MỘT SỐ Ý KIẾN VỀ CÔNG TÁC XÂY DỰNG TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP NGOÀI NHÀ NƯỚC
Để chào mừng ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6 năm nay, hôm qua tôi đã đăng 1 bài tôi mới viết cho Chi bộ lên đây để mọi người tham khảo và biết đến Hội phát triển hợp tác kinh tế Việt Nam – ASEAN. Bài này có tiêu đề: PHÁT HUY VAI TRÒ ĐỊNH HƯỚNG CỦA NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG ĐỂ PHÁT TRIỂN KINH TẾ TƯ NHÂN VÀ ĐẤU TRANH PHẢN BÁC CÁC QUAN ĐIỂM SAI TRÁI TRONG HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ: THỰC TIỄN TỪ CÁC TỔ CHỨC HỘI, HIỆP HỘI
Tính đến nay, đã một ngày rưỡi trôi qua, chỉ có 12 người like, 4 bình luận và 1 chia sẻ, trong khi một bài nhận xét về xe buýt mình vừa đăng sáng nay đến nay đã có hơn 1400 like, 271 bình luận và 20 chia sẻ.
Để xem người dân quan tâm đến vai trò của Đảng trong lĩnh vực phát triển doanh nghiệp của TS Muôn như thế nào, sẽ có bao nhiêu like..., mình đăng thêm một bài mình viết năm ngoái như sau:
MỘT SỐ Ý KIẾN VỀ CÔNG TÁC XÂY DỰNG TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP NGOÀI NHÀ NƯỚC
Doanh nghiệp ngoài nhà nước vừa là một lực lượng kinh tế xã hội đông đảo, vừa là một động lực phát triển quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Trong suốt thời kỳ đổi mới, sự phát triển của doanh nghiệp ngoài nhà nước luôn luôn gắn liền và dưới sự lãnh đạo của Đảng. Các tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước vừa giữ vai trò chính trị nòng cốt trong cán bộ, công nhân viên doanh nghiệp, vừa giữ vai trò lãnh đạo chính trị và định hướng sự phát triển của doanh nghiệp. Thực tế đã chứng minh tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước là biểu hiện rõ ràng nhất vai trò lãnh đạo của đảng trong khu vực doanh nghiệp và là nơi nền tảng tư tưởng của Đảng được thể hiện sinh động và cụ thể hóa bằng hành động trong thực tiễn.
Trong giai đoạn phát triển mới hiện nay, công tác xây dựng tổ chức cơ sở Đảng trong khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước đang trở nên đặc biệt quan trọng. Tăng cường và nâng cao chất lượng công tác xây dựng đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước là điều kiện cần thiết để duy trì và cải thiện hệ thống kinh tế đang không ngừng tăng trưởng nhanh của nước ta, đảm bảo sự phát triển lành mạnh của khu vực kinh tế ngoài nhà nước, củng cố và đổi mới quản lý xã hội, xây dựng quan hệ lao động hài hòa và thúc đẩy bình đẳng xã hội, từ đó góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu đã được Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII Đảng Cộng sản Việt Nam đề ra “Đến năm 2030, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng: Là nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao. Đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam: Trở thành nước phát triển, thu nhập cao”.
Căn cứ Điều lệ và các văn kiện của Đảng, căn cứ vào các quy định pháp luật của Nhà nước có liên quan và xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, chúng tôi đề xuất một số ý kiến dưới đây nhằm tăng cường và nâng cao công tác xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước.
1. Chủ trương của Đảng về xây dựng, phát triển Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước
Xây dựng, phát triển Đảng trong khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước là chủ trương lớn, nhất quán và quan trọng của Đảng ta trong suốt thời kỳ đổi mới. Ngay từ năm 1996, Bộ Chính trị BCHTW (khóa VIII) đã ban hành Chỉ thị số 07-CT/TW về “Tăng cường công tác xây dựng Đảng và các đoàn thể nhân dân trong các doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần tư nhân và các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài”. Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ X, Ban Bí thư đã ban hành Kết luận số 80 -KL/TW ngày 29/7/2010 về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Chỉ thị số 07- CT/TW trong tình hình mới, mở rộng đối tượng, nhằm tăng cường công tác xây dựng Đảng trong các doanh nghiệp ngoài Nhà nước. Tiếp theo, Ban Bí thư đã ban hành Thông báo số 22-TB/TW ngày 11/4/2017 kết luận về việc tiếp tục thực hiện Kết luận số 80-KL/TW nêu trên. Đặc biệt, căn cứ vào tình hình phát triển của khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước và vai trò ngày càng quan trọng của các tổ chức Đảng và đảng viên trong các doanh nghiệp này, ngày 18/3/2019 Ban Bí thư đã có Chỉ thị số 33-CT/TW về tăng cường xây dựng tổ chức đảng trong các đơn vị kinh tế tư nhân với 10 nội dung trọng điểm rất cụ thể, yêu cầu các cấp uỷ, tổ chức đảng cần tập trung thực hiện tốt…
Điều này nói lên cái gì ? Bài viết về kinh tế tư nhân của mình quan trọng đối với phát triển đất nước hơn hay là bài về xe buýt quan trọng hơn ? TS Muôn thấy thế nào ?
Để xem người dân quan tâm đến vai trò của Đảng trong lĩnh vực phát triển doanh nghiệp của TS Muôn như thế nào, sẽ có bao nhiêu like..., mình đăng thêm một bài mình viết năm ngoái như sau:
MỘT SỐ Ý KIẾN VỀ CÔNG TÁC XÂY DỰNG TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP NGOÀI NHÀ NƯỚC
Doanh nghiệp ngoài nhà nước vừa là một lực lượng kinh tế xã hội đông đảo, vừa là một động lực phát triển quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Trong suốt thời kỳ đổi mới, sự phát triển của doanh nghiệp ngoài nhà nước luôn luôn gắn liền và dưới sự lãnh đạo của Đảng. Các tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước vừa giữ vai trò chính trị nòng cốt trong cán bộ, công nhân viên doanh nghiệp, vừa giữ vai trò lãnh đạo chính trị và định hướng sự phát triển của doanh nghiệp. Thực tế đã chứng minh tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước là biểu hiện rõ ràng nhất vai trò lãnh đạo của đảng trong khu vực doanh nghiệp và là nơi nền tảng tư tưởng của Đảng được thể hiện sinh động và cụ thể hóa bằng hành động trong thực tiễn.
Trong giai đoạn phát triển mới hiện nay, công tác xây dựng tổ chức cơ sở Đảng trong khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước đang trở nên đặc biệt quan trọng. Tăng cường và nâng cao chất lượng công tác xây dựng đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước là điều kiện cần thiết để duy trì và cải thiện hệ thống kinh tế đang không ngừng tăng trưởng nhanh của nước ta, đảm bảo sự phát triển lành mạnh của khu vực kinh tế ngoài nhà nước, củng cố và đổi mới quản lý xã hội, xây dựng quan hệ lao động hài hòa và thúc đẩy bình đẳng xã hội, từ đó góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu đã được Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII Đảng Cộng sản Việt Nam đề ra “Đến năm 2030, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng: Là nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao. Đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam: Trở thành nước phát triển, thu nhập cao”.
Căn cứ Điều lệ và các văn kiện của Đảng, căn cứ vào các quy định pháp luật của Nhà nước có liên quan và xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, chúng tôi đề xuất một số ý kiến dưới đây nhằm tăng cường và nâng cao công tác xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước.
1. Chủ trương của Đảng về xây dựng, phát triển Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước
Xây dựng, phát triển Đảng trong khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước là chủ trương lớn, nhất quán và quan trọng của Đảng ta trong suốt thời kỳ đổi mới. Ngay từ năm 1996, Bộ Chính trị BCHTW (khóa VIII) đã ban hành Chỉ thị số 07-CT/TW về “Tăng cường công tác xây dựng Đảng và các đoàn thể nhân dân trong các doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần tư nhân và các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài”. Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ X, Ban Bí thư đã ban hành Kết luận số 80 -KL/TW ngày 29/7/2010 về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Chỉ thị số 07- CT/TW trong tình hình mới, mở rộng đối tượng, nhằm tăng cường công tác xây dựng Đảng trong các doanh nghiệp ngoài Nhà nước. Tiếp theo, Ban Bí thư đã ban hành Thông báo số 22-TB/TW ngày 11/4/2017 kết luận về việc tiếp tục thực hiện Kết luận số 80-KL/TW nêu trên. Đặc biệt, căn cứ vào tình hình phát triển của khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước và vai trò ngày càng quan trọng của các tổ chức Đảng và đảng viên trong các doanh nghiệp này, ngày 18/3/2019 Ban Bí thư đã có Chỉ thị số 33-CT/TW về tăng cường xây dựng tổ chức đảng trong các đơn vị kinh tế tư nhân với 10 nội dung trọng điểm rất cụ thể, yêu cầu các cấp uỷ, tổ chức đảng cần tập trung thực hiện tốt…
Tiếp tục chủ trương lớn trên, ngày 16/6/2022, Hội nghị lần thứ 5 BCHTW khóa XIII đã ban hành Nghị quyết số 21-NQ/TW về tăng cường củng cố, xây dựng tổ chức cơ sở đảng và nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên trong giai đoạn mới, trong đó khẳng định: “Tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, phát triển tổ chức cơ sở đảng trong khu vực ngoài nhà nước, nhất là trong doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp tư nhân, đơn vị sự nghiệp ngoài nhà nước” và “Quan tâm chỉ đạo, tạo điều kiện có đủ số lượng đảng viên để thành lập tổ chức đảng trong doanh nghiệp tư nhân, bảo đảm chất lượng, phát huy được vai trò lãnh đạo, định hướng hoạt động của doanh nghiệp”.
Trên thực tế, cùng với sự quan tâm tạo điều kiện cho doanh nghiệp ngoài nhà nước đẩy mạnh phát triển sản xuất, kinh doanh, trong những năm qua Trung ương Đảng rất quan tâm công tác xây dựng Đảng và phát triển đảng viên trong khu vực doanh nghiệp này. Chính vì vậy, công tác phát triển đảng viên trong doanh nghiệp ngoài nhà nước đã đạt được những kết quả tích cực, góp phần quan trọng vào sự phát triển của khu vực doanh nghiệp này.
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, công tác phát triển Đảng trong khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước, nhất là trong các doanh nghiệp tư nhân, vẫn tồn tại nhiều yếu kém. Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng năm 2021 đã chỉ rõ “Công tác xây dựng, phát triển tổ chức đảng, đảng viên trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước còn lúng túng, hạn chế”. Nghị quyết số 21-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương tháng 6/2022 cụ thể hóa: “Mô hình tổ chức một số loại hình tổ chức cơ sở đảng còn bất cập, chậm được kiện toàn, sắp xếp. Xây dựng tổ chức cơ sở đảng khu vực ngoài nhà nước, nhất là doanh nghiệp tư nhân còn hạn chế, tỉ lệ có tổ chức đảng, đảng viên thấp, vai trò lãnh đạo mờ nhạt, lúng túng cả về nội dung và phương thức hoạt động”...
Thực tế cho thấy một số tổ chức đảng hiện nay chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của công tác xây dựng đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước. Theo thống kê, đến nay tổ chức Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước vẫn chiếm một tỷ lệ rất khiêm tốn. Tính đến thời điểm 31/12/2022, có 895.876 doanh nghiệp đang hoạt động trong nền kinh tế, trong đó có 694.181 doanh nghiệp ngoài nhà nước, chiếm 77,5% số doanh nghiệp cả nước, nhưng trong khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước, chỉ có khoảng 2% số doanh nghiệp này có tổ chức Đảng. Do không có tổ chức Đảng, đã có không ít tình huống phức tạp về tư tưởng, trật tự an toàn xã hội chậm được phát hiện và xử lý kịp thời, ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động của doanh nghiệp và đời sống của người lao động. Nhiều doanh nghiệp có điều kiện thành lập tổ chức đảng nhưng chưa thành lập được do nhận thức chưa tốt công tác đảng. Ở một số doanh nghiệp khác, mặc dù tổ chức đảng đã được thành lập, nhưng do chức năng, nhiệm vụ chưa rõ ràng, phương thức làm việc và hoạt động chưa phù hợp nên vai trò của tổ chức đảng chưa được phát huy; sự gắn kết giữa đảng viên, lãnh đạo doanh nghiệp và người lao động chưa chặt chẽ. Cấp ủy các cấp, đặc biệt là cấp ủy cấp quận huyện, chưa nhận thức đầy đủ tầm quan trọng và tính cấp thiết của việc tăng cường công tác xây dựng đảng trong các tổ chức kinh tế ngoài nhà nước từ góc độ chiến lược nhằm củng cố vai trò cầm quyền của Đảng, bảo đảm thực hiện toàn diện các đường lối, chính sách cơ bản của Đảng và tăng cường ý thức trách nhiệm chính trị của các đảng viên trong các doanh nghiệp này.
Trước sự lớn mạnh không ngừng của khu vực kinh tế ngoài nhà nước và để phát huy vai trò chủ động, tích cực của các tổ chức cơ sở Đảng trong việc thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng trong khu vực doanh nghiệp này, trong việc hướng dẫn, giám sát doanh nghiệp ngoài nhà nước thực hiện pháp luật, quy định của Nhà nước, và lãnh đạo công đoàn, đoàn thanh niên và các đoàn thể khác trong các doanh nghiệp này, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển lành mạnh và bền vững, việc xác định rõ vai trò và trách nhiệm của các tổ chức cơ sở của đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước trong tình hình mới là rất cần thiết.
2. Khẳng định vai trò của doanh nghiệp ngoài nhà nước trong nền kinh tế
Theo quy định của Tổng cục Thống kê, nền kinh tế nước ta gồm 3 khu vực hay 3 thành phần: Doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp ngoài nhà nước và doanh nghiệp có vốn nước ngoài, trong đó khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước gồm các doanh nghiệp vốn trong nước, thuộc sở hữu tư nhân của một người hoặc nhóm người, hoặc có sở hữu Nhà nước nhưng vốn Nhà nước chiếm từ 50% vốn điều lệ trở xuống. Cụ thể, khu vực doanh nghiệp ngoài Nhà nước gồm: (1) Các doanh nghiệp tư nhân; (2) Các công ty hợp danh; (3) Các công ty trách nhiệm hữu hạn tư nhân; (4) Các công ty cổ phần không có vốn Nhà nước; (5) Các công ty cổ phần có tỷ lệ vốn Nhà nước từ 50% vốn điều lệ trở xuống.
Quan điểm của Đảng về xây dựng, phát triển Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước xuất phát từ nhận thức về vai trò quan trọng của doanh nghiệp ngoài nhà nước trong nền kinh tế. Ngay từ khi bắt đầu công cuộc đổi mới, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng năm 1986 đã đề ra chính sách kinh tế nhiều thành phần và từ đó đến nay, qua từng kỳ Đại hội sau đó, tư tưởng chiến lược này liên tục có những bước phát triển. Đặc biệt, Đại hội X (năm 2006) đã chính thức đề cao vai trò của kinh tế tư nhân, về bản chất được hiểu là kinh tế ngoài nhà nước: “Kinh tế tư nhân là bộ phận cấu thành không thể thiếu, có vị trí quan trọng đặc biệt và ý nghĩa chiến lược trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”. Các Đại hội XII và XIII của Đảng đều coi “kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế; các chủ thể thuộc các thành phần kinh tế bình đẳng, hợp tác và cạnh tranh theo pháp luật”.
Kinh tế tư nhân hay kinh tế ngoài nhà nước trở thành động lực phát triển quan trọng của nền kinh tế nước ta xuất phát từ chính vị trí, vai trò của nó trong nền kinh tế.
Một là, cần nhận thức rõ trong lịch sử nước ta từ xưa đến nay, doanh nghiệp ngoài nhà nước bao giờ cũng là một bộ phận cấu thành quan trọng bậc nhất và không thể thiếu của nền kinh tế quốc dân. Doanh nghiệp ngoài nhà nước chỉ khác biệt với doanh nghiệp nhà nước ở chỗ doanh nghiệp nhà nước do nhà nước điều hành, trong khi doanh nghiệp ngoài nhà nước do xã hội điều hành. Trên thực tế, tài sản và sản phẩm của doanh nghiệp ngoài nhà nước cũng như của doanh nghiệp nhà nước đều thuộc sở hữu của toàn xã hội, và đều được xã hội sử dụng như nhau. Doanh nhân của doanh nghiệp ngoài nhà nước cũng là người dân của đất nước, đều có tình yêu đất nước và nhân dân, đều có chung mục đích và sứ mệnh phát triển đất nước và hạnh phúc của người dân.
Chính vì vậy, doanh nghiệp ngoài nhà nước vừa là sản phẩm tất yếu của nền kinh tế thị trường, vừa có mối quan hệ mật thiết với quy mô và sự thịnh vượng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa của nước ta. Các thành phần kinh tế đa dạng và có đặc điểm kinh tế khác nhau là để bổ sung cho nhau, hỗ trợ lẫn nhau nhằm sử dụng hiệu quả nhất các nguồn lực của đất nước cho mục tiêu phát triển đất nước và phúc lợi chung của toàn dân. Vì vậy, Đảng ta mới khẳng định “các chủ thể thuộc các thành phần kinh tế bình đẳng, hợp tác và cạnh tranh theo pháp luật”. Quan điểm cho rằng doanh nghiệp nhà nước có vị thế cao hơn, đứng “trên” và “oai” hơn doanh nghiệp ngoài nhà nước, cần được “ưu đãi” hơn doanh nghiệp ngoài nhà nước… thực chất đang sai lầm nghiêm trọng và chưa thực sự nắm bắt được chủ trương, chính sách đúng đắn và khoa học của Đảng. Nếu làm cho toàn xã hội hiểu rõ và khắc sâu trong lòng doanh nghiệp ngoài nhà nước có vị trí bình đẳng với doanh nghiệp nhà nước thì sẽ tạo ra được những bước phát triển đột phá cho nền kinh tế đất nước.
Hai là, vai trò của các doanh nghiệp ngoài nhà nước đối với nền kinh tế nước ta đang trở nên ngày càng quan trọng. Sự phát triển mạnh mẽ của khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước là nhân tố cực kỳ quan trọng không chỉ bảo đảm để nền kinh tế duy trì được tỷ lệ tăng trưởng cao và bền vững, tạo nguồn thu ổn định cho ngân sách nhà nước mà còn tham gia vào giải quyết hàng loạt những vấn đề xã hội cấp bách và lâu dài như tạo công ăn việc làm, xóa đói giảm nghèo và phát triển nguồn nhân lực… Thực tế trong 20 năm gần đây, khu vực kinh tế ngoài nhà nước liên tục duy trì tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) cao hơn khu vực kinh tế nhà nước, trừ hai năm đại dịch Covid 2020-2021; từ năm 2011 đến nay khu vực kinh tế ngoài nhà nước đều chiếm tỉ trọng hơn 50% trong GDP; đóng góp khoảng 15-20% vào tổng thu ngân sách nhà nước; thu hút hơn 85% lực lượng lao động và khoảng 50-60% vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội...
Ba là, hiệu quả hoạt động kinh tế của khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước nhìn chung cao hơn so với khu vực kinh tế nhà nước. Xét riêng về đầu tư, trong khoảng 10 năm gần đây, hiệu quả sử dụng vốn đầu tư của khu vực kinh tế ngoài nhà nước cao hơn 1,2 lần so với mức bình quân của toàn nền kinh tế và hơn 1,9 lần so với khu vực nhà nước. Vai trò của kinh tế ngoài nhà nước càng trở nên quan trọng hơn khi khoa học và công nghệ đã thực sự trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp và quyết định quá trình phát triển trong cuộc cách mạng công nghệ 4.0. Rất nhiều sáng kiến khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tri thức và kinh tế tuần hoàn… được xuất phát từ khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước, tạo ra sự tăng trưởng, phát triển đột phá trong nhiều lĩnh vực của nền kinh tế. Đã xuất hiện trong nền kinh tế nước ta những tập đoàn kinh tế tư nhân có quy mô lớn cả về vốn, lao động và công nghệ cao. Thương hiệu của nhiều doanh nghiệp ngoài nhà nước không chỉ được ghi nhận ở thị trường trong nước mà cả ở thị trường khu vực và quốc tế.
Bốn là, doanh nghiệp ngoài nhà nước là một bộ phận quan trọng của hệ thống chính trị xã hội ở nước ta. Doanh nhân làm chủ các doanh nghiệp ngoài nhà nước là một bộ phận quan trọng trong công tác Mặt trận Tổ quốc của Đảng ta. Sự đoàn kết, tin cậy, đồng thuận chính trị giữa các doanh nhân làm việc tại doanh nghiệp ngoài nhà nước với Đảng và với các tổ chức chính trị xã hội khác là nhân tố rất quan trọng và có ý nghĩa chiến lược đảm bảo sự phát triển ổn định, lâu dài của đất nước. Các doanh nghiệp ngoài nhà nước không chỉ tạo ra của cải vật chất mà còn tạo ra của cải về thể chế, của cải về tinh thần và của cải về văn hóa cho xã hội. Vì thế, doanh nghiệp ngoài nhà nước cũng là động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển văn minh xã hội; doanh nhân của các doanh nghiệp ngoài nhà nước cũng là những người xây dựng nền văn hóa mới xã hội chủ nghĩa và là động lực quan trọng cho sự tiến bộ của đất nước trong thời đại mới.
3. Sự cần thiết phải phát huy chức năng chính trị của các tổ chức cơ sở Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước
Trong quá trình phát triển nhanh và mạnh mẽ của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta, số lượng doanh nghiệp ngoài nhà nước đã tăng lên rất nhanh chóng. Đặc biệt, lực lượng lao động trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước đã và đang chiếm đa số áp đảo trong giai cấp công nhân ở nước ta và có vị trí ngày càng nổi bật. Từ đây đặt ra sự cần thiết phải hoàn thiện hệ thống, cơ chế công tác xây dựng Đảng và phát huy chức năng chính trị của các tổ chức cơ sở Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước tại tổ chức đảng ở các cấp.
Đảng ta là đảng cầm quyền và một trong những hình thức tổ chức quan trọng nhất thể hiện được vị thế cầm quyền và lãnh đạo của Đảng là thành lập các tổ chức đảng ở nhiều lĩnh vực, ở nhiều cấp độ, trong đó có các doanh nghiệp ngoài nhà nước. Nếu trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước không có tổ chức đảng, công tác của đảng không được thực hiện thì không thể phản ánh được địa vị và sự lãnh đạo của đảng cầm quyền chứ chưa nói đến việc mở rộng ảnh hưởng của Đảng trong lực lượng lao động và quần chúng liên quan tại doanh nghiệp. Và vì thế nền tảng cơ sở của Đảng chắc chắn sẽ bị suy yếu. Hiện nay đang tồn tại tình trạng nhiều đảng viên làm việc trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước nhưng không tham gia tổ chức đảng hoặc tham gia không thường xuyên tại một tổ chức đảng nằm ngoài doanh nghiệp. Rõ ràng không sinh hoạt Đảng, về lâu dài họ sẽ trở nên thờ ơ, phai nhạt tình cảm và lòng tin với Đảng. Vì vậy, việc thành lập tổ chức cơ sở đảng ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước và xây dựng cơ sở đảng ở đây đủ tiêu chuẩn vẫn là một việc rất khó khăn và cần được các cấp tổ chức Đảng hết sức quan tâm.
Xây dựng Đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước là bảo đảm chính trị để thực hiện sự lãnh đạo của Đảng đối với nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Sự lãnh đạo của Đảng là một đặc điểm quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Doanh nghiệp ngoài nhà nước là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, việc xây dựng tổ chức đảng và thực hiện công tác đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước nhằm bảo đảm thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của nhà nước chính là hình thức thể hiện sinh động, rõ ràng nhất sự lãnh đạo của Đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước. Thực tiễn cho thấy nếu không thực hiện công tác xây dựng đảng ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước, thì sẽ không thể hiện được vai trò lãnh đạo của Đảng và thực tế không có lợi cho sự phát triển ổn định và dài hạn của doanh nghiệp.
Đặc biệt, trong bối cảnh ảnh hưởng mạnh mẽ của các phương tiện truyền thông trực tuyến như Facebook, X (Twitter), Instagram, Tiktok, Zalo, Youtube,…, quan niệm về tư tưởng và giá trị của con người ngày càng trở nên đa dạng, lực lượng lao động trẻ trong các doanh nghiệp ngày càng tăng và suy nghĩ của họ ngày càng cởi mở và tích cực hơn, thì ảnh hưởng của Đảng trên lĩnh vực tư tưởng, tuyên giáo ngày càng trở nên quan trọng hơn, nên càng cần phải thành lập các tổ chức đảng, mở rộng tổ chức đảng và thực hiện công tác đảng thường xuyên trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước. Kinh nghiệm thực tế cho thấy, ở những doanh nghiệp ngoài nhà nước có công tác xây dựng đảng tốt, các tổ chức cơ sở đảng thường phát huy được vai trò lãnh đạo chính trị trong doanh nghiệp. Các đảng viên và người lao động ở đó có thể dễ dàng tìm hiểu, nắm bắt kịp thời những thay đổi trong đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước, đồng thời hiểu rõ tình hình chính trị, kinh tế, xã hội của quốc gia, khu vực và thế giới, từ đó có sự đồng thuận và tạo thuận lợi cho việc xây dựng chiến lược và giải pháp phát triển doanh nghiệp hiệu quả.
Điều lệ Đảng quy định đảng viên và các tổ chức của Đảng phải “liên hệ chặt chẽ với nhân dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân; chăm lo đời sống vật chất, tinh thần và bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhân dân; tích cực tham gia công tác quần chúng, công tác xã hội nơi làm việc và nơi ở”. Để luôn giữ vững mối liên hệ chặt chẽ giữa đảng và nhân dân, nhất thiết phải tăng cường công tác xây dựng đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước. Doanh nghiệp ngoài nhà nước không chỉ có đảng viên mà còn có đông đảo người lao động ngoài Đảng và Nhà nước, thậm chí đảng viên chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ bé trong doanh nghiệp. Nếu trong doanh nghiệp ngoài nhà nước không có tổ chức cơ sở đảng và không thực hiện công tác đảng thì một mặt đảng viên không có tổ chức đảng để sinh hoạt; mặt khác, Đảng không có liên hệ chặt chẽ với quần chúng, do đó sẽ không thể nắm chắc tâm tư, nguyện vọng của quần chúng, không thể tác động đến quần chúng và không kịp thời phục vụ quần chúng. Từ đây, ảnh hưởng của Đảng trong quần chúng và mối liên hệ giữa Đảng với quần chúng yếu kém là điều không thể bàn cãi. Vì vậy, phải coi công tác xây dựng đảng ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước là sự nối dài, mở rộng truyền thống quan hệ chặt chẽ, tốt đẹp giữa Đảng và quần chúng nhân dân lao động của Đảng.
Xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước cũng là giải pháp quan trọng để giữ vững bản chất tiên phong, gương mẫu của Đảng. Tính tiên phong, gương mẫu được thể hiện rõ nhất trong công tác xây dựng Đảng tại các doanh nghiệp ngoài nhà nước là khi các tổ chức đảng ở đây giữ vai trò tiên phong, gương mẫu trong hoạt động sản xuất kinh doanh hiệu quả và tôn trọng pháp luật của doanh nghiệp và các đảng viên phát huy được vai trò tiên phong, gương mẫu trong các vị trí công tác cụ thể của mình, trở thành tấm gương cụ thể cho người lao động ngoài Đảng noi theo.
Thực tế là các doanh nghiệp ngoài nhà nước gặp rất nhiều khó khăn trong quá trình thành lập tổ chức cơ sở đảng hay đang thực hiện công tác xây dựng đảng. Nhiều chủ doanh nghiệp chưa nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác xây dựng đảng tại các doanh nghiệp ngoài nhà nước, nên không có động lực hay biện pháp hỗ trợ công tác xây dựng đảng. Một số chủ doanh nghiệp cho rằng chỉ cần sản xuất, vận hành doanh nghiệp tốt, làm ăn có hiệu quả và hoàn thành nghĩa vụ thuế với nhà nước là đủ; việc có tổ chức đảng hay không không quan trọng. Một số khác lo ngại việc thành lập tổ chức đảng sẽ tiêu tốn quá nhiều sức lực và tài chính, ảnh hưởng tiêu cực tới hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp ngoài nhà nước đã thành lập tổ chức cơ sở đảng nhưng cơ sở đảng hoạt động kém hiệu quả, ít có tác động tới hoạt động của doanh nghiệp... Những bất cập này ít nhiều đã ảnh hưởng bất lợi đến phát triển công tác xây dựng đảng ở doanh nghiệp ngoài nhà nước.
Thực tế ở rất nhiều địa phương đã chứng minh, công tác xây dựng đảng tốt không những không gây trở ngại cho sự phát triển của doanh nghiệp ngoài nhà nước mà ngược lại, nó là một trong những động lực quan trọng cho sự thịnh vượng và phát triển lâu dài của doanh nghiệp. Các tổ chức cơ sở đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước phát hiện, rèn luyện, bồi dưỡng nhân tài cho doanh nghiệp bằng cách phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của đảng viên, thông qua thực hiện công tác xây dựng đảng đa dạng kèm theo nhiều hoạt động an sinh xã hội, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm xã hội và xây dựng hình ảnh tốt đẹp trước công chúng. Bằng cách phát huy vai trò gắn kết của tổ chức cơ sở đảng với người lao động và thúc đẩy xây dựng văn hóa doanh nghiệp cũng như các hoạt động khác, tổ chức cơ sở đảng thúc đẩy có hiệu quả sự phát triển lành mạnh của doanh nghiệp và đạt được tình thế đôi bên cùng có lợi trong việc xây dựng đảng và doanh nghiệp.
4. Chức năng chính trị chủ yếu của các tổ chức cơ sở Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước
Căn cứ vào các văn kiện của Đảng, kinh nghiệm thực tế xây dựng đảng ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước ở nước ta trong 30 năm đổi mới mở cửa vừa qua và bối cảnh phát triển trong thời gian tới, có thể rút ra 6 chức năng chính trị chủ yếu của các tổ chức cơ sở Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước như sau:
Một là, tích cực tuyên truyền, thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước đến chủ doanh nghiệp và người lao động để các yêu cầu của Đảng và Nhà nước được áp dụng vào việc ra quyết định, quản lý và tổ chức sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, từ đó thúc đẩy sự phát triển lành mạnh, hiệu quả và dài hạn của doanh nghiệp. Các tổ chức cơ sở Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước tổ chức, hướng dẫn, động viên đảng viên, cán bộ, công nhân viên tích cực phấn đấu để phát triển doanh nghiệp; phát huy vai trò tiên tiến, gương mẫu của tổ chức đảng, đảng viên trong việc đẩy mạnh sản xuất, kinh doanh và thực hiện các nghĩa vụ với nhà nước và xã hội. Các tổ chức cơ sở Đảng giám sát quá trình quản lý sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp ngoài nhà nước; bảo đảm đường lối, chủ trương, chính sách của đảng được thực hiện trong doanh nghiệp. Tích cực tuyên truyền và kiên quyết thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, hướng dẫn, giám sát doanh nghiệp thực hiện đúng pháp luật, quy định của Nhà nước, liêm chính, chuẩn hóa quản lý, có ý thức thực hiện trách nhiệm xã hội. Chủ động nghiên cứu các vấn đề lớn liên quan đến sự phát triển lành mạnh và lâu dài của doanh nghiệp, tích cực đưa ra ý kiến, đề xuất, hỗ trợ các nhà đầu tư, nhà sản xuất đưa doanh nghiệp ngày càng lớn mạnh.
Hai là, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên trong doanh nghiệp ngoài nhà nước; phối hợp lợi ích và giải quyết hài hòa các xung đột nội bộ trong doanh nghiệp, qua đó tập hợp được sức mạnh của tất cả các bên để phát triển doanh nghiệp. Đặc biệt, cơ sở đảng phải tăng cường sự đoàn kết trong lao động và bảo vệ có hiệu quả quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động trong doanh nghiệp; gắn kết giữa tổ chức đảng với người lao động và người sử dụng lao động, góp phần bảo đảm điều tiết hài hòa giữa 3 lợi ích Nhà nước, Doanh nghiệp và Người lao động; tạo lập mối quan hệ chặt chẽ, tin cậy giữa cấp ủy Đảng với Hội đồng quản trị, Ban Giám đốc và các tổ chức đoàn thể trong doanh nghiệp. Thực tế cho thấy, doanh nghiệp nào có Chi bộ Đảng và công đoàn vững mạnh thì nơi đó an ninh, trật tự ổn định, sản xuất phát triển và kinh doanh bền vững. Do đó việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, đặc biệt là bảo vệ an toàn sản xuất cho người lao động là một trong những vai trò trọng tâm của các tổ chức cơ sở Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước. Các tổ chức cơ sở Đảng phải thường xuyên lãnh đạo các công đoàn và các tổ chức đoàn thể khác tích cực phản ánh nguyện vọng của người lao động tới người sử dụng lao động; chú trọng đấu tranh bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động một cách phù hợp. Tích cực phối hợp lợi ích của các bên trong doanh nghiệp để kịp thời giải quyết tranh chấp lao động, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên, xây dựng quan hệ lao động hài hòa, thúc đẩy ổn định doanh nghiệp và xã hội. Tăng cường và nâng cao công tác chính trị tư tưởng trong doanh nghiệp, quan tâm chăm sóc, tư vấn tâm lý cho người lao động, giúp họ giải quyết những khó khăn phát sinh trong thực tế.
Ba là, các tổ chức cơ sở Đảng và đảng viên tích cực đi đầu trong sự nghiệp đổi mới và ứng dụng các thành tựu của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, nhất là những thành tựu của cuộc cách mạng công nghệ 4.0, qua đó thể hiện và khẳng định tính tiên tiến, tiên phong của tổ chức đảng và đảng viên. Các doanh nghiệp ngoài nhà nước ở nước ta tuy phát triển nhanh nhưng phần lớn vẫn ở trình độ thấp trong chuỗi công nghiệp thế giới, khả năng cạnh tranh và khả năng chống chịu rủi ro trên thị trường quốc tế yếu. Để thúc đẩy chuyển đổi và nâng cấp hiệu quả, nhu cầu cấp thiết là sớm nâng cao trình độ công nghiệp hóa và đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và trình độ quản lý của các doanh nghiệp ngoài nhà nước. Các tổ chức cơ sở Đảng tuyên truyền, vận động người lao động tích cực tham gia các cuộc thi lao động, thi tay nghề, đổi mới công nghệ để giúp doanh nghiệp vững vàng vượt khó và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.
Bốn là, lãnh đạo xây dựng văn hóa doanh nghiệp tiên tiến và nuôi dưỡng tinh thần doanh nghiệp tích cực phù hợp với những giá trị cốt lõi của chủ nghĩa xã hội. Lồng ghép công tác xây dựng Đảng và xây dựng văn hóa doanh nghiệp để giáo dục và hướng dẫn các nhà đầu tư, chủ doanh nghiệp và người lao động trong doanh nghiệp củng cố lý tưởng và niềm tin vào những nền tảng tư tưởng của Đảng và hệ thống giá trị cốt lõi của chủ nghĩa xã hội, đồng thời tạo nền tảng tư tưởng vững chắc cho việc đoàn kết và phát triển doanh nghiệp. Chủ động tăng cường công tác đối thoại với chủ doanh nghiệp và người lao động, không ngừng nâng cao uy tín, hình ảnh tổ chức đảng và đảng viên trong doanh nghiệp. Tích cực lãnh đạo thực hiện các hoạt động sáng tạo văn minh, phát huy tinh thần doanh nghiệp nhằm làm phong phú thêm đời sống văn hóa tinh thần cho người lao động. Tăng cường đạo đức xã hội, giáo dục đạo đức nghề nghiệp và giáo dục pháp luật, đề cao quản lý liêm chính, chống các hành vi sai trái, thậm chí vi phạm pháp luật, như làm hàng giả, lừa đảo, trục lợi, tư lợi gây thiệt hại cho người khác.
Năm là, phát huy vai trò xây dựng đội ngũ nhân tài ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước và phát triển đảng viên trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước. Phát huy chức năng giáo dục, quy tụ nhân tài của Đảng; đảm bảo đảng viên là trụ cột trong doanh nghiệp và trụ cột trong doanh nghiệp được kết nạp trở thành đảng viên; phấn đấu bồi dưỡng đảng viên thành nhân tài và đào tạo nhân tài thành đảng viên trong doanh nghiệp. Giới thiệu đảng viên xuất sắc vào đội ngũ quản lý doanh nghiệp, đồng thời hỗ trợ chủ doanh nghiệp tạo môi trường tốt nhất để mọi nhân tài trong doanh nghiệp có thể phát huy tất cả khả năng sáng tạo của mình và giữ chân được các nhân tài cho doanh nghiệp.
Sáu là, lãnh đạo xây dựng Công đoàn và Đoàn Thanh niên Cộng sản và tăng cường chức năng của tổ chức đảng trong lãnh đạo các tổ chức quần chúng; tích hợp các hoạt động của cơ sở đảng với hoạt động của các đoàn thể trong doanh nghiệp. Tổ chức cơ sở Đảng và đảng viên cần kiên trì lãnh đạo các tổ chức quần chúng như công đoàn, đoàn thanh niên, hội cựu chiến binh…, hỗ trợ các tổ chức này hoạt động theo quy định của pháp luật và điều lệ của tổ chức. Áp dụng phương thức bí thư hoặc đảng ủy viên tổ chức đảng trong doanh nghiệp đồng thời làm chủ tịch công đoàn. Lồng ghép việc xây dựng các tổ chức Công đoàn và Đoàn Thanh niên Cộng sản trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước vào quy hoạch tổng thể xây dựng đảng ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước. Xây dựng cơ chế khuyến khích, khen thưởng, lấy việc tích cực xây dựng Công đoàn, Đoàn thanh niên cộng sản ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước làm điều kiện, tiêu chuẩn để giới thiệu, lựa chọn khen thưởng các tổ chức đảng và đảng viên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ hàng năm.
5. Lồng ghép sự lãnh đạo chính trị của Đảng vào quản trị doanh nghiệp và tăng cường sự liên kết, thúc đẩy lẫn nhau cùng phát triển giữa tổ chức cơ sở Đảng và doanh nghiệp
Để thực hiện được chức năng chính trị chủ yếu của tổ chức cơ sở Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước nêu trên, một trong các nhiệm vụ được đặt ra cho các tổ chức cơ sở Đảng ở đây là phải lồng ghép được sự lãnh đạo chính trị của Đảng vào công tác quản trị doanh nghiệp và tăng cường được sự liên kết, thúc đẩy lẫn nhau giữa tổ chức cơ sở Đảng và doanh nghiệp. Thực tế cho thấy ở đâu tổ chức đảng của các doanh nghiệp ngoài nhà nước lồng ghép tốt công tác xây dựng đảng vào quá trình sản xuất và hoạt động của doanh nghiệp, vào công việc và đời sống của người lao động và vào các hoạt động xã hội của doanh nghiệp, thì công tác xây dựng đảng ở đó đều có ý nghĩa và phát huy hiệu quả.
Thực tế cũng cho thấy ở đâu các chủ doanh nghiệp và cơ sở Đảng có sự hợp tác, phối hợp chặt chẽ trong hoạt động, thông tin hai chiều giữa các chủ doanh nghiệp và cơ sở Đảng hài hòa và thông suốt, đảm bảo vai trò lãnh đạo chính trị của Đảng, thì ở đó doanh nghiệp phát triển ổn định, hiệu quả và bền vững. Một số doanh nghiệp xây dựng được quy chế phối hợp sinh hoạt đảng và quản trị doanh nghiệp, xây dựng đảng đi đôi với phát triển doanh nghiệp, lồng ghép xây dựng đảng vào mọi mặt quản trị doanh nghiệp và toàn bộ quá trình phát triển doanh nghiệp, nhất là trong công tác quy hoạch tổng thể phát triển doanh nghiệp và công tác vận động quần chúng trong doanh nghiệp, thì chất lượng công tác Đảng và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp được cải thiện rõ rệt.
Sự kết hợp chặt chẽ của tổ chức Đảng và cơ cấu tổ chức quản lý của doanh nghiệp, nhất là việc thiết lập hệ thống họp chung hàng tháng giữa cấp ủy tổ chức cơ sở đảng và lãnh đạo doanh nghiệp, cho phép nâng cao lợi thế quản trị và hiệu quả quản lý trong doanh nghiệp. Tổ chức Đảng tham gia ý kiến với Hội đồng quản trị, Ban Kiểm soát và Ban Giám đốc doanh nghiệp, tham gia thảo luận và giám sát các quyết định chiến lược và điều hành kinh doanh lớn của doanh nghiệp… vừa góp phần củng cố, tăng cường vai trò của Đảng trong quản trị doanh nghiệp, vừa đảm bảo các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước được triển khai và thực hiện tốt tại doanh nghiệp.
Một số cơ sở Đảng trong doanh nghiệp ngoài quốc doanh đã thiết lập được sự tích hợp hai chiều giữa tổ chức đảng và quản lý điều hành doanh nghiệp để cả hai bên cùng nhau tiến bộ. Tổ chức đảng mời các chủ doanh nghiệp và các cán bộ ngoài đảng trong doanh nghiệp tham dự các cuộc họp của Đảng khi thảo luận về đời sống dân sinh, dân chủ, các chính sách mới của Đảng và Nhà nước, học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh và các hoạt động xã hội khác. Đồng thời, các thành viên trong tổ chức cơ sở đảng được doanh nghiệp mời tham gia các cuộc họp xây dựng chiến lược, quy hoạch, tổ chức điều hành, quản lý tiền lương, quản lý ngân sách hàng năm và các cuộc họp khác, qua đó vừa tăng cường sự đoàn kết thống nhất, hài hòa trong doanh nghiệp, vừa phát huy được tính sáng tạo, tính tiên phong, chuyên nghiệp, cân đối, khoa học và hiệu quả trong quản trị doanh nghiệp. Thông qua cơ chế tích hợp hai chiều, ban lãnh đạo hoặc bộ phận hành chính của doanh nghiệp kịp thời thông báo cho tổ chức đảng tình hình hoạt động và những khó khăn hiện tại để tổ chức đảng có giải pháp động viên đảng viên và người lao động trong doanh nghiệp cùng chung tay giải quyết. Ngược lại, cấp ủy và các bộ phận chức năng của cơ sở đảng cũng kịp thời thông báo cho các đối tác liên quan của doanh nghiệp những vấn đề quan trọng của Đảng và Nhà nước, từ khen thưởng, kỷ luật đảng viên đến các chủ trương, chính sách mới của Đảng và Nhà nước để phục vụ tốt nhất cho hoạt động của doanh nghiệp.
6. Giải pháp phát huy chức năng chính trị của các tổ chức cơ sở Đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước
Một là, nâng cao nhận thức tư tưởng về xây dựng đảng ở cấp lãnh đạo cao nhất trong mỗi doanh nghiệp ngoài nhà nước. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với các doanh nghiệp ngoài nhà nước là vấn đề thực tiễn lớn và nhậy cảm trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Qua khảo sát, có thể nhận thấy nhiều chủ doanh nghiệp ngoài nhà nước không nhận thức được ý nghĩa, mục đích của việc Đảng tăng cường công tác xây dựng đảng ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước, không nhận thức được Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội, và nhất là không nhận thức được chủ trương, đường lối và mục tiêu của Đảng đều nhằm ủng hộ mạnh mẽ sự phát triển của doanh nghiệp ngoài nhà nước, coi doanh nghiệp ngoài nhà nước là một động lực quan trọng để phát triển nền kinh tế đất nước. Bên cạnh đó, như đã nêu ở trên, còn có một bộ phận chủ doanh nghiệp lo lắng việc xây dựng, phát triển đảng ở doanh nghiệp ngoài nhà nước sẽ làm mất quá nhiều thời gian và ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất kinh doanh, lo lắng tổ chức đảng và đảng viên lợi dụng danh nghĩa đảng để bảo vệ quyền và lợi ích cá nhân, làm xáo trộn các hoạt động kinh tế, tài chính bình thường của doanh nghiệp. Do nhận thức không đầy đủ nên dẫn đến chưa hỗ trợ đầy đủ cho công tác xây dựng đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước.
Hai là, các cấp ủy đảng cấp trên, từ trung ương tới quận huyện, cần đi sâu, tiếp xúc nhiều hơn với các doanh nghiệp ngoài nhà nước; tổ chức các đợt khảo sát quy mô lớn về công tác xây dựng đảng của các doanh nghiệp ngoài nhà nước; lắng nghe sự thật, tìm hiểu thực trạng, nghiên cứu thật kỹ, tìm ra chiến lược và giải pháp tốt nhất để tháo gỡ khó khăn cho công tác xây dựng đảng của doanh nghiệp ngoài nhà nước. Mặt khác, cũng cần cải tiến các phương pháp xây dựng đảng ở cơ sở và thực hiện các biện pháp cụ thể, chính xác. Đặc biệt, cần tăng cường tính cụ thể phù hợp với từng loại đối tượng doanh nghiệp đi đôi với tiêu chuẩn hóa nội dung và cách thức thực hiện công tác xây dựng đảng ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước. Ngoài ra, cần xây dựng bộ tiêu chí đánh giá để đánh giá cụ thể, toàn diện và hệ thống hiệu quả công tác xây dựng đảng ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước, từ đó khuyến khích, động viên các doanh nghiệp làm tốt công tác xây dựng đảng và chỉ đạo, hướng dẫn, hỗ trợ những doanh nghiệp chưa làm tốt.
Ba là, tăng cường công tác lãnh đạo để tổ chức đảng và đảng viên phát huy vai trò chính trị của mình. Xây dựng, hoàn thiện cơ chế làm việc tương tác hai chiều giữa tổ chức đảng và doanh nghiệp. Căn cứ nhu cầu phát triển của doanh nghiệp, tổ chức đảng cần gắn kết chặt chẽ hoạt động đảng với quản lý sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, từ đó hỗ trợ, thúc đẩy lẫn nhau nhằm đạt được mục tiêu chung vì lợi ích của doanh nghiệp và cộng đồng. Thiết lập cơ chế trao đổi thường xuyên giữa tổ chức đảng và quản lý doanh nghiệp, để doanh nghiệp nắm vững các chính sách, quy định của Đảng và Nhà nước, đảng viên hiểu rõ hoàn cảnh, điều kiện và việc ra các quyết định sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Bí thư hoặc cấp ủy tổ chức đảng tham dự các cuộc họp quan trọng của quản lý doanh nghiệp, tổ chức hệ thống liên lạc, tham vấn, thảo luận định kỳ giữa tổ chức đảng và quản lý doanh nghiệp. Chủ động mời các nhà đầu tư, chủ doanh nghiệp, nhà quản lý doanh nghiệp tham gia các hoạt động của Tổ chức đảng có liên quan tới hoạt động của doanh nghiệp. Xây dựng cơ chế sinh hoạt đảng “mở” để lồng ghép các hoạt động của đảng với hoạt động của ban lãnh đạo doanh nghiệp và quần chúng bên cạnh các hoạt động nội bộ được quy định trong điều lệ đảng.
Tôn trọng và thực hiện quyền được biết, được tham gia, biểu quyết, giám sát của đảng viên trong các hoạt động của doanh nghiệp. Tăng cường đào tạo để đảng viên trở thành những người lao động chủ chốt trong các khâu sản xuất kinh doanh và các hoạt động khác của doanh nghiệp, từ đó phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của người đảng viên và tổ chức cơ sở đảng. Quan tâm giải quyết tư tưởng và hỗ trợ đảng viên xử lý những khó khăn trong lao động và cuộc sống, kịp thời phản ánh với lãnh đạo doanh nghiệp những tình huống quan trọng liên quan đến lợi ích của đảng viên.
Xây dựng và phát triển đảng vững mạnh ở doanh nghiệp ngoài nhà nước phải kết hợp các nguyên tắc của Đảng với tình hình thực tế của doanh nghiệp ngoài nhà nước để thực hiện được mục tiêu quản lý doanh nghiệp tốt, văn hóa doanh nghiệp tốt, quan hệ lao động tốt, tổ chức đảng tốt, mỗi đảng viên tốt và được xã hội đánh giá tốt.
Bốn là, tăng cường xây dựng đội ngũ cán bộ đảng với trọng tâm là bí thư tổ chức đảng. Xây dựng đội ngũ cán bộ đảng viên trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước có chất lượng tốt, cơ cấu hợp lý, đủ số lượng thông qua cơ chế tuyển chọn, kết nạp, bồi dưỡng tư tưởng đạo đức chính trị, đào tạo chuyên môn và các cơ chế khuyến khích khác. Chú ý phát hiện, đào tạo đảng viên thành nhân tài và kết nạp các nhân tài trong doanh nghiệp vào đảng. Ở các doanh nghiệp có quy mô lớn và đông đảng viên, cần xây dựng đội ngũ đảng viên chuyên trách. Tăng cường xây dựng đội ngũ cán bộ hướng dẫn xây dựng đảng, phát huy tốt chức năng tổ chức tuyên truyền, liên lạc, phối hợp, hướng dẫn. Lập diễn đàn công tác xây dựng đảng trên một số trang mạng nội bộ để đảng viên giao lưu, trao đổi và tạo thuận lợi cho việc lãnh đạo và hướng dẫn công việc của tổ chức đảng.
Nâng cao năng lực và phẩm chất đạo đức của mỗi đảng viên trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước. Đổi mới công tác quản lý giáo dục, đào tạo đảng viên. Đưa công tác đảng ở đây vào kế hoạch tổng thể giáo dục, đào tạo đảng viên, cán bộ của Đảng ủy các cấp và dựa vào các trường đảng, học viện hành chính và trường đại học để thực hiện công tác đào tạo. Việc đào tạo đảng viên chủ yếu thuộc trách nhiệm của các tổ chức đảng cấp quận huyện. Bí thư tổ chức cơ sở đảng phải tham gia huấn luyện tập trung ít nhất mỗi năm một lần, thời gian không dưới 3 ngày. Nội dung huấn luyện tập trung vào việc tăng cường kiến thức về đường lối, chủ trương, chính sách của đảng, kiến thức công tác đảng, công tác quần chúng, quản lý sản xuất, vận hành doanh nghiệp..., nhằm nâng cao khả năng làm công tác quần chúng và khả năng phục vụ sự phát triển của doanh nghiệp.
Nguyên tắc quan trọng để bầu chọn và kiện toàn bí thư và cấp ủy ở tổ chức đảng trong doanh nghiệp là đức và tài. Đề cao sự cống hiến, đề cao tính cách, hiểu biết kinh doanh, năng lực quản lý, phối hợp, yêu công tác đảng và quen với công tác quần chúng là những tiêu chuẩn cần thiết của bí thư tổ chức đảng. Chú trọng giới thiệu ứng viên bí thư từ những đảng viên trụ cột trong sản xuất, điều hành, quản lý. Khuyến khích các đảng viên trẻ ưu tú tham gia công tác xây dựng đảng. Nếu chủ đầu tư của doanh nghiệp có quy mô lớn, đông đảng viên trực tiếp làm bí thư tổ chức đảng thì cần bầu một phó bí thư chuyên trách.
Bí thư tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước căn cứ vào nhiệm vụ của mình, phải đi đầu làm gương, là người tổ chức nghiên cứu, tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, thực hiện các nghị quyết của tổ chức đảng cấp trên, đồng thời là người sẵn sàng đảm nhận các nhiệm vụ cấp bách, khó khăn và nguy hiểm, và cũng là người lãnh đạo thúc đẩy công tác đổi mới sáng tạo trong xây dựng đảng ở cơ sở. Khuyến khích các doanh nghiệp xây dựng và hoàn thiện chế độ bảo đảm tiền lương, thù lao cho các bí thư tổ chức đảng để họ có chế độ đãi ngộ tương xứng với cống hiến cho doanh nghiệp, để họ có động lực làm tốt công việc của mình. Khi bí thư tổ chức cơ sở đảng bị đối xử bất công vì kiên trì tuân thủ, giữ vững các nguyên tắc của tổ chức đảng, đảng ủy cấp trên cần kịp thời nắm rõ tình hình và có sự giúp đỡ, hỗ trợ cần thiết.
Năm là, tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn nhà đầu tư và chủ doanh nghiệp ngoài nhà nước. Xây dựng hệ thống tuyên truyền và đào tạo kiến thức về Đảng và pháp luật, quy định của Nhà nước cho các nhà đầu tư và chủ doanh nghiệp ngoài nhà nước. Đối với nhà đầu tư và chủ doanh nghiệp là đảng viên cần giáo dục, hướng dẫn chấp hành nội quy, kỷ luật của đảng, thực hiện các nghị quyết của đảng, có ý thức thực hiện nghĩa vụ đảng viên, chịu sự giáo dục, quản lý, giám sát của các tổ chức đảng. Đối với các nhà đầu tư và chủ doanh nghiệp không phải là đảng viên, cần tuyên truyền, hướng dẫn về đặc điểm của chủ nghĩa xã hội và nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta để họ chấp nhận sự lãnh đạo, giám sát của tổ chức đảng trong doanh nghiệp.
Tổ chức cơ sở đảng cần thường xuyên lắng nghe ý kiến, kiến nghị, đề xuất của các nhà đầu tư và chủ doanh nghiệp ngoài nhà nước về công tác xây dựng đảng và xây dựng các chính sách phát triển kinh tế và xã hội có liên quan. Khi thực thi luật pháp và các quy định, cần tôn trọng ý kiến của các nhà đầu tư và chủ doanh nghiệp, giúp đỡ họ giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh. Khi đánh giá, lựa chọn nhà đầu tư, chủ doanh nghiệp cho các dự án, cần tham khảo ý kiến của tổ chức đảng và tổ chức công đoàn trong doanh nghiệp, nhất là rà soát, đánh giá tư tưởng chính trị, chấp hành pháp luật, phẩm chất đạo đức, thực hiện trách nhiệm xã hội, hỗ trợ công tác xây dựng Đảng của họ trước khi quyết định chấp nhận, cấp phép. Nhà đầu tư, chủ doanh nghiệp đi chệch các nguyên tắc chính trị, vi phạm pháp luật, không tích cực thực hiện trách nhiệm xã hội cần bị phê phán, giáo dục và thậm chí loại bỏ.
Sáu là, hoàn thiện cơ chế bảo đảm các điều kiện thuận lợi cho công tác xây dựng đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước. Tăng cường lãnh đạo tổ chức và hướng dẫn công việc, nghiệp vụ đối với các tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước. Các cấp ủy địa phương cần lồng ghép công tác xây dựng đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước vào quy hoạch tổng thể công tác xây dựng đảng ở địa phương. Áp dụng nhiều hình thức để phát huy mạnh mẽ các tấm gương trong công tác xây dựng đảng của các doanh nghiệp ngoài nhà nước. Thường xuyên bình chọn, khen thưởng các doanh nghiệp tích cực trong công tác xây dựng đảng. Tuyên truyền tạo bầu không khí tốt đẹp để toàn xã hội quan tâm và ủng hộ công tác xây dựng đảng của các doanh nghiệp ngoài nhà nước.
Chú trọng bảo đảm nguồn vốn cho công tác xây dựng đảng. Đưa kinh phí công tác tổ chức đảng của các doanh nghiệp ngoài nhà nước vào chi phí quản lý doanh nghiệp. Đảng phí do đảng viên doanh nghiệp nộp có thể được hoàn trả đầy đủ cho tổ chức đảng tại doanh nghiệp để sử dụng trong các hoạt động xây dựng đảng. Ở những địa phương có điều kiện, có thể hỗ trợ tài chính cần thiết cho các doanh nghiệp ngoài nhà nước để thực hiện công tác xây dựng đảng.
Bảy là, kiên trì và nỗ lực phối hợp toàn xã hội trong công tác xây dựng đảng ở doanh nghiệp ngoài nhà nước. Để đẩy mạnh toàn diện công tác xây dựng đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước, cần phải tập hợp lực lượng xã hội để cùng nhau thúc đẩy và xây dựng có hiệu quả. Đầu tiên cần tăng cường cơ chế phối hợp. Công tác xây dựng đảng trong mỗi doanh nghiệp ngoài nhà nước đều có phạm vi, nội dung rất rộng, có sự tham gia của nhiều cơ quan, bộ phận, đối tượng liên quan trong xã hội, nên rất cần hình thành lực lượng liên hợp cùng quản lý, tìm ra cơ chế hiệu quả để thiết lập cơ chế liên lạc, phối hợp, cộng tác. Thứ hai, mỗi bộ phận phải có trách nhiệm riêng và chịu trách nhiệm trước Đảng về hiệu quả hoạt động của mình. Ví dụ, Ban kiểm tra của các cấp ủy cần hướng dẫn các doanh nghiệp ngoài nhà nước làm tốt công tác chống tham nhũng tiêu cực và đề cao liêm chính; Ban tổ chức cần làm tốt công tác hướng dẫn về xây dựng tổ chức và công tác cán bộ đảng; Ban tuyên giáo cần tăng cường nỗ lực tuyên truyền, kể chuyện những tấm gương về xây dựng đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước, và tạo dư luận ủng hộ, khuyến khích các doanh nghiệp ngoài nhà nước tăng cường công tác xây dựng đảng. Thứ ba, cần có sự chủ động của doanh nghiệp. Các nhà đầu tư và chủ doanh nghiệp ngoài nhà nước phải coi việc xây dựng đảng là một phần công việc của mình và giữ vai trò chủ đạo trong công tác xây dựng đảng. Cuối cùng, toàn xã hội cần tăng cường nhận thức và cùng nhau tham gia thúc đẩy toàn diện công tác xây dựng Đảng và nâng cao trình độ khoa học trong công tác xây dựng Đảng, tạo điều kiện cho nhà đầu tư, chủ doanh nghiệp và người lao động trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước tin yêu Đảng và kiên quyết một lòng đi theo Đảng.
TS. Lê Việt Đức, Phó bí thư chi bộ Hội phát triển hợp tác kinh tế Việt Nam – ASEAN
Trên thực tế, cùng với sự quan tâm tạo điều kiện cho doanh nghiệp ngoài nhà nước đẩy mạnh phát triển sản xuất, kinh doanh, trong những năm qua Trung ương Đảng rất quan tâm công tác xây dựng Đảng và phát triển đảng viên trong khu vực doanh nghiệp này. Chính vì vậy, công tác phát triển đảng viên trong doanh nghiệp ngoài nhà nước đã đạt được những kết quả tích cực, góp phần quan trọng vào sự phát triển của khu vực doanh nghiệp này.
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, công tác phát triển Đảng trong khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước, nhất là trong các doanh nghiệp tư nhân, vẫn tồn tại nhiều yếu kém. Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng năm 2021 đã chỉ rõ “Công tác xây dựng, phát triển tổ chức đảng, đảng viên trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước còn lúng túng, hạn chế”. Nghị quyết số 21-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương tháng 6/2022 cụ thể hóa: “Mô hình tổ chức một số loại hình tổ chức cơ sở đảng còn bất cập, chậm được kiện toàn, sắp xếp. Xây dựng tổ chức cơ sở đảng khu vực ngoài nhà nước, nhất là doanh nghiệp tư nhân còn hạn chế, tỉ lệ có tổ chức đảng, đảng viên thấp, vai trò lãnh đạo mờ nhạt, lúng túng cả về nội dung và phương thức hoạt động”...
Thực tế cho thấy một số tổ chức đảng hiện nay chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của công tác xây dựng đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước. Theo thống kê, đến nay tổ chức Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước vẫn chiếm một tỷ lệ rất khiêm tốn. Tính đến thời điểm 31/12/2022, có 895.876 doanh nghiệp đang hoạt động trong nền kinh tế, trong đó có 694.181 doanh nghiệp ngoài nhà nước, chiếm 77,5% số doanh nghiệp cả nước, nhưng trong khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước, chỉ có khoảng 2% số doanh nghiệp này có tổ chức Đảng. Do không có tổ chức Đảng, đã có không ít tình huống phức tạp về tư tưởng, trật tự an toàn xã hội chậm được phát hiện và xử lý kịp thời, ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động của doanh nghiệp và đời sống của người lao động. Nhiều doanh nghiệp có điều kiện thành lập tổ chức đảng nhưng chưa thành lập được do nhận thức chưa tốt công tác đảng. Ở một số doanh nghiệp khác, mặc dù tổ chức đảng đã được thành lập, nhưng do chức năng, nhiệm vụ chưa rõ ràng, phương thức làm việc và hoạt động chưa phù hợp nên vai trò của tổ chức đảng chưa được phát huy; sự gắn kết giữa đảng viên, lãnh đạo doanh nghiệp và người lao động chưa chặt chẽ. Cấp ủy các cấp, đặc biệt là cấp ủy cấp quận huyện, chưa nhận thức đầy đủ tầm quan trọng và tính cấp thiết của việc tăng cường công tác xây dựng đảng trong các tổ chức kinh tế ngoài nhà nước từ góc độ chiến lược nhằm củng cố vai trò cầm quyền của Đảng, bảo đảm thực hiện toàn diện các đường lối, chính sách cơ bản của Đảng và tăng cường ý thức trách nhiệm chính trị của các đảng viên trong các doanh nghiệp này.
Trước sự lớn mạnh không ngừng của khu vực kinh tế ngoài nhà nước và để phát huy vai trò chủ động, tích cực của các tổ chức cơ sở Đảng trong việc thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng trong khu vực doanh nghiệp này, trong việc hướng dẫn, giám sát doanh nghiệp ngoài nhà nước thực hiện pháp luật, quy định của Nhà nước, và lãnh đạo công đoàn, đoàn thanh niên và các đoàn thể khác trong các doanh nghiệp này, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển lành mạnh và bền vững, việc xác định rõ vai trò và trách nhiệm của các tổ chức cơ sở của đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước trong tình hình mới là rất cần thiết.
2. Khẳng định vai trò của doanh nghiệp ngoài nhà nước trong nền kinh tế
Theo quy định của Tổng cục Thống kê, nền kinh tế nước ta gồm 3 khu vực hay 3 thành phần: Doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp ngoài nhà nước và doanh nghiệp có vốn nước ngoài, trong đó khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước gồm các doanh nghiệp vốn trong nước, thuộc sở hữu tư nhân của một người hoặc nhóm người, hoặc có sở hữu Nhà nước nhưng vốn Nhà nước chiếm từ 50% vốn điều lệ trở xuống. Cụ thể, khu vực doanh nghiệp ngoài Nhà nước gồm: (1) Các doanh nghiệp tư nhân; (2) Các công ty hợp danh; (3) Các công ty trách nhiệm hữu hạn tư nhân; (4) Các công ty cổ phần không có vốn Nhà nước; (5) Các công ty cổ phần có tỷ lệ vốn Nhà nước từ 50% vốn điều lệ trở xuống.
Quan điểm của Đảng về xây dựng, phát triển Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước xuất phát từ nhận thức về vai trò quan trọng của doanh nghiệp ngoài nhà nước trong nền kinh tế. Ngay từ khi bắt đầu công cuộc đổi mới, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng năm 1986 đã đề ra chính sách kinh tế nhiều thành phần và từ đó đến nay, qua từng kỳ Đại hội sau đó, tư tưởng chiến lược này liên tục có những bước phát triển. Đặc biệt, Đại hội X (năm 2006) đã chính thức đề cao vai trò của kinh tế tư nhân, về bản chất được hiểu là kinh tế ngoài nhà nước: “Kinh tế tư nhân là bộ phận cấu thành không thể thiếu, có vị trí quan trọng đặc biệt và ý nghĩa chiến lược trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”. Các Đại hội XII và XIII của Đảng đều coi “kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế; các chủ thể thuộc các thành phần kinh tế bình đẳng, hợp tác và cạnh tranh theo pháp luật”.
Kinh tế tư nhân hay kinh tế ngoài nhà nước trở thành động lực phát triển quan trọng của nền kinh tế nước ta xuất phát từ chính vị trí, vai trò của nó trong nền kinh tế.
Một là, cần nhận thức rõ trong lịch sử nước ta từ xưa đến nay, doanh nghiệp ngoài nhà nước bao giờ cũng là một bộ phận cấu thành quan trọng bậc nhất và không thể thiếu của nền kinh tế quốc dân. Doanh nghiệp ngoài nhà nước chỉ khác biệt với doanh nghiệp nhà nước ở chỗ doanh nghiệp nhà nước do nhà nước điều hành, trong khi doanh nghiệp ngoài nhà nước do xã hội điều hành. Trên thực tế, tài sản và sản phẩm của doanh nghiệp ngoài nhà nước cũng như của doanh nghiệp nhà nước đều thuộc sở hữu của toàn xã hội, và đều được xã hội sử dụng như nhau. Doanh nhân của doanh nghiệp ngoài nhà nước cũng là người dân của đất nước, đều có tình yêu đất nước và nhân dân, đều có chung mục đích và sứ mệnh phát triển đất nước và hạnh phúc của người dân.
Chính vì vậy, doanh nghiệp ngoài nhà nước vừa là sản phẩm tất yếu của nền kinh tế thị trường, vừa có mối quan hệ mật thiết với quy mô và sự thịnh vượng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa của nước ta. Các thành phần kinh tế đa dạng và có đặc điểm kinh tế khác nhau là để bổ sung cho nhau, hỗ trợ lẫn nhau nhằm sử dụng hiệu quả nhất các nguồn lực của đất nước cho mục tiêu phát triển đất nước và phúc lợi chung của toàn dân. Vì vậy, Đảng ta mới khẳng định “các chủ thể thuộc các thành phần kinh tế bình đẳng, hợp tác và cạnh tranh theo pháp luật”. Quan điểm cho rằng doanh nghiệp nhà nước có vị thế cao hơn, đứng “trên” và “oai” hơn doanh nghiệp ngoài nhà nước, cần được “ưu đãi” hơn doanh nghiệp ngoài nhà nước… thực chất đang sai lầm nghiêm trọng và chưa thực sự nắm bắt được chủ trương, chính sách đúng đắn và khoa học của Đảng. Nếu làm cho toàn xã hội hiểu rõ và khắc sâu trong lòng doanh nghiệp ngoài nhà nước có vị trí bình đẳng với doanh nghiệp nhà nước thì sẽ tạo ra được những bước phát triển đột phá cho nền kinh tế đất nước.
Hai là, vai trò của các doanh nghiệp ngoài nhà nước đối với nền kinh tế nước ta đang trở nên ngày càng quan trọng. Sự phát triển mạnh mẽ của khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước là nhân tố cực kỳ quan trọng không chỉ bảo đảm để nền kinh tế duy trì được tỷ lệ tăng trưởng cao và bền vững, tạo nguồn thu ổn định cho ngân sách nhà nước mà còn tham gia vào giải quyết hàng loạt những vấn đề xã hội cấp bách và lâu dài như tạo công ăn việc làm, xóa đói giảm nghèo và phát triển nguồn nhân lực… Thực tế trong 20 năm gần đây, khu vực kinh tế ngoài nhà nước liên tục duy trì tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) cao hơn khu vực kinh tế nhà nước, trừ hai năm đại dịch Covid 2020-2021; từ năm 2011 đến nay khu vực kinh tế ngoài nhà nước đều chiếm tỉ trọng hơn 50% trong GDP; đóng góp khoảng 15-20% vào tổng thu ngân sách nhà nước; thu hút hơn 85% lực lượng lao động và khoảng 50-60% vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội...
Ba là, hiệu quả hoạt động kinh tế của khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước nhìn chung cao hơn so với khu vực kinh tế nhà nước. Xét riêng về đầu tư, trong khoảng 10 năm gần đây, hiệu quả sử dụng vốn đầu tư của khu vực kinh tế ngoài nhà nước cao hơn 1,2 lần so với mức bình quân của toàn nền kinh tế và hơn 1,9 lần so với khu vực nhà nước. Vai trò của kinh tế ngoài nhà nước càng trở nên quan trọng hơn khi khoa học và công nghệ đã thực sự trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp và quyết định quá trình phát triển trong cuộc cách mạng công nghệ 4.0. Rất nhiều sáng kiến khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tri thức và kinh tế tuần hoàn… được xuất phát từ khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước, tạo ra sự tăng trưởng, phát triển đột phá trong nhiều lĩnh vực của nền kinh tế. Đã xuất hiện trong nền kinh tế nước ta những tập đoàn kinh tế tư nhân có quy mô lớn cả về vốn, lao động và công nghệ cao. Thương hiệu của nhiều doanh nghiệp ngoài nhà nước không chỉ được ghi nhận ở thị trường trong nước mà cả ở thị trường khu vực và quốc tế.
Bốn là, doanh nghiệp ngoài nhà nước là một bộ phận quan trọng của hệ thống chính trị xã hội ở nước ta. Doanh nhân làm chủ các doanh nghiệp ngoài nhà nước là một bộ phận quan trọng trong công tác Mặt trận Tổ quốc của Đảng ta. Sự đoàn kết, tin cậy, đồng thuận chính trị giữa các doanh nhân làm việc tại doanh nghiệp ngoài nhà nước với Đảng và với các tổ chức chính trị xã hội khác là nhân tố rất quan trọng và có ý nghĩa chiến lược đảm bảo sự phát triển ổn định, lâu dài của đất nước. Các doanh nghiệp ngoài nhà nước không chỉ tạo ra của cải vật chất mà còn tạo ra của cải về thể chế, của cải về tinh thần và của cải về văn hóa cho xã hội. Vì thế, doanh nghiệp ngoài nhà nước cũng là động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển văn minh xã hội; doanh nhân của các doanh nghiệp ngoài nhà nước cũng là những người xây dựng nền văn hóa mới xã hội chủ nghĩa và là động lực quan trọng cho sự tiến bộ của đất nước trong thời đại mới.
3. Sự cần thiết phải phát huy chức năng chính trị của các tổ chức cơ sở Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước
Trong quá trình phát triển nhanh và mạnh mẽ của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta, số lượng doanh nghiệp ngoài nhà nước đã tăng lên rất nhanh chóng. Đặc biệt, lực lượng lao động trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước đã và đang chiếm đa số áp đảo trong giai cấp công nhân ở nước ta và có vị trí ngày càng nổi bật. Từ đây đặt ra sự cần thiết phải hoàn thiện hệ thống, cơ chế công tác xây dựng Đảng và phát huy chức năng chính trị của các tổ chức cơ sở Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước tại tổ chức đảng ở các cấp.
Đảng ta là đảng cầm quyền và một trong những hình thức tổ chức quan trọng nhất thể hiện được vị thế cầm quyền và lãnh đạo của Đảng là thành lập các tổ chức đảng ở nhiều lĩnh vực, ở nhiều cấp độ, trong đó có các doanh nghiệp ngoài nhà nước. Nếu trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước không có tổ chức đảng, công tác của đảng không được thực hiện thì không thể phản ánh được địa vị và sự lãnh đạo của đảng cầm quyền chứ chưa nói đến việc mở rộng ảnh hưởng của Đảng trong lực lượng lao động và quần chúng liên quan tại doanh nghiệp. Và vì thế nền tảng cơ sở của Đảng chắc chắn sẽ bị suy yếu. Hiện nay đang tồn tại tình trạng nhiều đảng viên làm việc trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước nhưng không tham gia tổ chức đảng hoặc tham gia không thường xuyên tại một tổ chức đảng nằm ngoài doanh nghiệp. Rõ ràng không sinh hoạt Đảng, về lâu dài họ sẽ trở nên thờ ơ, phai nhạt tình cảm và lòng tin với Đảng. Vì vậy, việc thành lập tổ chức cơ sở đảng ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước và xây dựng cơ sở đảng ở đây đủ tiêu chuẩn vẫn là một việc rất khó khăn và cần được các cấp tổ chức Đảng hết sức quan tâm.
Xây dựng Đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước là bảo đảm chính trị để thực hiện sự lãnh đạo của Đảng đối với nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Sự lãnh đạo của Đảng là một đặc điểm quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Doanh nghiệp ngoài nhà nước là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, việc xây dựng tổ chức đảng và thực hiện công tác đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước nhằm bảo đảm thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của nhà nước chính là hình thức thể hiện sinh động, rõ ràng nhất sự lãnh đạo của Đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước. Thực tiễn cho thấy nếu không thực hiện công tác xây dựng đảng ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước, thì sẽ không thể hiện được vai trò lãnh đạo của Đảng và thực tế không có lợi cho sự phát triển ổn định và dài hạn của doanh nghiệp.
Đặc biệt, trong bối cảnh ảnh hưởng mạnh mẽ của các phương tiện truyền thông trực tuyến như Facebook, X (Twitter), Instagram, Tiktok, Zalo, Youtube,…, quan niệm về tư tưởng và giá trị của con người ngày càng trở nên đa dạng, lực lượng lao động trẻ trong các doanh nghiệp ngày càng tăng và suy nghĩ của họ ngày càng cởi mở và tích cực hơn, thì ảnh hưởng của Đảng trên lĩnh vực tư tưởng, tuyên giáo ngày càng trở nên quan trọng hơn, nên càng cần phải thành lập các tổ chức đảng, mở rộng tổ chức đảng và thực hiện công tác đảng thường xuyên trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước. Kinh nghiệm thực tế cho thấy, ở những doanh nghiệp ngoài nhà nước có công tác xây dựng đảng tốt, các tổ chức cơ sở đảng thường phát huy được vai trò lãnh đạo chính trị trong doanh nghiệp. Các đảng viên và người lao động ở đó có thể dễ dàng tìm hiểu, nắm bắt kịp thời những thay đổi trong đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước, đồng thời hiểu rõ tình hình chính trị, kinh tế, xã hội của quốc gia, khu vực và thế giới, từ đó có sự đồng thuận và tạo thuận lợi cho việc xây dựng chiến lược và giải pháp phát triển doanh nghiệp hiệu quả.
Điều lệ Đảng quy định đảng viên và các tổ chức của Đảng phải “liên hệ chặt chẽ với nhân dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân; chăm lo đời sống vật chất, tinh thần và bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhân dân; tích cực tham gia công tác quần chúng, công tác xã hội nơi làm việc và nơi ở”. Để luôn giữ vững mối liên hệ chặt chẽ giữa đảng và nhân dân, nhất thiết phải tăng cường công tác xây dựng đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước. Doanh nghiệp ngoài nhà nước không chỉ có đảng viên mà còn có đông đảo người lao động ngoài Đảng và Nhà nước, thậm chí đảng viên chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ bé trong doanh nghiệp. Nếu trong doanh nghiệp ngoài nhà nước không có tổ chức cơ sở đảng và không thực hiện công tác đảng thì một mặt đảng viên không có tổ chức đảng để sinh hoạt; mặt khác, Đảng không có liên hệ chặt chẽ với quần chúng, do đó sẽ không thể nắm chắc tâm tư, nguyện vọng của quần chúng, không thể tác động đến quần chúng và không kịp thời phục vụ quần chúng. Từ đây, ảnh hưởng của Đảng trong quần chúng và mối liên hệ giữa Đảng với quần chúng yếu kém là điều không thể bàn cãi. Vì vậy, phải coi công tác xây dựng đảng ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước là sự nối dài, mở rộng truyền thống quan hệ chặt chẽ, tốt đẹp giữa Đảng và quần chúng nhân dân lao động của Đảng.
Xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước cũng là giải pháp quan trọng để giữ vững bản chất tiên phong, gương mẫu của Đảng. Tính tiên phong, gương mẫu được thể hiện rõ nhất trong công tác xây dựng Đảng tại các doanh nghiệp ngoài nhà nước là khi các tổ chức đảng ở đây giữ vai trò tiên phong, gương mẫu trong hoạt động sản xuất kinh doanh hiệu quả và tôn trọng pháp luật của doanh nghiệp và các đảng viên phát huy được vai trò tiên phong, gương mẫu trong các vị trí công tác cụ thể của mình, trở thành tấm gương cụ thể cho người lao động ngoài Đảng noi theo.
Thực tế là các doanh nghiệp ngoài nhà nước gặp rất nhiều khó khăn trong quá trình thành lập tổ chức cơ sở đảng hay đang thực hiện công tác xây dựng đảng. Nhiều chủ doanh nghiệp chưa nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác xây dựng đảng tại các doanh nghiệp ngoài nhà nước, nên không có động lực hay biện pháp hỗ trợ công tác xây dựng đảng. Một số chủ doanh nghiệp cho rằng chỉ cần sản xuất, vận hành doanh nghiệp tốt, làm ăn có hiệu quả và hoàn thành nghĩa vụ thuế với nhà nước là đủ; việc có tổ chức đảng hay không không quan trọng. Một số khác lo ngại việc thành lập tổ chức đảng sẽ tiêu tốn quá nhiều sức lực và tài chính, ảnh hưởng tiêu cực tới hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp ngoài nhà nước đã thành lập tổ chức cơ sở đảng nhưng cơ sở đảng hoạt động kém hiệu quả, ít có tác động tới hoạt động của doanh nghiệp... Những bất cập này ít nhiều đã ảnh hưởng bất lợi đến phát triển công tác xây dựng đảng ở doanh nghiệp ngoài nhà nước.
Thực tế ở rất nhiều địa phương đã chứng minh, công tác xây dựng đảng tốt không những không gây trở ngại cho sự phát triển của doanh nghiệp ngoài nhà nước mà ngược lại, nó là một trong những động lực quan trọng cho sự thịnh vượng và phát triển lâu dài của doanh nghiệp. Các tổ chức cơ sở đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước phát hiện, rèn luyện, bồi dưỡng nhân tài cho doanh nghiệp bằng cách phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của đảng viên, thông qua thực hiện công tác xây dựng đảng đa dạng kèm theo nhiều hoạt động an sinh xã hội, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm xã hội và xây dựng hình ảnh tốt đẹp trước công chúng. Bằng cách phát huy vai trò gắn kết của tổ chức cơ sở đảng với người lao động và thúc đẩy xây dựng văn hóa doanh nghiệp cũng như các hoạt động khác, tổ chức cơ sở đảng thúc đẩy có hiệu quả sự phát triển lành mạnh của doanh nghiệp và đạt được tình thế đôi bên cùng có lợi trong việc xây dựng đảng và doanh nghiệp.
4. Chức năng chính trị chủ yếu của các tổ chức cơ sở Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước
Căn cứ vào các văn kiện của Đảng, kinh nghiệm thực tế xây dựng đảng ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước ở nước ta trong 30 năm đổi mới mở cửa vừa qua và bối cảnh phát triển trong thời gian tới, có thể rút ra 6 chức năng chính trị chủ yếu của các tổ chức cơ sở Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước như sau:
Một là, tích cực tuyên truyền, thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước đến chủ doanh nghiệp và người lao động để các yêu cầu của Đảng và Nhà nước được áp dụng vào việc ra quyết định, quản lý và tổ chức sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, từ đó thúc đẩy sự phát triển lành mạnh, hiệu quả và dài hạn của doanh nghiệp. Các tổ chức cơ sở Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước tổ chức, hướng dẫn, động viên đảng viên, cán bộ, công nhân viên tích cực phấn đấu để phát triển doanh nghiệp; phát huy vai trò tiên tiến, gương mẫu của tổ chức đảng, đảng viên trong việc đẩy mạnh sản xuất, kinh doanh và thực hiện các nghĩa vụ với nhà nước và xã hội. Các tổ chức cơ sở Đảng giám sát quá trình quản lý sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp ngoài nhà nước; bảo đảm đường lối, chủ trương, chính sách của đảng được thực hiện trong doanh nghiệp. Tích cực tuyên truyền và kiên quyết thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, hướng dẫn, giám sát doanh nghiệp thực hiện đúng pháp luật, quy định của Nhà nước, liêm chính, chuẩn hóa quản lý, có ý thức thực hiện trách nhiệm xã hội. Chủ động nghiên cứu các vấn đề lớn liên quan đến sự phát triển lành mạnh và lâu dài của doanh nghiệp, tích cực đưa ra ý kiến, đề xuất, hỗ trợ các nhà đầu tư, nhà sản xuất đưa doanh nghiệp ngày càng lớn mạnh.
Hai là, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên trong doanh nghiệp ngoài nhà nước; phối hợp lợi ích và giải quyết hài hòa các xung đột nội bộ trong doanh nghiệp, qua đó tập hợp được sức mạnh của tất cả các bên để phát triển doanh nghiệp. Đặc biệt, cơ sở đảng phải tăng cường sự đoàn kết trong lao động và bảo vệ có hiệu quả quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động trong doanh nghiệp; gắn kết giữa tổ chức đảng với người lao động và người sử dụng lao động, góp phần bảo đảm điều tiết hài hòa giữa 3 lợi ích Nhà nước, Doanh nghiệp và Người lao động; tạo lập mối quan hệ chặt chẽ, tin cậy giữa cấp ủy Đảng với Hội đồng quản trị, Ban Giám đốc và các tổ chức đoàn thể trong doanh nghiệp. Thực tế cho thấy, doanh nghiệp nào có Chi bộ Đảng và công đoàn vững mạnh thì nơi đó an ninh, trật tự ổn định, sản xuất phát triển và kinh doanh bền vững. Do đó việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, đặc biệt là bảo vệ an toàn sản xuất cho người lao động là một trong những vai trò trọng tâm của các tổ chức cơ sở Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước. Các tổ chức cơ sở Đảng phải thường xuyên lãnh đạo các công đoàn và các tổ chức đoàn thể khác tích cực phản ánh nguyện vọng của người lao động tới người sử dụng lao động; chú trọng đấu tranh bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động một cách phù hợp. Tích cực phối hợp lợi ích của các bên trong doanh nghiệp để kịp thời giải quyết tranh chấp lao động, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên, xây dựng quan hệ lao động hài hòa, thúc đẩy ổn định doanh nghiệp và xã hội. Tăng cường và nâng cao công tác chính trị tư tưởng trong doanh nghiệp, quan tâm chăm sóc, tư vấn tâm lý cho người lao động, giúp họ giải quyết những khó khăn phát sinh trong thực tế.
Ba là, các tổ chức cơ sở Đảng và đảng viên tích cực đi đầu trong sự nghiệp đổi mới và ứng dụng các thành tựu của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, nhất là những thành tựu của cuộc cách mạng công nghệ 4.0, qua đó thể hiện và khẳng định tính tiên tiến, tiên phong của tổ chức đảng và đảng viên. Các doanh nghiệp ngoài nhà nước ở nước ta tuy phát triển nhanh nhưng phần lớn vẫn ở trình độ thấp trong chuỗi công nghiệp thế giới, khả năng cạnh tranh và khả năng chống chịu rủi ro trên thị trường quốc tế yếu. Để thúc đẩy chuyển đổi và nâng cấp hiệu quả, nhu cầu cấp thiết là sớm nâng cao trình độ công nghiệp hóa và đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và trình độ quản lý của các doanh nghiệp ngoài nhà nước. Các tổ chức cơ sở Đảng tuyên truyền, vận động người lao động tích cực tham gia các cuộc thi lao động, thi tay nghề, đổi mới công nghệ để giúp doanh nghiệp vững vàng vượt khó và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.
Bốn là, lãnh đạo xây dựng văn hóa doanh nghiệp tiên tiến và nuôi dưỡng tinh thần doanh nghiệp tích cực phù hợp với những giá trị cốt lõi của chủ nghĩa xã hội. Lồng ghép công tác xây dựng Đảng và xây dựng văn hóa doanh nghiệp để giáo dục và hướng dẫn các nhà đầu tư, chủ doanh nghiệp và người lao động trong doanh nghiệp củng cố lý tưởng và niềm tin vào những nền tảng tư tưởng của Đảng và hệ thống giá trị cốt lõi của chủ nghĩa xã hội, đồng thời tạo nền tảng tư tưởng vững chắc cho việc đoàn kết và phát triển doanh nghiệp. Chủ động tăng cường công tác đối thoại với chủ doanh nghiệp và người lao động, không ngừng nâng cao uy tín, hình ảnh tổ chức đảng và đảng viên trong doanh nghiệp. Tích cực lãnh đạo thực hiện các hoạt động sáng tạo văn minh, phát huy tinh thần doanh nghiệp nhằm làm phong phú thêm đời sống văn hóa tinh thần cho người lao động. Tăng cường đạo đức xã hội, giáo dục đạo đức nghề nghiệp và giáo dục pháp luật, đề cao quản lý liêm chính, chống các hành vi sai trái, thậm chí vi phạm pháp luật, như làm hàng giả, lừa đảo, trục lợi, tư lợi gây thiệt hại cho người khác.
Năm là, phát huy vai trò xây dựng đội ngũ nhân tài ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước và phát triển đảng viên trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước. Phát huy chức năng giáo dục, quy tụ nhân tài của Đảng; đảm bảo đảng viên là trụ cột trong doanh nghiệp và trụ cột trong doanh nghiệp được kết nạp trở thành đảng viên; phấn đấu bồi dưỡng đảng viên thành nhân tài và đào tạo nhân tài thành đảng viên trong doanh nghiệp. Giới thiệu đảng viên xuất sắc vào đội ngũ quản lý doanh nghiệp, đồng thời hỗ trợ chủ doanh nghiệp tạo môi trường tốt nhất để mọi nhân tài trong doanh nghiệp có thể phát huy tất cả khả năng sáng tạo của mình và giữ chân được các nhân tài cho doanh nghiệp.
Sáu là, lãnh đạo xây dựng Công đoàn và Đoàn Thanh niên Cộng sản và tăng cường chức năng của tổ chức đảng trong lãnh đạo các tổ chức quần chúng; tích hợp các hoạt động của cơ sở đảng với hoạt động của các đoàn thể trong doanh nghiệp. Tổ chức cơ sở Đảng và đảng viên cần kiên trì lãnh đạo các tổ chức quần chúng như công đoàn, đoàn thanh niên, hội cựu chiến binh…, hỗ trợ các tổ chức này hoạt động theo quy định của pháp luật và điều lệ của tổ chức. Áp dụng phương thức bí thư hoặc đảng ủy viên tổ chức đảng trong doanh nghiệp đồng thời làm chủ tịch công đoàn. Lồng ghép việc xây dựng các tổ chức Công đoàn và Đoàn Thanh niên Cộng sản trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước vào quy hoạch tổng thể xây dựng đảng ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước. Xây dựng cơ chế khuyến khích, khen thưởng, lấy việc tích cực xây dựng Công đoàn, Đoàn thanh niên cộng sản ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước làm điều kiện, tiêu chuẩn để giới thiệu, lựa chọn khen thưởng các tổ chức đảng và đảng viên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ hàng năm.
5. Lồng ghép sự lãnh đạo chính trị của Đảng vào quản trị doanh nghiệp và tăng cường sự liên kết, thúc đẩy lẫn nhau cùng phát triển giữa tổ chức cơ sở Đảng và doanh nghiệp
Để thực hiện được chức năng chính trị chủ yếu của tổ chức cơ sở Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước nêu trên, một trong các nhiệm vụ được đặt ra cho các tổ chức cơ sở Đảng ở đây là phải lồng ghép được sự lãnh đạo chính trị của Đảng vào công tác quản trị doanh nghiệp và tăng cường được sự liên kết, thúc đẩy lẫn nhau giữa tổ chức cơ sở Đảng và doanh nghiệp. Thực tế cho thấy ở đâu tổ chức đảng của các doanh nghiệp ngoài nhà nước lồng ghép tốt công tác xây dựng đảng vào quá trình sản xuất và hoạt động của doanh nghiệp, vào công việc và đời sống của người lao động và vào các hoạt động xã hội của doanh nghiệp, thì công tác xây dựng đảng ở đó đều có ý nghĩa và phát huy hiệu quả.
Thực tế cũng cho thấy ở đâu các chủ doanh nghiệp và cơ sở Đảng có sự hợp tác, phối hợp chặt chẽ trong hoạt động, thông tin hai chiều giữa các chủ doanh nghiệp và cơ sở Đảng hài hòa và thông suốt, đảm bảo vai trò lãnh đạo chính trị của Đảng, thì ở đó doanh nghiệp phát triển ổn định, hiệu quả và bền vững. Một số doanh nghiệp xây dựng được quy chế phối hợp sinh hoạt đảng và quản trị doanh nghiệp, xây dựng đảng đi đôi với phát triển doanh nghiệp, lồng ghép xây dựng đảng vào mọi mặt quản trị doanh nghiệp và toàn bộ quá trình phát triển doanh nghiệp, nhất là trong công tác quy hoạch tổng thể phát triển doanh nghiệp và công tác vận động quần chúng trong doanh nghiệp, thì chất lượng công tác Đảng và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp được cải thiện rõ rệt.
Sự kết hợp chặt chẽ của tổ chức Đảng và cơ cấu tổ chức quản lý của doanh nghiệp, nhất là việc thiết lập hệ thống họp chung hàng tháng giữa cấp ủy tổ chức cơ sở đảng và lãnh đạo doanh nghiệp, cho phép nâng cao lợi thế quản trị và hiệu quả quản lý trong doanh nghiệp. Tổ chức Đảng tham gia ý kiến với Hội đồng quản trị, Ban Kiểm soát và Ban Giám đốc doanh nghiệp, tham gia thảo luận và giám sát các quyết định chiến lược và điều hành kinh doanh lớn của doanh nghiệp… vừa góp phần củng cố, tăng cường vai trò của Đảng trong quản trị doanh nghiệp, vừa đảm bảo các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước được triển khai và thực hiện tốt tại doanh nghiệp.
Một số cơ sở Đảng trong doanh nghiệp ngoài quốc doanh đã thiết lập được sự tích hợp hai chiều giữa tổ chức đảng và quản lý điều hành doanh nghiệp để cả hai bên cùng nhau tiến bộ. Tổ chức đảng mời các chủ doanh nghiệp và các cán bộ ngoài đảng trong doanh nghiệp tham dự các cuộc họp của Đảng khi thảo luận về đời sống dân sinh, dân chủ, các chính sách mới của Đảng và Nhà nước, học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh và các hoạt động xã hội khác. Đồng thời, các thành viên trong tổ chức cơ sở đảng được doanh nghiệp mời tham gia các cuộc họp xây dựng chiến lược, quy hoạch, tổ chức điều hành, quản lý tiền lương, quản lý ngân sách hàng năm và các cuộc họp khác, qua đó vừa tăng cường sự đoàn kết thống nhất, hài hòa trong doanh nghiệp, vừa phát huy được tính sáng tạo, tính tiên phong, chuyên nghiệp, cân đối, khoa học và hiệu quả trong quản trị doanh nghiệp. Thông qua cơ chế tích hợp hai chiều, ban lãnh đạo hoặc bộ phận hành chính của doanh nghiệp kịp thời thông báo cho tổ chức đảng tình hình hoạt động và những khó khăn hiện tại để tổ chức đảng có giải pháp động viên đảng viên và người lao động trong doanh nghiệp cùng chung tay giải quyết. Ngược lại, cấp ủy và các bộ phận chức năng của cơ sở đảng cũng kịp thời thông báo cho các đối tác liên quan của doanh nghiệp những vấn đề quan trọng của Đảng và Nhà nước, từ khen thưởng, kỷ luật đảng viên đến các chủ trương, chính sách mới của Đảng và Nhà nước để phục vụ tốt nhất cho hoạt động của doanh nghiệp.
6. Giải pháp phát huy chức năng chính trị của các tổ chức cơ sở Đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước
Một là, nâng cao nhận thức tư tưởng về xây dựng đảng ở cấp lãnh đạo cao nhất trong mỗi doanh nghiệp ngoài nhà nước. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với các doanh nghiệp ngoài nhà nước là vấn đề thực tiễn lớn và nhậy cảm trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Qua khảo sát, có thể nhận thấy nhiều chủ doanh nghiệp ngoài nhà nước không nhận thức được ý nghĩa, mục đích của việc Đảng tăng cường công tác xây dựng đảng ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước, không nhận thức được Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội, và nhất là không nhận thức được chủ trương, đường lối và mục tiêu của Đảng đều nhằm ủng hộ mạnh mẽ sự phát triển của doanh nghiệp ngoài nhà nước, coi doanh nghiệp ngoài nhà nước là một động lực quan trọng để phát triển nền kinh tế đất nước. Bên cạnh đó, như đã nêu ở trên, còn có một bộ phận chủ doanh nghiệp lo lắng việc xây dựng, phát triển đảng ở doanh nghiệp ngoài nhà nước sẽ làm mất quá nhiều thời gian và ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất kinh doanh, lo lắng tổ chức đảng và đảng viên lợi dụng danh nghĩa đảng để bảo vệ quyền và lợi ích cá nhân, làm xáo trộn các hoạt động kinh tế, tài chính bình thường của doanh nghiệp. Do nhận thức không đầy đủ nên dẫn đến chưa hỗ trợ đầy đủ cho công tác xây dựng đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước.
Hai là, các cấp ủy đảng cấp trên, từ trung ương tới quận huyện, cần đi sâu, tiếp xúc nhiều hơn với các doanh nghiệp ngoài nhà nước; tổ chức các đợt khảo sát quy mô lớn về công tác xây dựng đảng của các doanh nghiệp ngoài nhà nước; lắng nghe sự thật, tìm hiểu thực trạng, nghiên cứu thật kỹ, tìm ra chiến lược và giải pháp tốt nhất để tháo gỡ khó khăn cho công tác xây dựng đảng của doanh nghiệp ngoài nhà nước. Mặt khác, cũng cần cải tiến các phương pháp xây dựng đảng ở cơ sở và thực hiện các biện pháp cụ thể, chính xác. Đặc biệt, cần tăng cường tính cụ thể phù hợp với từng loại đối tượng doanh nghiệp đi đôi với tiêu chuẩn hóa nội dung và cách thức thực hiện công tác xây dựng đảng ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước. Ngoài ra, cần xây dựng bộ tiêu chí đánh giá để đánh giá cụ thể, toàn diện và hệ thống hiệu quả công tác xây dựng đảng ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước, từ đó khuyến khích, động viên các doanh nghiệp làm tốt công tác xây dựng đảng và chỉ đạo, hướng dẫn, hỗ trợ những doanh nghiệp chưa làm tốt.
Ba là, tăng cường công tác lãnh đạo để tổ chức đảng và đảng viên phát huy vai trò chính trị của mình. Xây dựng, hoàn thiện cơ chế làm việc tương tác hai chiều giữa tổ chức đảng và doanh nghiệp. Căn cứ nhu cầu phát triển của doanh nghiệp, tổ chức đảng cần gắn kết chặt chẽ hoạt động đảng với quản lý sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, từ đó hỗ trợ, thúc đẩy lẫn nhau nhằm đạt được mục tiêu chung vì lợi ích của doanh nghiệp và cộng đồng. Thiết lập cơ chế trao đổi thường xuyên giữa tổ chức đảng và quản lý doanh nghiệp, để doanh nghiệp nắm vững các chính sách, quy định của Đảng và Nhà nước, đảng viên hiểu rõ hoàn cảnh, điều kiện và việc ra các quyết định sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Bí thư hoặc cấp ủy tổ chức đảng tham dự các cuộc họp quan trọng của quản lý doanh nghiệp, tổ chức hệ thống liên lạc, tham vấn, thảo luận định kỳ giữa tổ chức đảng và quản lý doanh nghiệp. Chủ động mời các nhà đầu tư, chủ doanh nghiệp, nhà quản lý doanh nghiệp tham gia các hoạt động của Tổ chức đảng có liên quan tới hoạt động của doanh nghiệp. Xây dựng cơ chế sinh hoạt đảng “mở” để lồng ghép các hoạt động của đảng với hoạt động của ban lãnh đạo doanh nghiệp và quần chúng bên cạnh các hoạt động nội bộ được quy định trong điều lệ đảng.
Tôn trọng và thực hiện quyền được biết, được tham gia, biểu quyết, giám sát của đảng viên trong các hoạt động của doanh nghiệp. Tăng cường đào tạo để đảng viên trở thành những người lao động chủ chốt trong các khâu sản xuất kinh doanh và các hoạt động khác của doanh nghiệp, từ đó phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của người đảng viên và tổ chức cơ sở đảng. Quan tâm giải quyết tư tưởng và hỗ trợ đảng viên xử lý những khó khăn trong lao động và cuộc sống, kịp thời phản ánh với lãnh đạo doanh nghiệp những tình huống quan trọng liên quan đến lợi ích của đảng viên.
Xây dựng và phát triển đảng vững mạnh ở doanh nghiệp ngoài nhà nước phải kết hợp các nguyên tắc của Đảng với tình hình thực tế của doanh nghiệp ngoài nhà nước để thực hiện được mục tiêu quản lý doanh nghiệp tốt, văn hóa doanh nghiệp tốt, quan hệ lao động tốt, tổ chức đảng tốt, mỗi đảng viên tốt và được xã hội đánh giá tốt.
Bốn là, tăng cường xây dựng đội ngũ cán bộ đảng với trọng tâm là bí thư tổ chức đảng. Xây dựng đội ngũ cán bộ đảng viên trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước có chất lượng tốt, cơ cấu hợp lý, đủ số lượng thông qua cơ chế tuyển chọn, kết nạp, bồi dưỡng tư tưởng đạo đức chính trị, đào tạo chuyên môn và các cơ chế khuyến khích khác. Chú ý phát hiện, đào tạo đảng viên thành nhân tài và kết nạp các nhân tài trong doanh nghiệp vào đảng. Ở các doanh nghiệp có quy mô lớn và đông đảng viên, cần xây dựng đội ngũ đảng viên chuyên trách. Tăng cường xây dựng đội ngũ cán bộ hướng dẫn xây dựng đảng, phát huy tốt chức năng tổ chức tuyên truyền, liên lạc, phối hợp, hướng dẫn. Lập diễn đàn công tác xây dựng đảng trên một số trang mạng nội bộ để đảng viên giao lưu, trao đổi và tạo thuận lợi cho việc lãnh đạo và hướng dẫn công việc của tổ chức đảng.
Nâng cao năng lực và phẩm chất đạo đức của mỗi đảng viên trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước. Đổi mới công tác quản lý giáo dục, đào tạo đảng viên. Đưa công tác đảng ở đây vào kế hoạch tổng thể giáo dục, đào tạo đảng viên, cán bộ của Đảng ủy các cấp và dựa vào các trường đảng, học viện hành chính và trường đại học để thực hiện công tác đào tạo. Việc đào tạo đảng viên chủ yếu thuộc trách nhiệm của các tổ chức đảng cấp quận huyện. Bí thư tổ chức cơ sở đảng phải tham gia huấn luyện tập trung ít nhất mỗi năm một lần, thời gian không dưới 3 ngày. Nội dung huấn luyện tập trung vào việc tăng cường kiến thức về đường lối, chủ trương, chính sách của đảng, kiến thức công tác đảng, công tác quần chúng, quản lý sản xuất, vận hành doanh nghiệp..., nhằm nâng cao khả năng làm công tác quần chúng và khả năng phục vụ sự phát triển của doanh nghiệp.
Nguyên tắc quan trọng để bầu chọn và kiện toàn bí thư và cấp ủy ở tổ chức đảng trong doanh nghiệp là đức và tài. Đề cao sự cống hiến, đề cao tính cách, hiểu biết kinh doanh, năng lực quản lý, phối hợp, yêu công tác đảng và quen với công tác quần chúng là những tiêu chuẩn cần thiết của bí thư tổ chức đảng. Chú trọng giới thiệu ứng viên bí thư từ những đảng viên trụ cột trong sản xuất, điều hành, quản lý. Khuyến khích các đảng viên trẻ ưu tú tham gia công tác xây dựng đảng. Nếu chủ đầu tư của doanh nghiệp có quy mô lớn, đông đảng viên trực tiếp làm bí thư tổ chức đảng thì cần bầu một phó bí thư chuyên trách.
Bí thư tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước căn cứ vào nhiệm vụ của mình, phải đi đầu làm gương, là người tổ chức nghiên cứu, tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, thực hiện các nghị quyết của tổ chức đảng cấp trên, đồng thời là người sẵn sàng đảm nhận các nhiệm vụ cấp bách, khó khăn và nguy hiểm, và cũng là người lãnh đạo thúc đẩy công tác đổi mới sáng tạo trong xây dựng đảng ở cơ sở. Khuyến khích các doanh nghiệp xây dựng và hoàn thiện chế độ bảo đảm tiền lương, thù lao cho các bí thư tổ chức đảng để họ có chế độ đãi ngộ tương xứng với cống hiến cho doanh nghiệp, để họ có động lực làm tốt công việc của mình. Khi bí thư tổ chức cơ sở đảng bị đối xử bất công vì kiên trì tuân thủ, giữ vững các nguyên tắc của tổ chức đảng, đảng ủy cấp trên cần kịp thời nắm rõ tình hình và có sự giúp đỡ, hỗ trợ cần thiết.
Năm là, tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn nhà đầu tư và chủ doanh nghiệp ngoài nhà nước. Xây dựng hệ thống tuyên truyền và đào tạo kiến thức về Đảng và pháp luật, quy định của Nhà nước cho các nhà đầu tư và chủ doanh nghiệp ngoài nhà nước. Đối với nhà đầu tư và chủ doanh nghiệp là đảng viên cần giáo dục, hướng dẫn chấp hành nội quy, kỷ luật của đảng, thực hiện các nghị quyết của đảng, có ý thức thực hiện nghĩa vụ đảng viên, chịu sự giáo dục, quản lý, giám sát của các tổ chức đảng. Đối với các nhà đầu tư và chủ doanh nghiệp không phải là đảng viên, cần tuyên truyền, hướng dẫn về đặc điểm của chủ nghĩa xã hội và nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta để họ chấp nhận sự lãnh đạo, giám sát của tổ chức đảng trong doanh nghiệp.
Tổ chức cơ sở đảng cần thường xuyên lắng nghe ý kiến, kiến nghị, đề xuất của các nhà đầu tư và chủ doanh nghiệp ngoài nhà nước về công tác xây dựng đảng và xây dựng các chính sách phát triển kinh tế và xã hội có liên quan. Khi thực thi luật pháp và các quy định, cần tôn trọng ý kiến của các nhà đầu tư và chủ doanh nghiệp, giúp đỡ họ giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh. Khi đánh giá, lựa chọn nhà đầu tư, chủ doanh nghiệp cho các dự án, cần tham khảo ý kiến của tổ chức đảng và tổ chức công đoàn trong doanh nghiệp, nhất là rà soát, đánh giá tư tưởng chính trị, chấp hành pháp luật, phẩm chất đạo đức, thực hiện trách nhiệm xã hội, hỗ trợ công tác xây dựng Đảng của họ trước khi quyết định chấp nhận, cấp phép. Nhà đầu tư, chủ doanh nghiệp đi chệch các nguyên tắc chính trị, vi phạm pháp luật, không tích cực thực hiện trách nhiệm xã hội cần bị phê phán, giáo dục và thậm chí loại bỏ.
Sáu là, hoàn thiện cơ chế bảo đảm các điều kiện thuận lợi cho công tác xây dựng đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước. Tăng cường lãnh đạo tổ chức và hướng dẫn công việc, nghiệp vụ đối với các tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước. Các cấp ủy địa phương cần lồng ghép công tác xây dựng đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước vào quy hoạch tổng thể công tác xây dựng đảng ở địa phương. Áp dụng nhiều hình thức để phát huy mạnh mẽ các tấm gương trong công tác xây dựng đảng của các doanh nghiệp ngoài nhà nước. Thường xuyên bình chọn, khen thưởng các doanh nghiệp tích cực trong công tác xây dựng đảng. Tuyên truyền tạo bầu không khí tốt đẹp để toàn xã hội quan tâm và ủng hộ công tác xây dựng đảng của các doanh nghiệp ngoài nhà nước.
Chú trọng bảo đảm nguồn vốn cho công tác xây dựng đảng. Đưa kinh phí công tác tổ chức đảng của các doanh nghiệp ngoài nhà nước vào chi phí quản lý doanh nghiệp. Đảng phí do đảng viên doanh nghiệp nộp có thể được hoàn trả đầy đủ cho tổ chức đảng tại doanh nghiệp để sử dụng trong các hoạt động xây dựng đảng. Ở những địa phương có điều kiện, có thể hỗ trợ tài chính cần thiết cho các doanh nghiệp ngoài nhà nước để thực hiện công tác xây dựng đảng.
Bảy là, kiên trì và nỗ lực phối hợp toàn xã hội trong công tác xây dựng đảng ở doanh nghiệp ngoài nhà nước. Để đẩy mạnh toàn diện công tác xây dựng đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước, cần phải tập hợp lực lượng xã hội để cùng nhau thúc đẩy và xây dựng có hiệu quả. Đầu tiên cần tăng cường cơ chế phối hợp. Công tác xây dựng đảng trong mỗi doanh nghiệp ngoài nhà nước đều có phạm vi, nội dung rất rộng, có sự tham gia của nhiều cơ quan, bộ phận, đối tượng liên quan trong xã hội, nên rất cần hình thành lực lượng liên hợp cùng quản lý, tìm ra cơ chế hiệu quả để thiết lập cơ chế liên lạc, phối hợp, cộng tác. Thứ hai, mỗi bộ phận phải có trách nhiệm riêng và chịu trách nhiệm trước Đảng về hiệu quả hoạt động của mình. Ví dụ, Ban kiểm tra của các cấp ủy cần hướng dẫn các doanh nghiệp ngoài nhà nước làm tốt công tác chống tham nhũng tiêu cực và đề cao liêm chính; Ban tổ chức cần làm tốt công tác hướng dẫn về xây dựng tổ chức và công tác cán bộ đảng; Ban tuyên giáo cần tăng cường nỗ lực tuyên truyền, kể chuyện những tấm gương về xây dựng đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước, và tạo dư luận ủng hộ, khuyến khích các doanh nghiệp ngoài nhà nước tăng cường công tác xây dựng đảng. Thứ ba, cần có sự chủ động của doanh nghiệp. Các nhà đầu tư và chủ doanh nghiệp ngoài nhà nước phải coi việc xây dựng đảng là một phần công việc của mình và giữ vai trò chủ đạo trong công tác xây dựng đảng. Cuối cùng, toàn xã hội cần tăng cường nhận thức và cùng nhau tham gia thúc đẩy toàn diện công tác xây dựng Đảng và nâng cao trình độ khoa học trong công tác xây dựng Đảng, tạo điều kiện cho nhà đầu tư, chủ doanh nghiệp và người lao động trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước tin yêu Đảng và kiên quyết một lòng đi theo Đảng.
TS. Lê Việt Đức, Phó bí thư chi bộ Hội phát triển hợp tác kinh tế Việt Nam – ASEAN
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét