đại học Thanh Hoa đã nhạy bén nắm bắt giá trị nghiên cứu khoa học của lớp đá sâu 2.400 mét dưới lòng đất. Với sự hợp tác giữa các trường đại học và doanh nghiệp, phòng thí nghiệm vật chất tối lớn nhất và sâu nhất thế giới đã ra đời ngay dưới lòng đường hầm Kim Bình.

Ông Trâu Hy Vũ cho biết, phòng thí nghiệm đã mở rộng từ một "biệt thự" 4.000 mét khối trong giai đoạn đầu thành một "cộng đồng" nghiên cứu khoa học 300.000 mét khối hiện nay, nơi đang tiến hành các nghiên cứu khoa học tiên tiến về vật chất tối, neutrino, y học sâu dưới lòng đất và các lĩnh vực khác. Hiệu ứng lan tỏa của việc phát triển thủy điện đã vượt qua ranh giới năng lượng.

Từ cải cách phá băng của Ertan, lập kế hoạch lưu vực thống nhất đến đổi mới xuyên biên giới của Tập Cận Bình, lưu vực sông Yalong đã trải qua con đường tiên tiến của thủy điện Trung Quốc từ việc giới thiệu công nghệ đến đổi mới độc lập và từ phát điện đơn lẻ đến giá trị đa chiều.

Đuổi theo gió và ánh sáng

Sau nhiều năm xoa dịu tranh chấp và bắt đầu con đường mới, lấy nước làm nền tảng, đón gió đuổi ánh sáng đã trở thành con đường duy nhất để hai lưu vực sông lớn phát triển trong tương lai.

Đối mặt với thực tế phức tạp của các vấn đề ô nhiễm sâu xa của năng lượng hóa thạch truyền thống và năng lượng mới không liên tục, ngẫu nhiên và không ổn định, thủy điện, với đặc tính lưu trữ nước và điều tiết đỉnh độc đáo, được kỳ vọng sẽ cung cấp khả năng lưu trữ năng lượng công suất lớn, dài hạn và khả năng điều tiết linh hoạt trên quy mô lớn cho điện gió và điện mặt trời về mặt cung cấp năng lượng sạch liên tục, ổn định và có thể điều chỉnh. Do đó, thủy điện đang hoàn thiện quá trình chuyển đổi từ một nhà cung cấp điện đơn giản thành một trung tâm điều tiết hệ thống, trở thành một trung tâm then chốt cho chuyển đổi năng lượng.

Năm 2022, Tổng cục Năng lượng Quốc gia đề xuất rõ ràng việc tiến hành nghiên cứu quy hoạch tổng hợp về năng lượng nước, năng lượng gió, năng lượng mặt trời và năng lượng tái tạo tại bảy lưu vực sông lớn trên cả nước, bao gồm sông Đại Độ và sông Nha Long, lấy năng lực điều tiết thủy điện làm cốt lõi, nhằm đẩy nhanh quá trình phát triển năng lượng toàn diện của các lưu vực sông.

Vào tháng 9 cùng năm, Công ty Năng lượng Quốc gia Sông Đại Độ đã giành được quyền phát triển dự án năng lượng mới tích hợp năng lượng nước, gió và mặt trời quy mô lớn đầu tiên tại tỉnh Tứ Xuyên. Tại khu vực núi xung quanh thác nước, các dự án quang điện Thạch Miên Chư Mã và Hán Nguyên Hoàng Mộc với tổng công suất lắp đặt 200.000 kilowatt vừa được đưa vào vận hành, sản xuất khoảng 270 triệu kilowatt giờ điện mỗi năm, đáp ứng nhu cầu điện hàng năm của hơn 40.000 hộ gia đình.

Lưu vực sông Đại Độ, dự kiến được phát triển thành 22 bậc thang với ba hồ chứa, hiện có công suất lắp đặt đang vận hành là 17,4 triệu kilowatt. Công suất lắp đặt của các nhà máy điện đang được Công ty Năng lượng Nhà nước sông Đại Độ xây dựng/sắp xây dựng đã đạt 6,51 triệu kilowatt, và bốn nhà máy thủy điện Song Giang Khẩu, Kim Xuyên, Trấn Đầu Ba II và Hình Bình I dự kiến sẽ đi vào vận hành vào khoảng năm 2025.

Trong khi công suất lắp đặt thủy điện đang tăng trưởng vượt bậc, việc xây dựng các nguồn năng lượng mới như gió và mặt trời trên lưu vực sông đang bước vào một giai đoạn mới. Ngày 17 tháng 3, Công ty Năng lượng Nhà nước Sông Đại Độ đã chính thức nhận được quyền phát triển dự án quang điện 1,15 triệu kilowatt tại huyện A Bá. Dự án quang điện bổ sung thủy điện-quang điện của Nhà máy Thủy điện Song Giang Khẩu nằm ở thị trấn Dung An, huyện A Bá sẽ một lần nữa lập kỷ lục mới về công suất lắp đặt lớn nhất trong số các dự án quang điện của Tập đoàn Năng lượng Nhà nước tại Tứ Xuyên.

Là một trong chín cơ sở năng lượng sạch quốc gia, việc xây dựng các dự án năng lượng mới tại cơ sở năng lượng tích hợp nước, gió và mặt trời lưu vực sông Yalong đang được triển khai mạnh mẽ.

Tại trang trại gió núi Laba ở huyện Dechang, tỉnh Liangshan, 39 tua-bin gió lớn đứng đối diện với gió trên một dãy núi ở độ cao từ 2.154 đến 3.229 mét, tạo ra khoảng 680 triệu kilowatt giờ điện mỗi năm; Nhà máy điện quang điện giai đoạn I Kola, cao hơn Lhasa 1.000 mét, có diện tích mặt bằng bằng 2.000 sân bóng đá tiêu chuẩn và lần đầu tiên nâng quy mô các dự án bổ sung thủy điện quang điện trên thế giới lên mức hàng triệu kilowatt.

Cơ sở điện năng tích hợp nước, gió và mặt trời lưu vực sông Yalong đã đưa vào vận hành 7 nhà máy thủy điện quy mô lớn và 5 dự án điện gió và mặt trời, với tổng công suất lắp đặt gần 21 triệu kilowatt và sản lượng điện hàng năm khoảng 100 tỷ kilowatt giờ. Tính đến tháng 4 năm nay, tổng sản lượng điện tích lũy đã vượt quá 1,1 nghìn tỷ kilowatt giờ. Việc sản xuất điện năng lượng sạch giúp giảm lượng khí thải carbon dioxide khoảng 800 triệu tấn, tương đương với lượng carbon hấp thụ của hơn 8 triệu ha rừng.

Hiện nay, tổng công suất lắp đặt năng lượng tái tạo đang được xây dựng trên lưu vực là khoảng 14 triệu kilowatt, với tổng vốn đầu tư hơn 120 tỷ nhân dân tệ.

Có ba nhà máy thủy điện đang được xây dựng, cụ thể là Kala, Mengdigou và Yagen Cấp độ 1, và ba nhà máy điện tích năng, cụ thể là Lianghekou, Daofu và Yanyuan, với tổng công suất lắp đặt lần lượt là 3,72 triệu kilowatt và 4,9 triệu kilowatt; trong số 4,77 triệu kilowatt của các dự án phát điện năng lượng mới, các nhà máy quang điện Zhalashan, quang điện Chabulang, quang điện Suomu và điện gió Yaoniushan dự kiến sẽ được đưa vào sản xuất trong năm nay, và dự án quang điện Kola Giai đoạn II với công suất lắp đặt là 1 triệu kilowatt đã chính thức được khởi công vào ngày 25 tháng 3.

Hiện nay, sông Yalong có công suất thủy điện dự kiến là 30 triệu kilowatt trên dòng chính, hơn 60 triệu kilowatt điện gió và điện mặt trời ở hai bên bờ sông, và hơn 10 triệu kilowatt điện tích năng. Sông hiện đủ điều kiện để quy hoạch hơn 100 triệu kilowatt năng lượng tái tạo, hướng tới mục tiêu trở thành cơ sở năng lượng sạch bổ sung nước-gió-điện mặt trời lớn nhất thế giới.

Đến năm 2035, cơ sở điện năng tích hợp nước, gió và mặt trời lưu vực sông Yalong, một "siêu nhà máy điện mới", sẽ hoàn thành toàn bộ, đóng góp khoảng 200 tỷ kilowatt giờ điện xanh mỗi năm; sông Dadu sẽ bắt đầu từ ba cụm dự án điện năng tích hợp nước, gió và mặt trời tập trung tại Shuangjiangkou, Houziyan và Pubugou, và xây dựng hoàn chỉnh Cơ sở năng lượng sạch quốc gia sông Dadu, cuối cùng đạt công suất lắp đặt hơn 50 triệu kilowatt.

Một ma trận năng lượng khổng lồ với công suất dự kiến là 150 triệu kilowatt tại hai lưu vực sông lớn đang được điều chỉnh sâu trong các ngọn núi và thung lũng ở phía tây Tứ Xuyên, chờ đợi để tạo ra bản nhạc năng lượng sạch bền vững cho thiên niên kỷ tiếp theo của nền văn minh nhân loại.

Tổng hợp từ các nguồn.

https://cafef.vn/ky-tich-cong-nghe-ky-thuat-cua-trung-quoc-gay-chan-dong-the-gioi-xay-dap-thuy-dien-lung-chung-troi-cao-ngang-thap-eiffel-san-xuat-11-ty-kwh-dien-moi-nam-188250714142204903.chn