Việt Nam buộc tăng trưởng gần 12%, liệu có khả thi?

Việt Nam buộc tăng trưởng gần 12%, liệu có khả thi?

BBC cách đây 20 phút vừa có bài viết dưới đây về kinh tế Việt Nam. Tôi cũng vừa bình luận một bài viết hôm qua của BBC nên không bình luận nữa, chỉ đăng cho các bạn tham khảo. Tôi thích đọc bài của BBC vì thông tin phong phú và khách quan, ngôn từ sử dụng cũng lịch sự. Bây giờ BBC không bị chặn như trước nên ai cũng có thể vào đọc.

Thủ tướng Lê Minh Hưng buộc phải đạt mục tiêu tăng trưởng 11,9% trong 6 tháng cuối để đạt mục tiêu cả năm

-----------------------

Việt Nam buộc tăng trưởng gần 12%, liệu có khả thi?

BBC - Trong 6 tháng đầu năm 2026, tăng trưởng GDP của Việt Nam ước đạt 8,18%, ghi nhận mức tăng cao nhất so với cùng kỳ trong hơn 10 năm qua, theo báo cáo của Bộ Tài chính.

Tuy có con số ấn tượng, Chính phủ đã phải đưa mục tiêu phát triển nền kinh tế 11,9% trong phần còn lại của năm nhằm đạt tăng trưởng 2 con số trong năm nay.

Con số cần cho mục tiêu đó mà Cục Thống kê ước tính là 11,7%.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng nêu lại thách thức này trong bài phát biểu khai mạc Hội nghị Trung ương 3 hôm 20/7.

Nghị quyết số 168/NQ-CP ban hành hôm 27/6 xác định một số ngành chủ lực được đặt chỉ tiêu tăng trưởng cao, bao gồm xây dựng (17,6%), lưu trú-ăn uống (17,3%) và sản xuất điện (16,9%).

Để đạt được một mục tiêu đầy tham vọng như vậy, Việt Nam sẽ cần đến một năng lực điều hành kinh tế vĩ mô cực kỳ xuất sắc trong bối cảnh phải chèo lái qua hàng loạt thách thức ngày càng tăng từ cả trong và ngoài nước, theo nhận định của Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương, được đăng trên tạp chí Kinh tế Việt Nam hôm 14/7.

Việc hiện thực hóa mục tiêu này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ trong điều hành chính sách tài khóa, tiền tệ, cải thiện thực chất môi trường đầu tư, đồng thời tiếp tục đẩy mạnh các động lực dài hạn như chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn và cải cách thể chế để nâng cao năng suất và sức cạnh tranh quốc gia, theo bà Nguyễn Thị Mai Hạnh – trưởng Ban Hệ thống tài khoản quốc gia, Cục Thống kê.

Nỗ lực tham vọng của Chính phủ diễn ra trong bối cảnh việc điều hành kinh tế vĩ mô được dự báo sẽ khó khăn hơn nhiều trong nửa cuối năm khi chi phí năng lượng tăng cao, đồng đô la Mỹ mạnh lên và áp lực lạm phát đang làm thu hẹp dư địa cho các chính sách kích cầu trên diện rộng của Việt Nam.

"Dư địa để kiểm soát lạm phát theo mục tiêu đặt ra [4,5%] gặp nhiều thách thức," Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn từng phát biểu hồi tháng Năm.

Tháng Sáu ghi nhận mức tăng CPI (chỉ số giá tiêu dùng – thước đo lạm phát) đến 4,69% so với cùng kỳ năm ngoái.

Những trở lực nào trong nửa sau 2026?

Các cơ quan tài chính quốc tế thận trọng khi dự báo mức tăng trưởng thấp hơn đáng kể so với cam kết của giới lãnh đạo.

Tổ chức xếp hạng tín dụng Fitch dự báo nền kinh tế Việt Nam tăng 7,4% trong năm 2026, với tăng trưởng nửa cuối năm sẽ chậm lại đáng kể do đầu tư giảm và xuất khẩu đối mặt với nguy cơ tăng thuế, đặc biệt từ Mỹ.

Công ty đầu tư FSMOne dự báo tăng trưởng của Việt Nam khoảng 8%, với hoạt động xuất khẩu ròng là yếu tố kéo lùi đà tăng trưởng. Sau khi ghi nhận xuất siêu liên tục trong 10 năm liền (2016–2025), Việt Nam đã phải chịu mức nhập siêu lũy kế lên tới hơn 16 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm 2026.

Mức tăng trưởng này tương tự dự báo của ngân hàng DBS.

Trong khi đó, một cuộc khảo sát các chuyên gia kinh tế do Bloomberg thực hiện, được công bố vào tháng Bảy, cho thấy mức tăng trưởng trung vị được dự báo là 7,3%.

Cú tăng trưởng ấn tượng trong quý 2 được nhiều bên đánh giá là nhờ vào Nghị quyết số 29/2026/QH16 về xử lý đất đai – tạo điều kiện giải phóng khoảng 130 tỷ USD vốn bị đóng băng trước đó trong chiến dịch chống tham nhũng giai đoạn 2022-2024.

Tuy nhiên, Fitch đánh giá làn sóng xây dựng quy mô lớn trong quý 2 khó lặp lại khi lượng tồn đọng giảm dần. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cũng đã giới hạn tăng trưởng tín dụng năm 2026 ở mức 15% và thắt chặt cho vay bất động sản.

Tổ chức này đưa ra thêm một trở lực khác, chính là cuộc điều tra theo Khoản 301 bắt đầu từ ngày 11/3 nhằm vào cáo buộc Việt Nam "dư thừa công suất mang tính cấu trúc" sẽ kết thúc vào ngày 24/7.

Thuế suất 10% hiện tại của Mỹ theo Khoản 122 đối với hàng hóa Việt Nam dự kiến sẽ hết hạn nếu không được Quốc hội Mỹ gia hạn. Điều này sẽ đẩy mức thuế thực tế của Mỹ đối với hàng hóa Việt Nam từ 16,7% lên 21,2%, Fitch ước tính.

Hà Nội vẫn dễ bị tổn thương trước các biện pháp hạn chế thương mại từ Washington. Mức thuế 40% đối với hành vi "trung chuyển" hàng Trung Quốc vẫn có hiệu lực nếu Mỹ siết chặt kiểm tra.

Liên quan đến thương mại và đầu tư công, việc giải ngân vốn đầu tư công thường dồn vào cuối năm sẽ duy trì nhu cầu nhập khẩu máy móc thiết bị trong quý 3 và quý 4.

Đồng thời, việc mở rộng công suất của các doanh nghiệp FDI vẫn tiếp tục kéo theo nhu cầu nhập khẩu thiết bị và linh kiện bán thành phẩm. Nhập khẩu hàng tiêu dùng cũng ổn định nhờ cầu nội địa giữ vững.

Do xuất khẩu đối mặt với đà sụt giảm mạnh hơn nhập khẩu, cán cân thương mại sẽ chuyển từ mức "kéo lùi nhẹ" trong quý 2 sang mức "kéo lùi rõ rệt hơn" trong nửa cuối năm, Fitch dự báo.

Phía Cục Thống kê cũng chỉ ra khu vực doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), đang tiếp tục gặp khó khăn sau nhiều năm phải hứng chịu các cú sốc kinh tế liên tiếp.

Nhiều doanh nghiệp rơi vào tình trạng thiếu hụt dòng tiền kéo dài và phải gánh chi phí vận chuyển, kho bãi tăng cao.

Mặc dù lãi suất cho vay và lãi suất tiền gửi đã hạ nhiệt, nhưng nhu cầu tiếp cận vốn tín dụng vẫn ở mức yếu. Điều này phản ánh tâm lý thận trọng của các doanh nghiệp trong việc mở rộng sản xuất trước những diễn biến khó lường của thị trường.

Việt Nam còn những đòn bẩy nào?

Bà Hương từ Cục Thống kê chỉ ra bốn ưu tiên chiến lược để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng, bao gồm phát triển công nghiệp và dịch vụ; thúc đẩy đầu tư công và tiêu dùng; chuyển đổi số và tăng trưởng xanh; và cuối cùng là cải cách thể chế.

Một bài phân tích trên The Business Times của Singapore chỉ ra bốn biến số ảnh hưởng lớn đến mục tiêu trong nửa sau 2026 gồm chi tiêu công, tín dụng ngân hàng, vốn nước ngoài và xuất khẩu.

Cục trưởng Cục Thống kê nhấn mạnh việc đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công sẽ là yếu tố then chốt cho mục tiêu tăng trưởng.

Bà lấy ví dụ 5 tuyến metro chiến lược mới tại Hà Nội, sự phát triển của các tuyến đường cao tốc liên vùng và tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng sẽ tạo ra cú hích mạnh cho tổng cầu trong nước.

Để tối đa hóa tác động này, Chính phủ nên đẩy mạnh phân cấp phân quyền hơn nữa, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, theo bà Hương.

Điều này phần nào ngụ ý trong thời gian tới, công tác giải phóng mặt bằng, thu hồi đất – vốn đang gây xôn xao dư luận trong thời gian gần đây với loạt dự án như ở khu vực sông Hồng hay sân bay Gia Bình – sẽ được thúc đẩy hơn nữa.

Cách tiếp cận trên được Thủ tướng Lê Minh Hưng chia sẻ khi cuối tháng Sáu, Chính phủ quyết định phê duyệt phương án chấm điểm (KPI) các bộ, cơ quan trung ương và địa phương về giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công.

Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) có chung nhận định trong báo cáo hồi tháng Sáu, cho rằng tăng trưởng đầu tư sẽ được nâng đỡ từ các dự án do khu vực công dẫn dắt, trong bối cảnh xuất khẩu dự kiến sẽ mất dần động lực trong năm 2026.

Báo cáo chiến lược nửa sau 2026 của Công ty Cổ phần Chứng khoán VNDIRECT kỳ vọng một làn sóng các dự án hạ tầng lớn sẽ được hoàn thành hoặc khởi công trong 6 tháng cuối năm, đặc biệt đến từ sự kết hợp giữa đầu tư công và đối tác công tư (PPP).

Tuy vậy, các nút thắt trong cách tiếp cận này mà nhiều bên chỉ ra bao gồm chậm giải phóng mặt bằng, khan hiếm vật liệu xây dựng, giá các yếu tố đầu vào tăng cao, thủ tục đầu tư chưa hoàn thiện và công tác chuẩn bị dự án còn yếu.

Dù nhận định dư địa của tín dụng Ngân hàng Nhà nước để tiếp tục hỗ trợ nền kinh tế trong thời gian còn lại của năm 2026 là vẫn còn, nhưng The Business Times cho rằng giới điều hành vẫn cẩn trọng trước các rủi ro về lạm phát, an toàn hệ thống và tỉ giá, đặc biệt là nguy cơ đà tăng lãi suất của Fed làm tăng áp lực mất giá lên đồng Việt Nam.

Tờ báo tài chính của Singapore cũng chỉ ra việc Việt Nam là quốc gia ASEAN duy nhất đang chịu 3 cuộc điều tra đồng thời từ Mỹ – về năng lực sản xuất, lao động và sở hữu trí tuệ – sẽ đẩy nước này đến nguy cơ bị áp thuế cao hơn các đối thủ.

Dù nhiều mặt hàng điện tử – nhóm xuất khẩu chiến lược của Việt Nam – được miễn thuế, nhưng OECD cảnh báo việc tích trữ hàng hóa của thị trường quốc tế trước đó sẽ bắt đầu phát huy tác động tiêu cực.

https://www.bbc.com/vietnamese/articles/cvgjgy8kj0po