Ukraine có chấp nhận nhượng đất để cầu hòa với Nga ?
Nếu bạn là người Ukraine, bạn có chấp nhận nhượng đất để cầu hòa với Nga không? Ba nghìn năm trước, câu hỏi này đã từng xuất hiện ở Trung Quốc. Khi đó nhà Thương đang bị nhà Chu cướp đất.
Nếu bạn là người nhà Thương, bạn có chấp nhận kết quả nhượng đất để cầu hòa không ?
Nhà Thương có lãnh thổ rộng hơn, dân số đông hơn nhà Chu rất nhiều. Xét về lâu dài, những người Thương muốn giành lại đất đai sớm muộn cũng sẽ phải tiêu diệt sạch nhà Chu.
Vì vậy, các thiên tài chính trị của nhà Chu đã sáng tạo ra một chiến lược mà đến nay nhiều quốc gia khác vẫn chưa học được: Chế độ phân phong – chế độ tông pháp – chế độ tỉnh điền.
Phân phong: chia lãnh thổ nhà Thương ra giao cho chư hầu quản lý. Có công thì phong thêm, có tội thì tước bỏ, xây dựng hệ thống “thiên hạ cộng chủ”.
Tông pháp: thiết lập trật tự lễ nghi, biến xã hội hỗn loạn chạy theo lợi ích thành cấu trúc thứ bậc theo huyết thống. Kẻ phá vỡ trật tự, dù là ai cũng có thể trừng phạt.
Tỉnh điền: phân bổ lại tài nguyên đất đai, để mọi người đều có lợi ích và khi có lợi ích thì sẽ sống có tôn nghiêm.
Đổi mới chính trị của nhà Chu gồm: tái cấu trúc không gian quản trị (phân phong), tái tạo trật tự đạo lý (tông pháp), tái phân phối lợi ích (tỉnh điền). So với nhà Thương dựa vào uy quyền tôn giáo, nhà Chu kết hợp huyết thống với địa chính trị, tạo ra mô hình “nhà nước đồng cấu”.
Dân Thương nếu nổi dậy không chỉ phải đối đầu với vương thất nhà Chu mà còn cả mạng lưới chư hầu liên minh khiến chi phí phục quốc vượt xa lợi ích.
Tác giả cho rằng trong diễn ngôn phương Tây (bao gồm Ukraine) tồn tại hai hệ khái niệm mâu thuẫn: 1) Công bằng – tự do – trách nhiệm – tín nghĩa và 2) Cá nhân chủ nghĩa – công lợi chủ nghĩa
Hai nhóm này không thể cùng tồn tại. Cá nhân và công lợi sẽ làm rỗng trách nhiệm và công bằng.
Tác giả ví như cháy rừng Los Angeles: tự do quá mức dẫn đến không còn tự do.
Đối với Ukraine, theo tác giả:
Người dân bầu Zelensky vì muốn đời sống giàu như Ba Lan, Litva, muốn được NATO bảo vệ. Nhưng khi tình hình xấu đi, Zelensky không “đạp phanh, bẻ lái”.
Dù thực tâm có muốn bảo vệ lợi ích quốc gia hay không, trên thực tế ông ta vẫn nhiều lần đẩy tình hình đến mức ngày càng tồi tệ hơn.
Người dân có cơ chế kiềm chế không ? Theo tác giả: không.
Tam quyền phân lập chỉ là hình thức khi ba quyền cấu kết với nhau thì dân bị bán đứng.
Tác giả còn cáo buộc nhiều quan chức Ukraine nhập quốc tịch Mỹ, nên dân không thể trông chờ họ đặt lợi ích Ukraine lên trước.
Tự do của người dân biến thành “tự do làm bia đỡ đạn dưới họng súng”.
Chủ nghĩa công lợi biến thành công cụ để kẻ khác cướp đoạt tài sản công.
Tác giả cho rằng khủng hoảng Ukraine là xung đột giữa: “quốc gia kiểu khế ước” với “quốc gia kiểu văn minh”
Khi cơ chế kiểm soát bị tài phiệt thao túng, bầu cử biến thành biểu diễn chính trị, lợi ích tập thể bị rỗng hóa.
Ông cho rằng chính phủ Zelensky gắn chiến lược quốc gia với NATO là làm mất chủ thể quốc gia. Điều này không thể xảy ra trong hệ phân phong nhà Chu vì chư hầu có quyền nhưng cũng có nghĩa vụ cứng.
Vậy người Ukraine có chấp nhận nhượng đất cầu hòa không?
Tác giả viết: hỏi như vậy giống như hỏi chọn ăn hai đống phân cái nào.
Khi còn lựa chọn, không ai bỏ làm người để làm chó đi tranh ăn. Nhưng có lúc phải “ăn phân để sống”.
Tác giả kết luận:
Ở Trung Quốc có đồng thuận “quốc gia hưng vong, ai cũng có trách nhiệm”; còn ở ngoài thì dân thường không coi đó là việc của mình. Khác biệt nằm ở “thiên tài chính trị kiểu nhà Chu”.
Tông pháp sau này sinh ra Nho gia: cách vật – trí tri – minh đức – tu thân – tề gia – trị quốc – bình thiên hạ.
Quản trị quốc gia hiệu quả cần hệ thống trách nhiệm nhiều tầng. Nhà Chu tạo cơ chế chia sẻ rủi ro, truyền quyền có trật tự và cộng đồng lợi ích kinh tế.
Ngược lại, Ukraine hiện nay là mô hình tinh hoa chính trị và dân chúng “bỏ rơi lẫn nhau”: giới cầm quyền dùng dân túy đổi lấy quyền lực, dân dùng lợi ích ngắn hạn trói chiến lược quốc gia, dẫn đến thế lưỡng nan: nhượng đất để sống hay tan rã quốc gia.
Ông cho rằng đây là minh chứng ngược cho trí tuệ chính trị nhà Chu: chỉ bầu cử không thể tạo ra hệ thống quản trị bền vững.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét