Chủ Nhật, 21 tháng 6, 2026

"Iran chiến thắng Mỹ là "bước ngoặt lịch sử thế giới"

Giáo sư Mỹ-Iran khẳng định thắng lợi vĩ đại của Iran trong cuộc chiến với Mỹ.
Khi nhìn thấy bài báo của GS người Iran, tôi nhớ lại, khi chiến tranh vừa nổ ra, Lãnh tụ Tối cao Khamenei và khoảng 50 quan chức cấp rất cao của Iran bị giết chết, tôi hình dung Iran sẽ thắng theo nghĩa chỉ đơn giản sống sót là thắng; dù bị tước đoạt nguồn năng lượng, năng lực hạt nhân, đồng minh, và thậm chí cả đường bờ biển vùng Vịnh, nhưng chỉ cần Iran vẫn sống sót, nhà nước Iran vẫn đứng vững, thì cũng đã là một kỳ tích. 
Nhưng khi bản ghi nhớ MOU xuất hiện, đọc nội dung của nó, tôi thực sự không dám tưởng tượng! Quả thật, câu nói xưa vẫn đúng: Hòa bình chỉ có thể đạt được thông qua đấu tranh. Bài học lớn nhất từ ​​cuộc chiến này là "Mối đe dọa lớn nhất không nằm ở đối thủ, dù là Mỹ, mà nằm ở chính bản thân chúng ta", nghĩa là "Nội lực luôn luôn là yếu tố quyết định".

Iran chiến thắng Mỹ là "bước ngoặt lịch sử thế giới", Mỹ và châu Âu sẽ không thể ép buộc, bóc lột các quốc gia khác nữa

Trong bầu không khí chính trị mà "thắng lợi học" thống trị, quan chức Mỹ từ trên xuống dưới ở Nhà Trắng đều nịnh hót Tổng thống Mỹ Trump, tô hồng việc Mỹ-Iran ký kết biên bản ghi nhớ (MOU) thành cái gọi là "chiến thắng" của phía Mỹ. Tuy nhiên, trong bối cảnh phân cực chính trị Mỹ ngày càng sâu sắc, những người khác ngay trong chính nước Mỹ dường như đã hình thành một quan điểm khác về vấn đề này.

Tổng hợp tin trên các báo Mỹ cho thấy từ "cha đẻ chủ nghĩa bảo thủ mới" Robert Kagan đến đại diện nổi tiếng của phong trào "Làm Nước Mỹ Vĩ Đại Trở Lại" (MAGA) Tucker Carlson, từ Jeffrey Sachs từng là "người theo chủ nghĩa tân tự do" nay chuyển sang ủng hộ "chủ nghĩa phát triển Global South" đến bạn ông, học giả chính trị John Mearsheimer, tất cả đều cho rằng - Iran đã thắng trong cuộc chiến này.

Tổng thống hai nước Mỹ và Iran đã ký kết thỏa thuận từ xa, mặc dù cả hai bên đồng ý dành 60 ngày để đàm phán, nhưng bên ngoài vẫn còn nhiều nghi ngờ về tính khả thi của thỏa thuận này. Ngày 20/6 theo giờ địa phương, trong cuộc phỏng vấn độc quyền với truyền thông Brazil "Brasil de Fato" (Brazil Đích Thực), học giả người Mỹ gốc Iran nhưng sinh ra ở Mỹ, Mohammad Marandi cho biết do Israel vẫn đang tấn công Lebanon, phần lớn người dân Iran có cảm giác không tin tưởng vào triển vọng của thỏa thuận.

Mặc dù vậy, Iran vẫn đang đặt cược vào việc thực thi thỏa thuận này. Không chỉ một bộ phận người Mỹ nghĩ vậy, Marandi cũng cho biết: "Đây rõ ràng là chiến thắng của Iran, bởi vì Mỹ cam kết trả lại tài sản bị đánh cắp... và sẽ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt nhằm vào xuất khẩu dầu mỏ và năng lượng của Iran, dỡ bỏ phong tỏa eo biển Hormuz, cũng như chấm dứt hành vi diệt chủng ở Lebanon, v.v."

Ông cho biết Mỹ cố gắng phá hủy nền kinh tế Iran nhưng không thành công, do đó mới tìm cách đạt được thỏa thuận. "Và trên bàn đàm phán, chúng ta cũng thấy Iran chiếm thế thượng phong. Tôi nghĩ tất cả điều này cho thấy Mỹ và châu Âu, đặc biệt là châu Âu, không còn ở vị thế mạnh có thể áp đặt ý chí của mình lên các quốc gia khác. Phương Tây đang suy yếu, trong khi Global South đang trỗi dậy."

Marandi cũng cho rằng Iran sẽ tăng cường hợp tác với các quốc gia Global South, các nước BRICS và thành viên Tổ chức Hợp tác Thượng Hải, và tiếp tục tăng cường kiểm soát eo biển Hormuz, từ đó có khả năng đạt được tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ và phát huy ảnh hưởng khu vực cũng như toàn cầu hơn bao giờ hết.

Theo ông, "chiến thắng của Iran trước Mỹ" là "bước ngoặt của lịch sử thế giới", Hồi giáo Shia là một hệ tư tưởng nhằm chống lại bá quyền toàn cầu và giải phóng những người bị áp bức. Ông cũng nói Iran sắp tổ chức lễ tang quy mô lớn cho Cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei đã qua đời, và Khamenei luôn kiên trì chống lại kẻ áp bức, bảo vệ người bị áp bức và bảo vệ chủ quyền quốc gia, lập trường này đã cho phép thế giới ngày nay nhìn nhận Iran với con mắt mới.

Hình: Giáo sư Đại học Tehran Mohammad Marandi, cố vấn của chính phủ Iran.

"Brasil de Fato" cho biết, khi các bình luận viên của Fox News Mỹ than thở về cái gọi là "thất bại của đế quốc", thì "Biên bản ghi nhớ Islamabad" đã ra đời, nội dung biên bản này bao gồm việc chấm dứt các lệnh trừng phạt nhằm vào Iran, v.v. Đồng thời, Thủ tướng Israel Netanyahu đã ra lệnh tiếp tục oanh tạc Lebanon, cố gắng phá hoại biên bản ghi nhớ này, trong khi phía Tehran coi đây là một "thành tựu lịch sử".

Người Iran cho rằng cuộc chiến này giống như trận Stalingrad của Liên Xô năm xưa, đã thay đổi thế giới. Iran không chỉ đã trở thành lực lượng thống trị Tây Á, thể hiện ưu thế quân sự so với các nước láng giềng (đặc biệt là Israel), mà còn xác lập vị thế cường quốc toàn cầu: không chỉ ngăn chặn cỗ máy quân sự mạnh nhất trong lịch sử áp đặt ý chí bằng vũ lực, mà ngày nay còn trên thực tế kiểm soát yết hầu năng lượng quan trọng nhất thế giới - eo biển Hormuz.

Marandi rõ ràng cho rằng Mỹ đã thua cuộc chiến này và xung đột quân sự, và sau 39 ngày chiến đấu, Iran đã giành được chiến thắng. Ông cho biết Iran không chỉ đánh bại Israel, mà còn đánh bại liên minh gồm Mỹ, Jordan, Ả Rập Xê Út, Bahrain, Kuwait, Qatar và UAE.

Marandi cho biết Mỹ sau khi dính líu vào chiến tranh trên biển đã gặp phản tác dụng, hành động của họ đang phá hủy nền kinh tế toàn cầu, trong khi Iran kiên trì đến cùng. Do đó, Mỹ hiện nay cần đạt được thỏa thuận. Ông cho biết thỏa thuận này tự thân không tệ, là một thỏa thuận tốt, nhưng Mỹ chưa sẵn sàng thực thi. Nếu Mỹ không thực hiện thỏa thuận, Iran cũng sẽ không thực hiện cam kết của mình. Ông một lần nữa nhấn mạnh, Israel mỗi ngày đều giết hại thường dân, trong tình huống này, thỏa thuận sẽ không được thực thi.

Đối với việc Israel không ký biên bản ghi nhớ, vẫn tiếp tục tấn công Lebanon, Marandi cho biết hiện không có dấu hiệu nào cho thấy Mỹ sẽ hành động buộc Israel ngừng "cuộc tấn công diệt chủng" nhằm vào thường dân Lebanon. Về lý thuyết, Mỹ bất cứ lúc nào cũng có thể ngăn chặn Israel, bởi vì Israel hoàn toàn phụ thuộc vào Mỹ. Tuy nhiên, Mỹ không chỉ hỗ trợ Israel thực hiện "cuộc đại tàn sát" ở Gaza, mà còn ủng hộ Israel tiếp tục "diệt chủng" ở Lebanon. Ông cho rằng trên thực tế Mỹ muốn Israel tiếp tục các hành động liên quan.

Vấn đề duy nhất là hành vi của Mỹ và Trump, Netanyahu đã gây ra khủng hoảng kinh tế toàn cầu, do đó lợi ích của Trump và lợi ích của chính quyền Israe. Israel không quan tâm đến kinh tế toàn cầu, nhưng vận mệnh chính trị của Trump gắn liền với kinh tế Mỹ. Mặc dù Trump và Phó Tổng thống Mỹ Vance đã đưa ra những lời lẽ cứng rắn với Netanyahu, nhưng đối với Iran, điều quan trọng duy nhất là Mỹ có thực hiện thỏa thuận hay không, nếu không Iran cũng sẽ không thực hiện nghĩa vụ của mình.

Marandi cho biết trong tương lai Iran sẽ không cho phép tàu hải quân Mỹ vào Vịnh Ba Tư, để tránh hình thành môi trường tấn công Iran một lần nữa. Do đó, thương mại qua eo biển Hormuz sẽ không trở lại trạng thái trước chiến tranh. Thương mại sẽ tiếp tục, nhưng mỗi tàu đều phải trả phí, và Mỹ cũng không thể lợi dụng eo biển này để quân sự hóa Vịnh Ba Tư nữa.

Đối với vai trò của châu Âu trong vấn đề dỡ bỏ trừng phạt, ông cho biết phương Tây đang mất vị thế toàn cầu và tiếp tục suy yếu, khả năng kiềm chế Iran của họ đang suy giảm nhanh chóng. Iran không chỉ giành chiến thắng trong cuộc chiến 39 ngày, mà còn thành công vượt qua "cuộc chiến vây hãm" do Mỹ phát động.

Khi nói về chiến thắng của Iran, Marandi trích dẫn như Kagan chỉ ra trong bài viết trên "The Atlantic" rằng đây là "thảm họa lớn nhất trong lịch sử Mỹ". Ông cho rằng đây là "bước ngoặt của lịch sử thế giới", mặc dù trong tương lai khu vực và cả thế giới vẫn sẽ đối mặt với thời kỳ khó khăn, nhưng Iran sẽ tiếp tục trỗi dậy, còn phương Tây sẽ tiếp tục suy yếu.

Marandi đặc biệt chỉ ra rằng quan hệ giữa Iran với Trung Quốc và Nga rõ ràng đang phát triển và tăng cường, lý do thì rất rõ ràng, một mặt vì Iran-Trung-Nga là đối tác tự nhiên, mặt khác cũng vì phương Tây đều có thái độ thù địch không thiện chí đối với Iran-Trung-Nga.

Ông cũng cho rằng "Biên bản ghi nhớ Islamabad" đạt được với Mỹ sẽ không khiến Iran xa rời bạn bè và đối tác của mình trong phe "đa số toàn cầu". Ông không thấy khả năng quan hệ Iran-phương Tây được cải thiện, bởi vì Mỹ căn bản không thể hành xử như một quốc gia bình thường, còn châu Âu thì ngày càng không quan trọng. Do đó, tương lai của Iran không nằm ở phương Tây, mà nằm ở "đa số các quốc gia toàn cầu".

Hiện tại, phía Iran đang chuẩn bị cho lễ tang của Cố Lãnh tụ Tối cao Khamenei đã qua đời, dự kiến tổ chức vào tuần đầu tiên của tháng 7. Marandi cho biết đây sẽ là một lễ tang quy mô chưa từng có, Khamenei có uy tín cực cao ở Iran, cũng rất được "Trục Kháng chiến" và những người ủng hộ sự nghiệp Palestine yêu mến.

"Khamenei đã dẫn dắt Iran giành chiến thắng, xây dựng năng lực đánh bại kẻ xâm lược của Iran. Trong cuộc chiến 12 ngày trước đó (xung đột Iran-Israel tháng 6/2025), ông đã lãnh đạo Iran đánh bại Israel và Mỹ. Mặc dù sau đó ông hy sinh, nhưng hệ thống mà ông xây dựng khi còn sống đã giúp Iran giành chiến thắng trong cuộc chiến quy mô lớn hơn, mang tính xâm lược mạnh hơn này."

Marandi cuối cùng cho biết Khamenei lâu nay ủng hộ nhân dân bị áp bức ở Global South, bao gồm Cuba, Venezuela, Nicaragua ở Mỹ Latinh, cũng như Palestine và các khu vực miền nam châu Phi. Ông kiên trì yêu cầu Iran chống lại kẻ áp bức, bảo vệ người bị áp bức và bảo vệ chủ quyền quốc gia, điều này khiến thế giới bắt đầu xuyên qua màn sương tuyên truyền của phương Tây, nhìn nhận Iran với góc nhìn mới, và xem Hồi giáo, đặc biệt là Hồi giáo Shia, như một hệ tư tưởng giải phóng và kháng chiến chống lại bá quyền toàn cầu và áp bức toàn cầu, ủng hộ những người bị áp bức khắp nơi trên thế giới.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét