Cách đặt vấn đề của bác Phú trong bài là đúng, nhưng không đến mức trầm trọng như bác Phú nghĩ. Huy động vốn nước ngoài và sử dụng đúng cách, có hiệu quả, đặc biệt là huy động vốn FDI, sẽ là đúng, vì nó tạo ra của cải vật chất phục vụ trực tiếp người dân trong lãnh thổ nước ta và thể hiện nguyên tắc hai bên cùng thắng. Vốn trong nước và vốn nước ngoài có tác động hỗ trợ thúc đẩy lẫn nhau. Tuy nhiên, cũng phải thừa nhận ở ta hiện nay sử dụng vốn nước ngoài còn kém hiệu quả (chưa biết cách hướng nó vào các lĩnh vực ưu tiên) và quy mô quá lớn so với nguồn vốn nội lực (vì chúng ta đi theo mô hình tăng trưởng dựa hoàn toàn vào vốn đầu tư).
Điểm nghi vấn trong bài này là nhiều thông tin có vẻ không chính xác. Có thể thấy ngay với bảng số liệu GDP và GNI: Chênh lệch giữa hai chỉ tiêu này không lớn (chỉ khoảng 5%), nhưng khi tính trên đầu người (tức là cùng chia cho dân số) thì lại chênh lệch quá lớn (13%). Điều này cho thấy đã tính sai.
Mặt khác, lưu ý là trong những năm đầu thu hút vốn nước ngoài, vốn đó chưa tạo ra sản phẩm ngay được nên GDP và GNI không khác nhau nhiều; càng về sau chênh lệch GDP-GNI sẽ càng lớn vì các cơ sở kinh tế có vốn nước ngoài đã tạo ra sản phẩm. Đây là điều rất bình thường.
Tôi đã tổng hợp kinh nghiệm sử dụng vốn nước ngoài trong loạt bài này: (6) Ảnh hưởng của vay nợ nước ngoài tới tăng trưởng... (5) (4) (3) (2) (1).
Trở lại chuyện GDP và GNI
Nếu tính cho đúng thì tổng thu nhập quốc dân của Việt Nam năm ngoái bị giảm đi 7,5 tỷ đô-la; thu nhập đầu người của dân Việt Nam giảm 196 đô-la. Số giảm này chạy đi đâu, vào tay ai và vì sao có chuyện kỳ lạ này?
Đầu tư nước ngoài (cả trực tiếp lẫn gián tiếp) ngày càng chiếm một tỷ lệ quan trọng trong nền kinh tế. Chỉ cần quan sát trên thị trường cũng có thể thấy từ những sản phẩm đơn giản như bột giặt, kem đánh răng đến các sản phẩm lâu bền như TV, tủ lạnh rồi những sản phẩm đắt tiền như máy tính, xe hơi… toàn là hàng của các doanh nghiệp FDI sản xuất hay lắp ráp. Đầu tư nước ngoài hiện đang lấn sang những lãnh vực trước đây là của doanh nghiệp trong nước như nhà hàng và nhiều loại dịch vụ, mua nông sản như cà phê, sản xuất thức ăn chăn nuôi gia súc, bán lẻ. Lần lượt các tên tuổi trong nước gầy dựng từ thời mở cửa đến nay đã sang tay cho nhà đầu tư nước ngoài.
Có cách nào để đo lường sự thay đổi này?
Có lẽ mọi người đều biết ngoài GDP ra, người ta còn tính GNI để biết chính xác hơn công dân một nước làm ra bao nhiêu để loại trừ công dân nước ngoài đang làm ăn trên nước họ. Trong khi GDP (tổng sản phẩm quốc nội) tính theo địa bàn lãnh thổ thì GNI (tổng thu nhập quốc dân) tính theo công dân hay pháp nhân của nước đó, bất kể họ đang ở đâu. Bởi vậy một nhà máy của người Nhật đầu tư ở Việt Nam thì lợi nhuận ròng của họ được tính vào GNI của Nhật chứ không phải của Việt Nam. Nói cách khác, GNI bằng GDP + thu nhập sở hữu – chi trả sở hữu.
Trên 60% lượng phân đạm không được cây trồng hấp thụ; khoảng 73% triệu tấn chất thải chăn nuôi, 90% khối lượng chất thải rắn chưa được xử lý chủ yếu đổ ra ven đường làng, bờ kênh, đổ trực tiếp ra kênh mương mỗi năm đang gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng... 
